I SA/Wr 1391/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości A spółki z o.o. w podatku akcyzowym za maj i czerwiec 2007 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata wskazując, że jest w wieku emerytalnym i nie pracuje ze względu na stan zdrowia. Jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura, z której się utrzymuje, kupuje lekarstwa i spłaca kredyt. Kredyt zaciągnął na własne utrzymanie, gdyż spółka, w której był zatrudniony, nie wypłaciła mu wynagrodzenia za trzy lata. Jest po rozwodzie, a z rodziną nie utrzymuje kontaktów i nie otrzymuje od niej pomocy. Ponadto z emerytury wnioskodawcy potrącane jest około 1.080 zł w ramach zajęcia egzekucyjnego. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jego emerytura wynosi brutto 4.327 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w skrócie p.p.s.a., skarżący nadesłał: kopię zeznania podatkowego za 2011 r., kopię decyzji o wysokości emerytury z marca 2012 r. oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Z dokumentów tych wynika, że w 2011 r. skarżący uzyskał przychód z emerytury, działalności wykonywanej osobiście oraz z innych źródeł w wysokości 73.028,60 zł. Od marca 2012 r. emerytura (pobierana od kwietnia 2009 r.) wynosi brutto 4.326,62 zł, natomiast po potrąceniach do wypłaty pozostaje 2.458,57 zł. Potrącenie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji wynosi 1.081,65 zł. Miesięcznie skarżący ponosi wydatki w łącznej wysokości 2.445 zł, w tym na żywność 770 zł, środki higieny 90 zł, lekarza i lekarstwa 550 zł, na utrzymanie mieszkania 760 zł, ubezpieczenie na życie 70 zł, na telefon 85 zł i na ubrania i obuwie 120 zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, w tym mieszkania, które zajmuje, nie posiada żadnego środka transportu, rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. Stosownie do brzmienia art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać też należy na przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym należy je przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższej regulacji wynika zatem, że uzasadnione jest uwzględnienie żądania wniosku, gdy z danych przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest w całości niemożliwe lub skutkowałoby ograniczeniem wydatków na jego podstawowe potrzeby socjalne, wnioskodawca nie ma też jakichkolwiek innych możliwości zgromadzić środków na opłacenie tych kosztów. Mając zatem na uwadze powołane przepisy i uwagi, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zwrócić tutaj należy uwagę, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł i zwykle jest to najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym uzasadnione jest przyjęcie powyższej kwoty za punkt odniesienia przy dokonywaniu oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Wskazać trzeba, że już zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków pozwala na przyjęcie, iż skarżący miał możliwość poczynić rezerwy na uiszczenie w pierwszej kolejności wpisu od skargi i może też dokonać dalszych oszczędności na ewentualne przyszłe koszty sądowe. Mianowicie, jak już wyżej zostało podkreślone, w miesięcznych wydatkach należy mieć na względzie te, których ponoszenie miesięcznie jest niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb socjalnych. Za takie nie można uznać wydatków na odzież i obuwie. Bez wątpienia ich zakup jest konieczny, jednak nie każdego miesiąca. To samo można odnieść do wydatków na środki higieny. Ograniczając te wydatki, skarżący miał możliwość odłożenia kwoty niezbędnej do tego, aby sprawa z jego skargi została rozpoznana merytorycznie przez Sąd, czyli na opłacenie wpisu sądowego. Zauważyć bowiem trzeba, że z koniecznością ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie skarżący winien się liczyć najpóźniej z dniem wniesienia skargi, a więc w niniejszej sprawie od daty 17 października 2012 r. Abstrahując od powyższego, wskazać należy, że udzielone informacje są niespójne. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że spłaca kredyt zaciągnięty na własne utrzymanie. W zestawieniu wydatków rata tego kredytu nie została wymieniona. Dane oświadczeń i dokumentów nie wskazują też na to, aby ten kredyt nie był spłacany. Podał także, że nie jest właścicielem mieszkania, w którym mieszka, z kolei wysokość opłat związanych z jego utrzymaniem nie wskazuje na to, aby mieszkanie było wynajmowane. Nadto wnioskodawca nie wyjaśnił, jaki ma tytuł prawny do mieszkania, mimo, że był o to wzywany. Dodać również wypada, iż z zeznania podatkowego wynika, że wnioskodawca ma możliwość dodatkowego zarobkowania. Źródłami dochodów w 2011 r., poza emeryturą, była bowiem działalność wykonywana osobiście oraz inne źródła, z których uzyskał przychód w wysokości 22.207,08 zł. Dotychczasowe uwagi dają podstawę do stwierdzenia, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania. Jednakże, zdaniem referendarza sądowego, te same uwagi stanowią również podstawę do uznania, iż nie ma możliwości zgromadzenia środków na opłacenie pełnych kosztów postępowania, które obejmują także wynagrodzenie dla pełnomocnika. Opłacenie adwokata z wyboru bowiem mogłoby skutkować takim uszczerbkiem. W tym stanie rzeczy, uwzględnić należało żądanie wniosku w części i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 i 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.