I SA/Wr 140/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi C sp. z o.o. z siedzibą we W., G. J., R. J. i R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2025 r., nr SKO 4810.118.2025 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i postanowienia oddalającego wniesione zarzuty postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: organ) odmówiło wstrzymania w całości wykonania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i postanowienia oddalającego wniesione zarzuty. Postanowienie z 4 listopada 2025 r. zostało wydane na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia z 4 listopada 2025 r. organ wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przy tym nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Organ wyjaśnił, że zarówno postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jak i postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia stanowią akty o charakterze procesowym, które nie wywołują bezpośrednich skutków o charakterze materialnoprawnym – postanowienia te nie nadają się do wykonania i nie wymagają wykonania. W konsekwencji organ odmówił wstrzymania wykonania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i postanowienia oddalającego wniesione zarzuty. Organ zaznaczył, że postanowienie jest ostateczne oraz że nie przysługuje na nie zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie to zostało doręczone 15 grudnia 2025 r. Pismem z 14 stycznia 2026 r. skarżący C. sp. z o.o. z siedzibą we W., G. J., R. J. i R. J.(1) (dalej: skarżący, strona skarżąca) wnieśli skargę na ww. postanowienie z 4 listopada 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w art. 58 § 1 pkty 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z treści art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dodatkowo z treści art. 3 § 2a oraz § 3 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zaś przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Należy zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w żadnej kategorii aktów i czynności wymienionych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności nie jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, tzw. incydentalnym (wpadkowym) i niezaskarżalnym. Należy wyjaśnić, że jakkolwiek rzeczone postanowienie zostało wydane przez organ podatkowy to jednak nie można twierdzić, że nastąpiło to w ramach postępowania administracyjnego. Stanowiący podstawę wydania zaskarżonego postanowienia przepis art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. znajduje się w ustawie regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi, zaś kompetencja organu podatkowego odnośnie możliwości orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonalności aktu, który został zaskarżony do sądu, ma swoje źródło w pośrednim trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Wpadkowy charakter zaskarżonego postanowienia wynika z faktu, że jest to postanowienie wydawane w toku postępowania sądowoadministracyjnego i z zasady służyć ma udzieleniu skarżącemu ochrony tymczasowej, tj. do czasu rozpoznania jego skargi. Niezaskarżalność postanowienia wydawanego na podstawie 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wynika natomiast z tego, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia takiego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.