I SA/Wr 1402/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień, listopad i grudzień 2002 r. wskutek uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1402/06 przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania postanawia: przyznać prawo pomocy. W rozpatrywanej sprawie, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.500 zł, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że jest jedynym żywicielem czteroosobowej rodziny, a jego miesięczne uposażenie z tytułu umowy o pracę wynosi [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, mieszka w dwupokojowym mieszkaniu, należącym do teściów. Na wezwanie Sądu, skarżący złożył dodatkowe oświadczenie i dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej, w których wnioskodawca m.in. wskazał, że jego małżonka korzysta z pomocy finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Wr 1402/06) referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem sprzeciwu wniesionego przez skarżącego w dniu 13 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, że w postanowieniu referendarza zawyżono dochody miesięczne rodziny skarżącego, ponadto pominięto fakt, że rodzina strony otrzymuje wsparcie z MOPS, zatem musi spełniać wszelkie warunki rodziny ubogiej. Dodatkowo wnioskujący wskazał, że jego trudna sytuacja materialna uniemożliwia mu zaciągnięcie kredytu na opłacenie kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 stycznia 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 1402/06) odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na wyżej wymienione orzeczenie strona złożyła w dniu 6 lutego 2007 r. zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2007 r. (sygn. akt I FZ 126/07) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2007 r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Na wezwanie Sądu wnioskujący przedłożył: oświadczenie dotyczące jego sytuacji finansowej, zeznanie podatkowe PIT 36, kartę przychodu za 2006 r., zaświadczenia z dnia 23 lipca 2007 r. o zatrudnieniu skarżącego na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu na stanowisku [...], dowody opłat telefonicznych, czynszu i energii elektrycznej oraz wyciąg z rachunku bankowego od 1 lutego 2007 r. do 25 lutego 2007 r. Skarżący przedłożył również oświadczenie swoje i swojej żony, z którego wynika, że jedyny rachunek bankowy małżonków jest obecnie zajęty przez komornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej upsa - do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. W myśl zaś z art. 190 ustawy procesowej sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z powołanym uregulowaniem, uzasadnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2007 r. zawiera wskazanie kierunku prawidłowej oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie zbadał sprawę w kwestionowanym zakresie. Stosownie do art. 245 § 1 upsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 powołanej wyżej ustawy procesowej – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 upsa, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt. 1) i 2) ustawy procesowej wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Zwalniając stronę z kosztów sadowych, Sąd kierował się głównie sytuacją życiową skarżącego. Z dokumentów przedłożonych przez stronę (oświadczenia z dnia 24 lipca 2007 r. oraz zaświadczenia z zakładu pracy z dnia 23 lipca 2007 r.) wynika, że wynagrodzenie skarżącego uległo podwyższeniu – średni dochód netto za ostatnie 6 miesięcy (I-VI 2007 r.) wynosi [...]. Od marca 2007 r. wzrósł także zasiłek z MOPS pobierany przez żonę skarżącego do kwoty [...], jednakże po raz ostatni był on wypłacony w sierpniu 2007 r., a małżonka nie podjęła od tego momentu zatrudnienia. Wnioskujący wskazał jednocześnie, że obecnie pogłębiły się jego zobowiązania (zaległości alimentacyjne wynoszą w tej chwili około [...], a zaległości komornicze około [...]). Z zeznań podatkowych przedłożonych przez stronę na wezwanie Sądu wynika, że dochód skarżącego za 2006 r. wyniósł [...], natomiast ze szczegółowego zestawienia ponoszonych wydatków (udokumentowanych dowodami opłat) wynika, że strona ponosi miesięcznie wydatki rzędu około [...] (bez spłaty zaległości alimentacyjnych). Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika również, że przeciwko stronie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a jedyny rachunek bankowy posiadany przez skarżącego i jego żonę został zajęty przez komornika. W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności wskazują, że strona ponosi miesięczne wydatki w wysokości uniemożliwiającej jej odłożenie niezbędnej kwoty na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Powyższe uniemożliwia również brak środków na koncie bankowym skarżącego oraz rosnące zaległości alimentacyjne. W sytuacji bowiem, gdy jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny (w tym dwojga małoletnich dzieci) jest dochód z tytułu umowy o pracę wnioskującego, a rachunek bankowy strony został zajęty w wyniku egzekucji, Sąd uznał, że skarżący nie będzie w stanie ponieść wydatku związanego z opłaceniem kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Po zapoznaniu się z nowymi dokumentami sprawy, Sąd doszedł zatem do przekonania, że skarżący - poprzez przedłożone w sprawie dokumenty - w wystarczający sposób uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu odłożenie niezbędnej kwoty celem opłacenia kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o powołane wyżej przepisy upsa orzekł jak w sentencji.