I SA/Wr 141/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Anetta Chołuj Prokolant: Szymon Krzyszczuk po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007 r. we Wrocławiu na rozprawie w sprawie ze skargi W. W., B. W. i J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności złożonego zażalenia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego zmiany decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w J. G. odrzuca skargę. Pismem z dnia [...] skierowanym do Ministra Finansów, skarżący w niniejszej sprawie W. W., B. W. i J. W. zwrócili się z prośbą o interwencję, a w konsekwencji o zmianę w trybie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji ostatecznych wydanych przez Izbę Skarbową w J. G. określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 1995 r. z uwagi na zmianę okoliczności faktycznych. Po przekazaniu powyższego pisma, zgodnie z właściwością miejscową, Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. postanowieniem z dnia [...] , nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w J. G. z dnia [...], nr [...], określającej zobowiązanie A sp. cyw. W. W., B. W. i J. W. w N. K. w podatku od towarów i usług za wrzesień 1995 r. oraz ustalającej za ten miesiąc dodatkowe zobowiązanie podatkowe, uznając niedopuszczalność wniesienia żądania przez W. W., B. W. i J. W. Uzasadniając swe stanowisko organ wskazał, iż wnioskodawcy nie są stroną w rozumieniu art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej i dlatego też nie mogą skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów u usług dla A sp. cyw. W. W., B. W. i J. W., gdyż wskazana spółka zakończyła działalność z dniem [...] i została rozwiązana. Zdaniem organu wnioskodawcy złożyli wniosek jako byli już wspólnicy rozwiązanej spółki cywilnej, wobec czego nie są stroną postępowania w sprawie dotyczącej zobowiązań tej spółki. Postanowienie z pouczeniem o zażaleniu doręczono w dniu [...] każdemu z trojga wnioskodawców. Pismem z dnia [...] A sp. z o. o. w Rz., reprezentowana przez B. W. i J. W., wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej - Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Uzasadniając złożone zażalenie spółka podniosła, iż zarzut, że osoby składające wniosek o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia 9 października 1997 r. "jest bezzasadny, bowiem Spółka cywilna [...] W.B.J. W. została przekształcona z mocy prawa w spółką prawa handlowego o tej samej nazwie, przejmując sukcesję po Spółce Cywilnej". Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...], nr [...], stwierdził niedopuszczalność złożonego przez A sp. z o. o. w Rz. zażalenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie wystąpiła jedna z przesłanek wskazująca na niedopuszczalność złożonego zażalenia, ponieważ podmiot [...] sp. z o. o. nie posiadał legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie organu podatkowego doręczone innemu podmiotowi, tj. wnioskodawcom pisma o zmianę decyzji w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej. Zdaniem tego organu pomimo, że spółka cywilna A W., B. i J. W. została przekształcona z mocy prawa w spółkę prawa handlowego, a zatem miała miejsce sukcesja po spółce cywilnej, to jednakże wobec złożenia pierwotnego wniosku o zmianę decyzji przez podmiot inny niż składający zażalenie, nie można uznać o tożsamości strony. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że uprawnienie do wniesienia zażalenia nie może być także wywodzone z tego, że wnioskodawcy są udziałowcami Spółki, która może działać we własnym imieniu. Skargę na powyższe postanowienie z dnia [...] wnieśli łącznie W. W., B. W. i J. W., którzy działając jako osoby fizyczne, domagali się jego uchylenia podnosząc, że jest ono całkowicie bezzasadne i niezgodne z prawem, gdyż wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej mają prawo dochodzić swoich racji przez Urzędem i żądać wznowienia postępowania. Skarżący podnieśli także, iż również A sp. z o.o., jako sukcesor zlikwidowanej spółki cywilnej, może występować o wznowienie postępowania w sprawie podatku VAT błędnie naliczonego i wyegzekwowanego od spółki cywilnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu podnosząc dodatkowo, iż sam fakt złożenia zażalenia nie czyni ich autorów stroną postępowania podatkowego, skoro nie byli oni adresatem postanowienia i nie wnieśli o dopuszczenie do udziału w sprawie. Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej zmodyfikował stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na niewyczerpanie toku instancji w postępowaniu administracyjnym, gdyż poprzednie zażalenie na postanowienie organu I instancji złożyła spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie osoby fizyczne, które były wnioskodawcami w tejże sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jak trafnie wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229 / 04, LEX nr 175364, "postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Jeżeli legitymacja podmiotu opiera się na interesie prawnym, badanie legitymacji następuje w toku postępowania. (...) Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi." Prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego stanowi jedną z sytuacji niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej z przyczyn podmiotowych, dlatego też stwierdzenie braku legitymacji do złożenia skargi w toku postępowania sądowoadministracyjnego jest w myśl art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezwzględna przesłanką odrzucenia skargi. W związku z faktem, iż zaskarżone postanowienie w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia przez A sp. z o. o. w Rz. zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej zostało wydane wobec A sp. z o. o. w Rz., nie zaś względem osób fizycznych, będących wspólnikami zlikwidowanej spółki cywilnej, a zarazem udziałowcami wspomnianej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to należało uznać, iż osoby wnoszące niniejszą skargę, tj. W. W., B. W. i J. W., nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia odnoszącego się do wpadkowej kwestii dopuszczalności zażalenia wniesionego przez osobę trzecią. Mając zatem na uwadze brak legitymacji procesowej skarżących w niniejszej sprawie należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.