I SA/Wr 141/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M.-K. i W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając w treści skargi, że utrzymują się z niewielkich świadczeń emerytalno-rentowych, nie posiadają oszczędności ani rachunków bankowych. Do skargi załączyli oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania na urzędowym formularzu, wymaganym w postępowaniu cywilnym. W związku z tym wezwani zostali do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) oraz – w oparciu o dane zawarte w oświadczeniu załączonym do skargi – do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu finansowego i majątkowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wskazali, że prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie, posiadają dom o powierzchni 109 m2 oraz nieruchomość rolną – działkę o powierzchni 4,93 ha. Poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jako dochody wymienili emeryturę w kwocie 1.635,37 zł brutto, rentę – 549 zł brutto i dodatek unijny za ziemię, który miesięcznie wynosi 130 zł (łącznie 2.314,37 zł). Przedstawili też zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków w łącznej wysokości 2.130 zł. Do wniosku załączyli decyzje o wysokości emerytury i renty oraz wyciągi z rachunków bankowych. Z decyzji wynika, że wysokość emerytury netto wynosi 1.536,17 zł, a renty przyznanej "na dalszy okres" do 31.03.2009 r. – 482,87 zł. Powyższe potwierdzają też dane wynikające z wyciągów z rachunków bankowych. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia przytoczonej regulacji wynika zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia w sposób wiarygodny, że nie ma możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na opłacenie kosztów procesu. Tymczasem złożone przez skarżących oświadczenia budzą wątpliwości. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że wnosząc w treści skargi o przyznanie prawa pomocy podali, że nie posiadają rachunków bankowych, następnie na wezwanie Referendarza sądowego przedłożyli wyciągi rachunków prowadzonych dla każdego ze skarżących osobno. Nie jest to wprawdzie okoliczność świadcząca o stanie majątkowym, czy finansowym wnioskodawców, jednakże poddaje w wątpliwość co do wiarygodności pozostałych wskazanych przez nich informacji. Ponadto skarżący, pomimo wezwania do oświadczenia, na jakie cele wykorzystują posiadaną ziemię rolną, nie udzielili odpowiedzi. Trudno natomiast przypuszczać, że grunty rolne o powierzchni prawie 5 ha nie są w żaden sposób zagospodarowane. Przepis art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wskazać należy, że wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skierowane do skarżących wraz z formularzem wniosku, zostało oparte o informacje wynikające z już złożonego oświadczenia. Poza tym wątpliwości nie powstały w wyniku braku dokumentów lub oświadczeń, które w wezwaniu nie zostały jednoznacznie wymienione, ale z rozbieżności w złożonych oświadczeniach i niezastosowania się w pełni do wezwania. Dodatkowo zauważyć trzeba, że wnioskujący zostali wezwani końcowo do przedłożenia innych dokumentów potwierdzających okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że przy rozpoznaniu niniejszego wniosku wzięta została pod uwagę okoliczność, że skarżący są stroną postępowania przed tutejszym Sądem łącznie w pięciu sprawach (sygn. akt I SA/Wr 137-141/09), w których suma wpisów od skarg wynosi 5.400 zł. Nie zmienia to jednak faktu, że nie wykazali, iż nie są w stanie ponosić kosztów sądowych zarówno w tej, jak i w pozostałych czterech sprawach. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.