I SA/Wr 1410/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-02-27

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która ponosi wysokie koszty związane z kredytami i ma na utrzymaniu czwórkę dzieci, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli jej miesięczny dochód netto wynosi około 50.000 zł, a na utrzymanie rodziny pozostaje około 20.000 zł?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, mimo ponoszenia znaczących zobowiązań kredytowych, osiąga wysokie dochody z działalności gospodarczej, które pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny i pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z zażaleniem na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Strona podała, że ma na utrzymaniu czwórkę dzieci, ponosi wysokie koszty leczenia męża, ma zaległości podatkowe na kwotę ponad 1 mln zł oraz miesięczne raty kredytów wynoszące około 30.000 zł. Jej miesięczny dochód netto z działalności gospodarczej wynosi około 50.000 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona jest w stanie ponieść koszty sądowe.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca, zastępowana przez adwokata, w zażaleniu na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że ma na utrzymaniu czwórkę dzieci i ponosi wysokie koszty leczenia w związku z chorobą męża. Stałym źródłem dochodu strony jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza. Ciążą na niej zobowiązania z tytułu zaległości podatkowych na kwotę 1.018.195 zł oraz zobowiązania wobec banków – miesięczne raty pożyczek i kredytów wynoszą około 30.000 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona wymieniła czwórkę dzieci ur. w latach 1995, 1997, 1999 i 2001, podała, że posiada z mężem dom jednorodzinny o powierzchni 978 m2 i wartości 2.000.000 zł oraz osiemnaście innych nieruchomości, z których cześć obciążona jest hipoteką na rzecz banków. Poza tym ani skarżąca, ani członkowie jej rodziny nie posiadają zasobów pieniężnych czy przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Oboje małżonkowie uzyskują dochody z prowadzonych działalności gospodarczych, a ich wysokość miesięcznie wynosi łącznie 50.528,64 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały raty kredytów spłacanych przez małżonków, których łączna wartość wynosi 27.287 zł. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie wpis od skargi wyznaczono na kwotę 100 zł i został przez stronę uiszczony. W ocenie referendarza sądowego, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe nie zostało przez stronę wykazane. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Taka sytuacja natomiast nie zachodzi w przypadku strony skarżącej. Jak wynika ze złożonych oświadczeń na urzędowym formularzu, skarżąca wspólnie z mężem spłaca kredyty, których raty miesięczne wynoszą niespełna 30.000 zł. Jednocześnie jednak dochód netto z prowadzonych działalności gospodarczych wynosi około 50.000 zł, co oznacza, że na utrzymanie 6-osobowej rodziny pozostaje około 20.000 zł. Powyższe dane zatem nie budzą wątpliwości, że strona jest w stanie opłacić koszty sądowe w niniejszej sprawie. Zaznaczyć przy tym trzeba, że wpis od skargi, który jest zwykle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi najwyższym kosztem sądowym, wynosi 100 zł i został już opłacony. Aktualnie skarżąca, w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu, obowiązana będzie uiścić wpis również w wysokości 100 zł. Na taką samą kwotę będą opiewać ewentualne przyszłe koszty sądowe, to jest opłata kancelaryjna i wpis od skargi kasacyjnej, jeżeli strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów swego udziału w sprawie bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny. Wobec tego postanowiono jak sentencji, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło