I SA/Wr 1412/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 12 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Decyzją opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpatrzeniu odwołania J.G. (dalej jako: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 2. 665.967, 00 zł. Decyzja organu odwoławczego została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 września 2016 r. Pismem nadanym w dniu 10 października 2016 r. w urzędzie pocztowym skarżący, zastępowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł skargę na tę decyzję. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik podał, że w dniu 16 sierpnia 2016 r. zmarł jego ojciec. Natomiast dnia 2 września 2016 r. została doręczona pełnomocnikowi decyzja organu drugiej instancji, gdzie ustawowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 1 października 2016 r. W dniu 7 października 2016 r. pełnomocnik procesowy strony odkrył fakt niewniesienia skargi na przedmiotową decyzję w ustawowym terminie. Przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi w ustawowym terminie była sytuacja związana ze śmiercią ojca pełnomocnika. Silne przeżycia emocjonalne związane z utratą osoby bliskiej, przyczyniły się do zakłócenia harmonogramu i rytmu pracy zawodowej pełnomocnika. Uczucia te zostały pogłębione przez czasochłonne czynności związane z pochówkiem osoby bliskiej oraz wzmożoną opieką nad schorowaną 73-letnią matką, która dotkliwie przeżyła śmierć męża. Zdaniem pełnomocnika stan emocjonalno - psychiczny, związany z przedstawionymi okolicznościami, był bez wątpienia przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi za które on nie ponosi winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.)., przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o jego przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Postanowienie o przywróceniu terminu bądź odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W sprawie bezsporne jest, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem 7 października 2016 r. (powzięcie informacji o uchybieniu terminowi), a wniosek został złożony 10 października 2016 r. Wraz z wnioskiem strona skarżąca dopełniła wymogu dokonania czynności, której nie dokonała w terminie tj. wniesienia skargi. Z treści art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Przepisy ustawy p.p.s.a. traktują go bowiem jako podmiot profesjonalny, dysponujący odpowiednią wiedzą i przygotowaniem do dokonywania czynności w toku postępowania. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają jej od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie. W przypadku wniosku o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, należy wykazać brak winy po stronie pełnomocnika. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przytoczone przez pełnomocnika argumenty wskazują, że przeszkodą, która uniemożliwiła dotrzymanie terminu była śmierć ojca pełnomocnika i związane z tym silne przeżycia emocjonalne jakie towarzyszą po utracie bliskiej osoby, jak również opieka nad schorowaną 73- letnią matką w tak trudnym dla niej czasie po śmierci męża. W ocenie Sądu, oczywistym jest, że we wczesnym okresie żałoby po śmierci bliskiej osoby człowiekowi często towarzyszą silne emocje, które mogą dezorganizować codzienne życie w tym wykonywanie obowiązków zawodowych. Pełnomocnik reprezentujący skarżącego był odpowiedzialny za sporządzenie i wniesienie skargi w sposób prawidłowy, jednakże śmierć ojca i będący jej następstwem stan emocjonalny, w ocenie Sądu, usprawiedliwia niedochowanie terminu do wniesienia tej skargi. Uzasadnia to zatem uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślenia wymaga także, że konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu sprzeciwia się temu, aby w okolicznościach niniejszej sprawy, błąd pełnomocnika niósł za sobą negatywne konsekwencje dla strony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.