I SA/Wr 1414/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do czerwca 2007 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w części przewyższającej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, wraz ze skargą kasacyjną, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że od 19 marca 2012 r. jest bezrobotny z zasiłkiem w wysokości 480 zł, przyznanym na okres 6 miesięcy. Posiada zobowiązania finansowe wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz funduszu inwestycyjnego, które zostały rozłożone na raty wynoszące miesięcznie łącznie 760,86 zł. Ponosi koszty utrzymania w wysokości 565 zł. Wnioskodawca wskazał, że obecnie znajduje się w separacji z żoną, zajmuje się ich 9-letnią córką, na utrzymanie której przeznacza 500 zł miesięcznie. Ponadto opiekuje się matką chorującą na nowotwór. Łącznie koszty jego miesięcznych wydatków wynoszą 1.825,86 zł, w związku z czym zmuszony jest pożyczać pieniądze od rodziny i znajomych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Matka skarżącego uzyskuje emeryturę w kwocie netto 1.900 zł. Do wniosku załączone zostały kopie dokumentów potwierdzające wskazane wyżej zobowiązania i wysokość rat, kopia decyzji o uznaniu wnioskodawcy jako bezrobotnego, dokument stwierdzający chorobę matki wnioskodawcy oraz skrócony akt urodzenia córki na potwierdzenie obowiązku alimentacyjnego. Akta sprawy zawierają ponadto dokumenty przedłożone celem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 sierpnia 2011 r., mianowicie historię rachunku bankowego, zaświadczenie, iż skarżący nie składał zeznania o uzyskanych dochodach za 2010 r. Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r., po rozpoznaniu wskazanego wyżej wniosku, skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przewyższającej 500 zł. W dniu 30 października 2011 r. uiszczony został wpis od skargi w części nieobjętej zwolnieniem. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy z żądanym zakresie, obowiązany jest zatem wykazać w sposób wiarygodny i logiczny sam wnioskodawca. Skarżący powyższą okoliczność wykazał jedynie w części, podobnie jak to miało miejsce w przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie wraz ze skargą. Wprawdzie przedstawione dane wskazywałyby, że jego sytuacja się pogorszyła – obecnie nie uzyskuje wynagrodzenia w kwocie 1.300 zł, tylko zasiłek dla bezrobotnych – jednakże wątpliwości co do rzeczywistych zdolności płatniczych są podobne jak te, które zostały przedstawione w postanowieniu z dnia 17 października 2011 r. Pozostałe informacje bowiem są tożsame. Faktycznie wysokość jego aktualnego dochodu wynosi 480 zł. Łącznie z emeryturą matki miesięczny budżet domowy wynosi 2.380 zł. Z kwoty tej spłaca raty zobowiązań wobec ZUS. Ma córkę i opiekuje się matką. Niemniej część danych, które zostały przestawione przez wnioskodawcę nie mogą zostać uznane za wiarygodne. Przede wszystkim podane miesięczne wydatki skarżącego, zgodnie z wyliczeniami Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, wynoszą 2.147,08 zł. W kwotę tę nie wchodzą – jak wynika z treści wniosku – koszty utrzymania i leczenia matki. Z oświadczeń i dokumentów nie wynika, aby wnioskodawca zalegał z płatnościami rat, czy też zaniechał przeznaczania kwoty 500 zł na utrzymanie córki. Nie można z kolei dać wiary, że co miesiąc pożycza taką kwotę od rodziny i znajomych, skoro zdeklarowane dochody w żadnej mierze nie pozwalają mu na poczynienie rezerw celem zwrotu pożyczek. Nie są też wiarygodne kwoty niektórych miesięcznych wydatków, przykładowo na wyżywienie (obiady) – 100 zł, mając na uwadze poziom cen żywności. Powyższe wątpliwości były znane wnioskodawcy w momencie złożenia niniejszego wniosku. Mimo to podał dokładnie takie same dane (z wyjątkiem źródła i wysokości dochodów) i nie udzielił dodatkowych wyjaśnień, które te wątpliwości by usunęły. W istocie, w takiej sytuacji zadaniem Sądu/ Referendarza sądowego jest wezwanie do przedłożenia dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego. Byłoby to jednak uzasadnione, gdyby był to pierwszy wniosek w sprawie. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący był już wzywany o konkretne oświadczenia i dokumenty po udzieleniu takich samych informacji na urzędowym formularzu, do którego przedłożone zostały dokumenty potwierdzające przede wszystkim rozłożone na raty zobowiązania wobec ZUS. Miał zatem świadomość, że te dane są niewystarczające i jakiego rodzaju dokumenty są konieczne dla dokonania pełnej oceny zdolności płatniczych. Pamiętać natomiast trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Istotne też jest, że w toku całego postępowania skarżący był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, co tym bardziej wskazywałoby na świadomość powyższego obowiązku. Powyższe uwagi uzasadniałyby odmowę przyznania prawa pomocy. Jednakże mając na względzie wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, stanowiącego połowę wpisu od skargi wyznaczonego w niniejszej sprawie w wysokości 9.884 zł oraz fakt, że przy podobnych wątpliwościach skarżący został zwolniony w części od kosztów sądowych, w ocenie Referendarza sądowego, należało przyznać prawo pomocy w tym samym zakresie. Uwzględniając zatem wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.