I SA/Wr 1428/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. o nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę. Skarżący T. K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. o nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego W. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie wymiaru podatek od nieruchomości za 2004 r. Skarżący w odwołaniu z dnia [...] podniósł, iż jest najemcą niewyodrębnionego prawnie lokalu użytkowego, którego nie jest właścicielem i w związku z tym nie powinien być obciążony podatkiem od nieruchomości oraz wniósł o zwrot nienależnie pobranego podatku. W uzasadnieniu dodatkowo wskazał, iż organ podatkowy nieprawidłowo przyjął, że lokal użytkowy jest częścią budynku w rozumienia prawa. Powołał się na przepis art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 3 pkt 2 ustawy prawo budowlane, a także na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w skrócie Kolegium) nie uwzględniło zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji powołując się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. z 2002 r. Dz. U. Nr 9, poz. 84, ze zm.) – w skrócie ustawa, stwierdziło, że podatkiem od nieruchomości objęci są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeśli posiadanie wynika między innymi z umowy z właścicielem nieruchomości. Ponadto Kolegium stwierdziło, iż sporny podatek dotyczy wynajmowanego przez skarżącego lokalu użytkowego i został ustalony zgodnie z danymi wynikającymi ze złożonej przez niego informacji. Kolegium wskazało także, że od 1 stycznia 2003 r. wprowadzono istotną zmianę w zakresie regulacji dotyczących przedmiotu opodatkowania. Zmiana ta spowodowała objęcie posiadaczy zależnych nieruchomości lub jej części podatkiem od nieruchomości. W obecnym stanie prawnym bez znaczenia jest więc wyodrębnienie prawne nieruchomości. Skarżący w skardze z dnia [...]r. wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji wydanej, jego zdaniem, z naruszeniem prawa oraz zasądzenie nienależnie pobranego podatku. W uzasadnieniu podniósł dotychczasową argumentację. Kolegium w odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzkie sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkich sądów administracyjnych obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej upsa. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpatrywanej sprawie decyzja została podjęta na podstawie przepisu, budzącego w przeszłości wątpliwości interpretacyjne. Orzecznictwo w tym zakresie było niejednolite, czego potwierdzeniem jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. (FPK 4/00), w której Sąd zajął stanowisko, iż posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. W myśl bowiem przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r.) obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które były posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych, na podstawie umowy zawartej z właścicielem lub na podstawie innego tytułu prawnego, niezłączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu. Dlatego też na osobach, które nie były posiadaczami nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego (na który powołuje się skarżący w skardze do sądu) nie ciążył obowiązek podatkowy. Stanowisko takie znajdowało dodatkowe wsparcie w treści art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy, który to przepis nakładał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podmioty, posiadające bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części. O "części nieruchomości" nie było natomiast mowy w odniesieniu do podatników, o których mowa była w art. 2 ust. 1 pkt. 3 ustawy, to jest których posiadanie było oparte na umowie zawartej z właścicielem lub na innym tytule prawnym. Od 1 stycznia 2003 r. regulacja prawna uległa w tym zakresie zmianie, w ten sposób, iż opodatkowaniem objęto również posiadaczy zależnych lokali użytkowych prawnie niewyodrębnionych. O posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą, określony, chociażby w umowie najmu (art. 336 Kodeksu cywilnego). W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane w tym grunty; budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należące do osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej, będących: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (z pewnym zastrzeżeniem); posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości lub bez tytułu prawnego. Dlatego też świetle powyższej regulacji prawnej nie ma znaczenia w rozstrzyganej sprawie przepis art. 46 Kodeksu cywilnego, na który powołuje się strona. W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący zawierając umowę najmu stał się posiadaczem zależnym lokalu użytkowego, który nie był odrębną nieruchomością. W związku z tym w roku 2004, z uwagi na obowiązującą treść powołanych przepisów, na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Stąd też brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu skargi. Końcowo Sąd stwierdza także, że kognicja sądu (o czym była mowa powyżej) nie obejmuje prawa do orzekania o zwrocie nienależnie (jak twierdzi skarżący) pobranego podatku. Bezzasadność żądania potwierdza również nie uwzględnienie przez Sąd zarzutów skargi. Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z prawem. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 orzekł jak w sentencji.