I SA/Wr 1430/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 19 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jego dochody wynoszą 3.000 zł miesięcznie, z czego przeznacza na opłacenie zasądzonych na rzecz jego dzieci alimentów w wysokości 1.600 zł. Podkreślił, że po rozwodzie całość majątku oraz dorobku życiowego i rzeczy osobistych pozostała u byłej małżonki. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada ½ domu (około 100 m2), która – jak wskazał – nie nadaje się do zamieszkania i sprzedania ze względu na brak wydzielenia, natomiast druga połowa należy do byłej żony. Posiada też nieruchomość rolną o powierzchni około 8 ha – ziemia klasy IID, nienadająca się do uprawy. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący dodał, że posiadane nieruchomości obciążone są hipotekami na rzecz Skarbu Państwa, na kwotę około 1.300.000 zł. Dodatkowo spłaca należności finansowe do banków w kwocie około 500 zł miesięcznie. Na wezwanie zgodnie z zarządzeniem Referendarza sądowego, przedłożone zostało zeznanie podatkowe za 2008 r., dokumenty potwierdzające zasądzone alimenty oraz obciążenie hipoteką przymusową posiadanych nieruchomości. Z dokumentów tych wynika, że w 2008 r. skarżący uzyskał z działalności wykonywanej osobiście dochód w wysokości 71.538,46 zł, ugodą z dnia [...]. zobowiązał się płacić na rzecz syna ur. w 1982 r. alimenty w kwocie 600 zł, a wyrokiem zaocznym z dnia [...] zasądzone zostały alimenty na rzecz dwóch małoletnich córek w wysokości po 500 zł. Posiada nieruchomość na zasadzie użytkowania wieczystego (zgodnie z wyjaśnieniem – dom w B.) oraz grunty rolne o łącznej powierzchni 9, 47 ha, które klasyfikowane są w VI klasie – ze względu na położenie i piaszczystą glebę nie nadają się do uprawy. Wnioskodawca mimo wezwania, nie przedłożył zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków i dowodów opłat, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia z ostatnich trzech miesięcy. Wyjaśnił, że zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia nie posiada ze względu na brak zarobków, nie posiada lokat ani czynnych rachunków bankowych. Oświadczył, że jest osobą samotną, od 35 lat cierpi na [...], oprócz dolegliwości, które obecnie się nasiliły. Aktualnie korzysta z pomocy bliskich, którzy w miarę możliwości zapewniają mu w zakresie podstawowych spraw codzienne funkcjonowanie oraz zabezpieczenie w niezbędne leki. Podał, że nie ma żadnych środków transportu, nie korzysta z Pomocy Społecznej ani żadnej formy wsparcia państwowego. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia przytoczonej regulacji wynika zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia w sposób wiarygodny, że nie ma możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na opłacenie kosztów sądowych. Rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się do wezwania o uzupełnienie wniosku o dodatkowe oświadczenia i dokumenty na podstawie art. 255 p.p.s.a., w razie wątpliwości co do stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego wnioskującego oraz uwzględnienia okoliczności wynikających z akt danej sprawy lub znanych Sądowi z urzędu. W oparciu o przytoczoną regulację oraz przedstawione okoliczności faktyczne, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawione dane budzą bowiem wątpliwości. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że nie została dostatecznie uprawdopodobniona wysokość dochodu miesięcznie uzyskiwanego przez wnioskodawcę. Na urzędowym formularzu wniosku skarżący podał jedynie, że jest to kwota 3.000 zł z tytułu kontraktu menadżerskiego. Jednak w złożonym na wezwanie oświadczeniu wskazał, że nie może przedłożyć zaświadczenia o zarobkach, ponieważ ich nie uzyskuje. Z danych z zeznania podatkowego wynika natomiast, że w 2008 r. miesięczny dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu i należnego podatku) wynosił około 4.600 zł. Dalej, należy uznać jako mało wiarygodne opłacanie alimentów na rzecz syna (w kwocie 600 zł), który obecnie ma 27 lat i powinien utrzymywać się już samodzielnie. Tym bardziej, że z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby syn był niezdolny do samodzielnej egzystencji – z treści protokołu ugody z dnia [...], to jest gdy był już pełnoletni, wynika, że miał zdolność procesową, co jest równoznaczne z pełną zdolnością do czynności prawnych, a ustalone alimenty miały być płatne do rąk uprawnionego. Poza tym nie jest zrozumiałe oświadczenie, że wnioskodawca nie posiada czynnych rachunków bankowych. Jeżeli miałoby z niego wynikać, że rachunki takie posiada, ale z nich nie korzysta, nie zwalnia to od nałożonego obowiązku przedłożenia wyciągów z tych rachunków. Ustalenie rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego uniemożliwia też brak zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, które pozwoliłoby na dokonanie oceny możliwości poczynienia oszczędności. Przyjmując bowiem informacje udzielone przez wnioskodawcę, wynikałoby z nich, że po opłaceniu alimentów i należności finansowych na rzecz banków, pozostaje mu kwota 900 zł, z której opłaca mieszkanie (prawdopodobnie wynajmowane) i inne niezbędne wydatki. Nie uszło jednak uwadze rozpoznającego niniejszy wniosek, że mieszkanie, pod którego adresem skarżący jest zameldowany (adres ten podany jest również w zeznaniu podatkowym złożonym w Urzędzie Skarbowym W. – S. M.) znajduje się w centrum W. Skoro lokal ten nie został wymieniony na urzędowym formularzu w oświadczeniu o posiadanych nieruchomościach, to należy przyjąć, że jest wynajmowany. Natomiast czynsz za wynajem takiego lokalu we W. z pewnością przewyższa kwotę 900 zł. Przedstawione wyżej wątpliwości i nieścisłości, które nie zostały wyjaśnione pomimo wezwania do przedłożenia stosownych oświadczeń i dokumentów, wskazują, że, wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania i tym samym uzasadniają odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.