I SA/Wr 1431/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-12-14
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu musi być precyzyjnie sprecyzowany co do rodzaju pełnomocnika (adwokat czy radca prawny), aby sąd mógł go uwzględnić?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest instytucją przyznawaną na wniosek strony, a zakres tego wniosku jest wiążący dla sądu. Brak jednoznacznego wskazania przez skarżącą, czy wnosi o ustanowienie adwokata, czy radcy prawnego, skutkował odmową przyznania prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie córki i brak środków na pokrycie opłat. Na wezwanie sądu do sprecyzowania żądania co do pełnomocnika, skarżąca nie była w stanie wskazać preferowanego rodzaju pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata lub radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub racy prawnego. w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skrząca wniosła – jak wskazała – od wszelkich opłat oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie ma nikogo w Polsce (sama od siedmiu lat mieszka z córką w N.), kogo mogłaby upoważnić do prowadzenie jej sprawy. Nie ma też środków na pokrycie opłat sądowych. Od dwóch lat jest rozwiedziona i wyłącznie na jej utrzymaniu pozostaje 15-letni córka.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką, posiada mieszkanie o powierzchni około 65 m2, otrzymane na podstawie umowy darowizny, które zajmuje ciocia. Nie dysponuje jakimikolwiek zasobami pieniężnymi. Jako posiadane przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro wymieniła samochód [...], rocznik [...]. Dodała, że były mąż nie płaci alimentów, a jedyny dochód stanowi zasiłek socjalny w wysokości 520 euro. Obecnie sama podjęła naukę i w związku z tym uczęszcza na praktyki w szpitalu.
Na wezwanie do sprecyzowania żądania wniosku, to jest czy strona wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, czy w części oraz czy wnosi o ustanowienie adwokata, czy radcy prawnego, skarżąca odpowiedziała, że nie ma środków na opłaty związane z korespondencją i nie jest w stanie zdecydować, który z pełnomocników byłby bardziej odpowiedni w sprawie.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności oraz przytoczoną regulację prawną, stwierdzić należy, że skarżąca wykazała występowanie przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, niemniej brak sprecyzowania żądania wniosku co do pełnomocnika, o którego ustanowienie wnosi, przyznanie prawa pomocy było niemożliwe. Prawo pomocy bowiem jest instytucją przyznawaną tylko i wyłącznie z inicjatywy strony skarżącej, na podstawie wniosku złożonym na urzędowym formularzu. Tym samym również zakres żądania takiego wniosku jest dla Sądu/ Referendarz sądowego wiążący, co oznacza, że rozpoznający nie ma możliwości dokonać wyboru pełnomocnika z urzędu za wnioskodawcę. W rezultacie, brak jednoznacznego wskazania przez skarżącą, czy wnosi o radcę prawnego, czy adwokata nakazywał odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Co do żądania zwolnienia od kosztów sądowych w całości, to można je było wywieść z treści wniosku. W związku z tym zauważyć trzeba, ze jedynym dochodem strony jest zasiłek socjalny. W istocie jego wysokość w warunkach polskich mogłaby uzasadniać odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie, w sytuacji, gdy wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 100 zł. Jednakże należało mieć na względzie jego realną wartość w N., która może być ledwo wystarczająca na pokrycie podstawowych potrzeb dwóch osób.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło