I SA/Wr 1432/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-18
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Maria Tkacz-Rutkowska, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne, jeśli skarżący zaprzecza skutecznemu doręczeniu decyzji organu pierwszej instancji w dniu próby doręczenia przez pracowników urzędu, a następnie odmówił jej przyjęcia?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne. Skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu odmowy jej przyjęcia przez adresata, zgodnie z art. 153 Ordynacji podatkowej, co skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Późniejsze wysłanie decyzji pocztą ma jedynie charakter informacyjny i nie wpływa na rozpoczęcie biegu terminów procesowych.Stan faktyczny
Skarżący A. C. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Skarżący zaprzeczał skutecznemu doręczeniu decyzji w dniu, w którym pracownicy urzędu podjęli próbę jej doręczenia w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, a on odmówił jej przyjęcia. Twierdził, że decyzja została mu skutecznie doręczona później, pocztą. Wskazywał na rozbieżności w notatce służbowej i zeznaniach świadka.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Lucyna Barańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące I -V, VIII-XII 1998 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi A. C. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. C. (wspólnika zlikwidowanej spółki cywilnej A) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. F. z dnia [...]r. nr [...]określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 1998 r. i za miesiące od sierpnia do grudnia 1998 r. oraz orzekającej o solidarnej odpowiedzialności T. K. i A. Ch. za zaległości podatkowe i odsetki byłej spółki cywilnej A w podatku od towarów i usług za wymienione miesiące.
Z uzasadnienia postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. F. z dnia [...]. nr [...]została wysłana pocztą do A. C. na adres miejsca zamieszkania (w dniu [...]r.) oraz na adres do doręczeń wskazany w toku postępowania tj. W., ul. F. [...]z dopiskiem "Fundacja M. i P." (w dniu [...]r.). Decyzję wysłano także do T. K.. W dniu [...] r. pracownicy Urzędu Skarbowego W. –F. podjęli także próbę bezpośredniego doręczenia w/w decyzji A. C. W prowadzonym postępowaniu występowały, bowiem trudności w skutecznym doręczaniu korespondencji wspólnikom s.c. A. W dniu [...]. pracownicy urzędu udali się do miejsca wskazanego przez stronę jako adres dla doręczeń. A. C. poinformowany, przez pracowników Urzędu Skarbowego, o celu wizyty odmówił przyjęcia skierowanej do niego decyzji. Pismo wraz z adnotacją o odmowie odbioru przesyłki oraz notatką służbową włączono do akt sprawy. W ocenie organu skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...]r., zaś wysłanie ponownie decyzji pocztą miało charakter informacyjny i data jej doręczenia (tj. [...]r.) nie jest datą doręczania decyzji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.). Odwołanie od decyzji z dnia [...]nr [...]A. C. wniósł w dniu [...] r.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...]r. w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń tj. W., ul. F. [...] z dopiskiem "Fundacja M. i P.", co wynika z adnotacji sporządzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego o odmowie przyjęcia przesyłki. Organ nie uznał za wiarygodne wyjaśnień A. C. z dnia [...]r., iż w dniu [...]r. nie odmówił przyjęcia decyzji, bowiem w tym dniu w ogóle nie kontaktował się z pracownikami urzędu. Sporządzona [...]r. przez [...] pracowników Urzędu Skarbowego notatka służbowa jednoznacznie dowodzi, że próbę doręczanie decyzji A.C. podjęto. Potwierdza to także zawiadomienie złożone w Komisariacie Policji W.-F. o naruszeniu przez A.C. nietykalności osobistej pracowników Urzędu Skarbowego podczas próby doręczenia decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. C. wniósł o uchylenie postanowienia i zarzucił naruszenie:
- art. 153 w związku z art. 148 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze. zm.) przez uznanie, że decyzja została prawidłowo doręczona w dniu [...]r.,
- art. 122, art.180, art.187, art.191 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że doszło do doręczania decyzji w dniu [...]
- art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że odwołanie od decyzji zostało wniesione po upływie terminu.
Skarżący zaprzecza okolicznościom przedstawionym w notatce służbowej pracowników urzędu i twierdzi, że skutecznie decyzję doręczono w dniu [...]. Wskazuje, iż nie przedstawiono mu żadnych zarzutów w związku z zawiadomieniem złożonym przez pracowników Urzędu Skarbowego, a M.G., który miał być świadkiem zdarzenia nie został przesłuchiwany. Wskazuje też na rozbieżności w treści notatki i oświadczenia złożonego przez M. G. O braku skuteczności doręczenia świadczy, jak twierdzi, także fakt, że organ wysłał decyzję do podatnika pocztą.
Ponadto twierdzi, iż nie miał powodu przypuszczać, że decyzję w sprawie wydano, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. poinformował go, że przesłuchania świadka ( w ramach pomocy prawnej) zostało przesunięte z dnia [...]r. na inny termin o którym Urząd wcześniej poinformuje. Okoliczności te w ocenie strony wskazują, iż w dniu [...]r. nie nastąpiło skuteczne doręczanie przesyłki.
Wyjaśnia, iż przypuszczenia, co do chęci doprowadzenia do przedawniania zobowiązania jako przyczyny uchylania się od przyjęcia przesyłki nie mają żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Fakt doręczenia decyzji organu I instancji nie ma znaczenia dla przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych (uchwała NSA 10/06/03 FPS 8/03 ONSA 2004/1/7),
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że doręczenie nastąpiło na adres dla doręczeń podany przez skarżącego, będący jednocześnie jego miejscem pracy. Doręczenia dokonywali upoważnieni pracownicy Urzędu Skarbowego W.- F. Doręczenie decyzji w dniu [...]r. nastąpiło zgodnie z art. 148 i art.153 Ordynacji podatkowej i było skuteczne.
Organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie opierał się na relacji pracowników przedstawionej w notatce służbowej z dnia [...]r. Wyjaśnieniom skarżącego organ nie dał wiary. O przebiegu zdarzenia świadczą: treść notatki, która został podpisana przez pracowników Urzędu uczestniczących w czynności, świadka M. G. oraz zawiadomienie złożone w Komisariacie Policji W.-F. W ocenie organu fakt nie wszczęcia postępowania przez policję wobec skarżącego nie oznacza, iż zdarzenie nie miało miejsca. Ściganie przestępstw przeciwko czci i nietykalności cielesnej odbywa się z oskarżenia prywatnego. Sporządzona przez pracowników urzędu notatka służbowa z dnia [...] została podpisana także przez M. G. Świadek zmienił swoje wcześniejsze oświadczenie, jak wskazano w odpowiedzi na skargę, prawdopodobnie pod naciskiem A. C.. Świadczy o tym notatka służbowa, sporządzona przez M. K., z której wynika, że skarżący dwukrotnie telefonicznie nakłaniał świadka aby nie podpisywał żadnych dokumentów oraz treść pisma z dnia [...]. sporządzonego przez świadka "na prośbę Pana A. C."
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej we W. wyjaśnił, iż organ I instancji podjął kilka prób doręczenia decyzji z dnia [...]. nr [...]A. C.. W dniu [...]r. na adres miejsca zamieszkania skarżącego. Przesyłkę odebrał sąsiad, który podjął się oddania jej adresatowi. Tego samego dnia przesyłkę dostarczył do urzędu skarbowego W. – F., ponieważ córka skarżącego odmówiła jej przyjęcia (notatka służbowa). W dniu [...]podczas kolejnej próby doręczenia decyzji w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń przyjęcia odmówił skarżący. Decyzję uznano za doręczona skutecznie w dniu [...]r. Późniejsze przesłanie decyzji pocztą na adres wskazany jako adres dla doręczeń w ocenie organu miało wyłącznie charakter informacyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 223 §1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który decyzję wydał w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie skupia się na dacie doręczenia decyzji organu I instancji. Zasady doręczania pism w postępowaniu podatkowym uregulowane zostały w rozdziale 5 działu IV Ordynacji podatkowej. Krąg podmiotów uprawnionych do doręczeń wymienny jest w art. 144 Ordynacji podatkowej i obejmuje: pocztę, osoby fizyczne będące pracownikami organu podatkowego oraz osoby upoważnione. W toku postępowania podatkowego strona ma obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu (art. 146 Ordynacji podatkowej). W tym przypadku winien to być adres aktualny umożliwiający doręczenie pism w sposób zgodny z przepisami. Nie musi być to adres miejsca stałego zamieszkania, miejsca pobytu czy miejsca pracy może być to adres wskazany wyłącznie jako adres dla doręczeń. Osobom fizycznym pisma zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej doręcza się w ich mieszkaniu, miejscu pracy, siedzibie organu podatkowego oraz w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Jesli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego pocztą, doręczanego przez pracowników organu podatkowego lub przez upoważnione osoby, pismo zwraca się z adnotacja o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo takie włącza się do akt sprawy i uznaje, że zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 153 Ordynacji podatkowej). Ustanowiona art. 153 §2 Ordynacji podatkowej fikcja doręczenia pisma w dacie odmowy jego przyjęcia umożliwia skuteczne prowadzenie dalszych czynności postępowania podatkowego.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż A.C. w piśmie z dnia [...]r. poinformował Urząd Skarbowy W.-F. i Izbę Skarbową we W. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adw. A. L. i A. W. oraz wskazał adres dla doręczeń – W. ul. F. [...] z dopiskiem "Fundacja M. i P.". Od dnia otrzymania w/w pisma, organ podatkowy korespondencję winien kierować na ten właśnie adres. Próby doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – F. z dnia [...]r. na adres miejsca zamieszkania skarżącego nie można, zatem uznać za skuteczną. Podjęte przez organ I instancji w dniu [...]r. działania po zwrocie decyzji, polegające na doręczeniu jej przez pracowników tego organu w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń (jednocześnie miejsce pracy skarżącego) były zgodne z przepisami art. 144, art. 146 i 148 Ordynacji podatkowej. Sporządzona przez tych pracowników w dniu [...]r. notatka służbowa, z której jednoznacznie wynika, iż A. C. odmówił odebrania w tym dniu decyzji Urzędu Skarbowego W.- F. z dnia [...]r. spełnia przesłanki wskazane w art. 153 Ordynacji podatkowej pozwalające na przyjęcie, iż decyzje tę skutecznie doręczono [...]r.
Zarzut skargi dotyczące naruszenia przez organ podatkowy art. 122, art. 180, art.187 i art.191 Ordynacji podatkowej, w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania istotne jest ustalenia dat doręczenia decyzji i wniesienia odwołania. Data wniesienia odwołania w sprawie nie jest sporna. Ustalenia w zakresie doręczenia decyzji organ podatkowy poczynił na podstawie notatki służbowej sporządzonej przez trzy pracownice Urzędu Skarbowego W. – F., które zobowiązano do doręczenia A. C. decyzji i które w tym celu udały się pod wskazany przez skarżącego adres. Notatkę służbową podpisał także świadek zdarzenia M. G., pracownik Spółki z o. o. B W. ul. F. [...]. Nie ulega, zatem wątpliwości, iż pracownice organu podatkowego były [...] r. w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń i przeprowadziły ze skarżącym rozmowę. Ustaleniom takim nie przeczy, dołączone do pisma skarżącego z dnia [...]., oświadczenie M. G., który stwierdził (na prośbę A. C.) jedynie, iż nie był świadkiem odmowy odebrania decyzji przez skarżącego. Przepis art. 153 Ordynacji podatkowej nie wymaga, aby oświadczania o odmowie odbioru przesyłki przez podmiot dokonujący doręczenia było potwierdzone przez inne osoby. W tym stanie faktycznym przesłuchanie w charakterze świadka M. G. nie wpływało na istotne ustalenia w sprawie, a skarżący wniosku takiego nie formułował. Prawdziwość oświadczeń pracownic urzędu potwierdza także złożenie zawiadomienia w Komisariacie Policji W. – F. w związku z zachowaniem A. C. i wypchnięciem pracownic z pokoju, w którym pracował.
W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy jest kompletny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. art. 191 Ordynacji podatkowej należy wskazać, iż zgodnie z wyrażoną w powołanym wyżej przepisie zasadą swobodnej oceny dowodów organ podatkowy winien swobodnie ocenić wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których opiera rozstrzygnięcie. Aby nie przekroczyć granic dowolności, organ podatkowy winien przy ocenie zebranych w sprawie dowodów kierować się zasadami logiki, doświadczenia życiowego i dokonywać oceny dowodów wyłącznie pod kątem ich znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Organ podatkowy winien dokonać oceny poszczególnych dowodów jak i dowodów tych we wzajemnej łączności. Przytoczone reguły oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Sądu, organ odwoławczy zachował wydając zaskarżone postanowienia.
Wysłanie w dniu [...]r. decyzji pocztą, po odmowie jej odebrania przez A.C., jest uchybieniem proceduralnym niemającym wpływu na wynik sprawy. Skuteczne doręczenie decyzji w trybie art. 153 Ordynacji podatkowej w dniu [...] wywołało, bowiem skutki procesowe w postaci rozpoczęcia biegu terminów, w tym terminu do wniesienia odwołania. Kolejne doręczenia nie mogą, zatem ponownie takiego skutku wywołać i jak słusznie wskazał organ podatkowy mogą mieć wyłącznie charakter informacyjny.
W rozpatrywanej sprawie (uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji) nie ma znaczenia czy podatnik w związku w przebiegiem postępowania podatkowego spodziewał się zakończenia tego postępowania czy też nie. Decydujące znaczenia w sprawie mają daty doręczenia decyzji i wniesienia odwołania. Kwestie związane z prawidłowością postępowania w sprawie zakończonej decyzją przez organ pierwszej instancji mogą być rozpatrywane po wniesieniu w terminie odwołania od tej decyzji.
Nie przedstawienie skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa polegającego na utrudnianiu wykonywania czynności służbowych, w związku z zawiadomieniem przez pracownice Urzędu Skarbowego w dniu [...]r. policji, może oznaczać jedynie, iż właściwe organy nie dopatrzył się w działaniu skarżącego znamion przestępstwa. Nie oznacza natomiast, iż zgłoszone zdarzenie nie miało miejsca.
Ustalenia w zakresie daty doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego W. F. z dnia [...]r. zdaniem Sądu są prawidłowe, co oznacza, iż odwołanie skarżący wniósł po upływie ustawowego terminu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadna oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło