I SA/Wr 1432/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-18

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Maria Tkacz-Rutkowska, Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne, jeśli skarżący zaprzecza skutecznemu doręczeniu decyzji organu pierwszej instancji w dniu próby doręczenia przez pracowników urzędu, a następnie odmówił jej przyjęcia?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne. Skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu odmowy jej przyjęcia przez adresata, zgodnie z art. 153 Ordynacji podatkowej, co skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Późniejsze wysłanie decyzji pocztą ma jedynie charakter informacyjny i nie wpływa na rozpoczęcie biegu terminów procesowych.
Stan faktyczny
Skarżący A. C. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Skarżący zaprzeczał skutecznemu doręczeniu decyzji w dniu, w którym pracownicy urzędu podjęli próbę jej doręczenia w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, a on odmówił jej przyjęcia. Twierdził, że decyzja została mu skutecznie doręczona później, pocztą. Wskazywał na rozbieżności w notatce służbowej i zeznaniach świadka.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Lucyna Barańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące I -V, VIII-XII 1998 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi A. C. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. C. (wspólnika zlikwidowanej spółki cywilnej A) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. F. z dnia [...]r. nr [...]określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 1998 r. i za miesiące od sierpnia do grudnia 1998 r. oraz orzekającej o solidarnej odpowiedzialności T. K. i A. Ch. za zaległości podatkowe i odsetki byłej spółki cywilnej A w podatku od towarów i usług za wymienione miesiące. Z uzasadnienia postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. F. z dnia [...]. nr [...]została wysłana pocztą do A. C. na adres miejsca zamieszkania (w dniu [...]r.) oraz na adres do doręczeń wskazany w toku postępowania tj. W., ul. F. [...]z dopiskiem "Fundacja M. i P." (w dniu [...]r.). Decyzję wysłano także do T. K.. W dniu [...] r. pracownicy Urzędu Skarbowego W. –F. podjęli także próbę bezpośredniego doręczenia w/w decyzji A. C. W prowadzonym postępowaniu występowały, bowiem trudności w skutecznym doręczaniu korespondencji wspólnikom s.c. A. W dniu [...]. pracownicy urzędu udali się do miejsca wskazanego przez stronę jako adres dla doręczeń. A. C. poinformowany, przez pracowników Urzędu Skarbowego, o celu wizyty odmówił przyjęcia skierowanej do niego decyzji. Pismo wraz z adnotacją o odmowie odbioru przesyłki oraz notatką służbową włączono do akt sprawy. W ocenie organu skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...]r., zaś wysłanie ponownie decyzji pocztą miało charakter informacyjny i data jej doręczenia (tj. [...]r.) nie jest datą doręczania decyzji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.). Odwołanie od decyzji z dnia [...]nr [...]A. C. wniósł w dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...]r. w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń tj. W., ul. F. [...] z dopiskiem "Fundacja M. i P.", co wynika z adnotacji sporządzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego o odmowie przyjęcia przesyłki. Organ nie uznał za wiarygodne wyjaśnień A. C. z dnia [...]r., iż w dniu [...]r. nie odmówił przyjęcia decyzji, bowiem w tym dniu w ogóle nie kontaktował się z pracownikami urzędu. Sporządzona [...]r. przez [...] pracowników Urzędu Skarbowego notatka służbowa jednoznacznie dowodzi, że próbę doręczanie decyzji A.C. podjęto. Potwierdza to także zawiadomienie złożone w Komisariacie Policji W.-F. o naruszeniu przez A.C. nietykalności osobistej pracowników Urzędu Skarbowego podczas próby doręczenia decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. C. wniósł o uchylenie postanowienia i zarzucił naruszenie: - art. 153 w związku z art. 148 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze. zm.) przez uznanie, że decyzja została prawidłowo doręczona w dniu [...]r., - art. 122, art.180, art.187, art.191 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że doszło do doręczania decyzji w dniu [...] - art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że odwołanie od decyzji zostało wniesione po upływie terminu. Skarżący zaprzecza okolicznościom przedstawionym w notatce służbowej pracowników urzędu i twierdzi, że skutecznie decyzję doręczono w dniu [...]. Wskazuje, iż nie przedstawiono mu żadnych zarzutów w związku z zawiadomieniem złożonym przez pracowników Urzędu Skarbowego, a M.G., który miał być świadkiem zdarzenia nie został przesłuchiwany. Wskazuje też na rozbieżności w treści notatki i oświadczenia złożonego przez M. G. O braku skuteczności doręczenia świadczy, jak twierdzi, także fakt, że organ wysłał decyzję do podatnika pocztą. Ponadto twierdzi, iż nie miał powodu przypuszczać, że decyzję w sprawie wydano, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. poinformował go, że przesłuchania świadka ( w ramach pomocy prawnej) zostało przesunięte z dnia [...]r. na inny termin o którym Urząd wcześniej poinformuje. Okoliczności te w ocenie strony wskazują, iż w dniu [...]r. nie nastąpiło skuteczne doręczanie przesyłki. Wyjaśnia, iż przypuszczenia, co do chęci doprowadzenia do przedawniania zobowiązania jako przyczyny uchylania się od przyjęcia przesyłki nie mają żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Fakt doręczenia decyzji organu I instancji nie ma znaczenia dla przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych (uchwała NSA 10/06/03 FPS 8/03 ONSA 2004/1/7), W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że doręczenie nastąpiło na adres dla doręczeń podany przez skarżącego, będący jednocześnie jego miejscem pracy. Doręczenia dokonywali upoważnieni pracownicy Urzędu Skarbowego W.- F. Doręczenie decyzji w dniu [...]r. nastąpiło zgodnie z art. 148 i art.153 Ordynacji podatkowej i było skuteczne. Organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie opierał się na relacji pracowników przedstawionej w notatce służbowej z dnia [...]r. Wyjaśnieniom skarżącego organ nie dał wiary. O przebiegu zdarzenia świadczą: treść notatki, która został podpisana przez pracowników Urzędu uczestniczących w czynności, świadka M. G. oraz zawiadomienie złożone w Komisariacie Policji W.-F. W ocenie organu fakt nie wszczęcia postępowania przez policję wobec skarżącego nie oznacza, iż zdarzenie nie miało miejsca. Ściganie przestępstw przeciwko czci i nietykalności cielesnej odbywa się z oskarżenia prywatnego. Sporządzona przez pracowników urzędu notatka służbowa z dnia [...] została podpisana także przez M. G. Świadek zmienił swoje wcześniejsze oświadczenie, jak wskazano w odpowiedzi na skargę, prawdopodobnie pod naciskiem A. C.. Świadczy o tym notatka służbowa, sporządzona przez M. K., z której wynika, że skarżący dwukrotnie telefonicznie nakłaniał świadka aby nie podpisywał żadnych dokumentów oraz treść pisma z dnia [...]. sporządzonego przez świadka "na prośbę Pana A. C." Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej we W. wyjaśnił, iż organ I instancji podjął kilka prób doręczenia decyzji z dnia [...]. nr [...]A. C.. W dniu [...]r. na adres miejsca zamieszkania skarżącego. Przesyłkę odebrał sąsiad, który podjął się oddania jej adresatowi. Tego samego dnia przesyłkę dostarczył do urzędu skarbowego W. – F., ponieważ córka skarżącego odmówiła jej przyjęcia (notatka służbowa). W dniu [...]podczas kolejnej próby doręczenia decyzji w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń przyjęcia odmówił skarżący. Decyzję uznano za doręczona skutecznie w dniu [...]r. Późniejsze przesłanie decyzji pocztą na adres wskazany jako adres dla doręczeń w ocenie organu miało wyłącznie charakter informacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 223 §1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który decyzję wydał w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie skupia się na dacie doręczenia decyzji organu I instancji. Zasady doręczania pism w postępowaniu podatkowym uregulowane zostały w rozdziale 5 działu IV Ordynacji podatkowej. Krąg podmiotów uprawnionych do doręczeń wymienny jest w art. 144 Ordynacji podatkowej i obejmuje: pocztę, osoby fizyczne będące pracownikami organu podatkowego oraz osoby upoważnione. W toku postępowania podatkowego strona ma obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu (art. 146 Ordynacji podatkowej). W tym przypadku winien to być adres aktualny umożliwiający doręczenie pism w sposób zgodny z przepisami. Nie musi być to adres miejsca stałego zamieszkania, miejsca pobytu czy miejsca pracy może być to adres wskazany wyłącznie jako adres dla doręczeń. Osobom fizycznym pisma zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej doręcza się w ich mieszkaniu, miejscu pracy, siedzibie organu podatkowego oraz w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Jesli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego pocztą, doręczanego przez pracowników organu podatkowego lub przez upoważnione osoby, pismo zwraca się z adnotacja o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo takie włącza się do akt sprawy i uznaje, że zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 153 Ordynacji podatkowej). Ustanowiona art. 153 §2 Ordynacji podatkowej fikcja doręczenia pisma w dacie odmowy jego przyjęcia umożliwia skuteczne prowadzenie dalszych czynności postępowania podatkowego. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż A.C. w piśmie z dnia [...]r. poinformował Urząd Skarbowy W.-F. i Izbę Skarbową we W. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adw. A. L. i A. W. oraz wskazał adres dla doręczeń – W. ul. F. [...] z dopiskiem "Fundacja M. i P.". Od dnia otrzymania w/w pisma, organ podatkowy korespondencję winien kierować na ten właśnie adres. Próby doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – F. z dnia [...]r. na adres miejsca zamieszkania skarżącego nie można, zatem uznać za skuteczną. Podjęte przez organ I instancji w dniu [...]r. działania po zwrocie decyzji, polegające na doręczeniu jej przez pracowników tego organu w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń (jednocześnie miejsce pracy skarżącego) były zgodne z przepisami art. 144, art. 146 i 148 Ordynacji podatkowej. Sporządzona przez tych pracowników w dniu [...]r. notatka służbowa, z której jednoznacznie wynika, iż A. C. odmówił odebrania w tym dniu decyzji Urzędu Skarbowego W.- F. z dnia [...]r. spełnia przesłanki wskazane w art. 153 Ordynacji podatkowej pozwalające na przyjęcie, iż decyzje tę skutecznie doręczono [...]r. Zarzut skargi dotyczące naruszenia przez organ podatkowy art. 122, art. 180, art.187 i art.191 Ordynacji podatkowej, w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania istotne jest ustalenia dat doręczenia decyzji i wniesienia odwołania. Data wniesienia odwołania w sprawie nie jest sporna. Ustalenia w zakresie doręczenia decyzji organ podatkowy poczynił na podstawie notatki służbowej sporządzonej przez trzy pracownice Urzędu Skarbowego W. – F., które zobowiązano do doręczenia A. C. decyzji i które w tym celu udały się pod wskazany przez skarżącego adres. Notatkę służbową podpisał także świadek zdarzenia M. G., pracownik Spółki z o. o. B W. ul. F. [...]. Nie ulega, zatem wątpliwości, iż pracownice organu podatkowego były [...] r. w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń i przeprowadziły ze skarżącym rozmowę. Ustaleniom takim nie przeczy, dołączone do pisma skarżącego z dnia [...]., oświadczenie M. G., który stwierdził (na prośbę A. C.) jedynie, iż nie był świadkiem odmowy odebrania decyzji przez skarżącego. Przepis art. 153 Ordynacji podatkowej nie wymaga, aby oświadczania o odmowie odbioru przesyłki przez podmiot dokonujący doręczenia było potwierdzone przez inne osoby. W tym stanie faktycznym przesłuchanie w charakterze świadka M. G. nie wpływało na istotne ustalenia w sprawie, a skarżący wniosku takiego nie formułował. Prawdziwość oświadczeń pracownic urzędu potwierdza także złożenie zawiadomienia w Komisariacie Policji W. – F. w związku z zachowaniem A. C. i wypchnięciem pracownic z pokoju, w którym pracował. W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy jest kompletny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. art. 191 Ordynacji podatkowej należy wskazać, iż zgodnie z wyrażoną w powołanym wyżej przepisie zasadą swobodnej oceny dowodów organ podatkowy winien swobodnie ocenić wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których opiera rozstrzygnięcie. Aby nie przekroczyć granic dowolności, organ podatkowy winien przy ocenie zebranych w sprawie dowodów kierować się zasadami logiki, doświadczenia życiowego i dokonywać oceny dowodów wyłącznie pod kątem ich znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Organ podatkowy winien dokonać oceny poszczególnych dowodów jak i dowodów tych we wzajemnej łączności. Przytoczone reguły oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Sądu, organ odwoławczy zachował wydając zaskarżone postanowienia. Wysłanie w dniu [...]r. decyzji pocztą, po odmowie jej odebrania przez A.C., jest uchybieniem proceduralnym niemającym wpływu na wynik sprawy. Skuteczne doręczenie decyzji w trybie art. 153 Ordynacji podatkowej w dniu [...] wywołało, bowiem skutki procesowe w postaci rozpoczęcia biegu terminów, w tym terminu do wniesienia odwołania. Kolejne doręczenia nie mogą, zatem ponownie takiego skutku wywołać i jak słusznie wskazał organ podatkowy mogą mieć wyłącznie charakter informacyjny. W rozpatrywanej sprawie (uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji) nie ma znaczenia czy podatnik w związku w przebiegiem postępowania podatkowego spodziewał się zakończenia tego postępowania czy też nie. Decydujące znaczenia w sprawie mają daty doręczenia decyzji i wniesienia odwołania. Kwestie związane z prawidłowością postępowania w sprawie zakończonej decyzją przez organ pierwszej instancji mogą być rozpatrywane po wniesieniu w terminie odwołania od tej decyzji. Nie przedstawienie skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa polegającego na utrudnianiu wykonywania czynności służbowych, w związku z zawiadomieniem przez pracownice Urzędu Skarbowego w dniu [...]r. policji, może oznaczać jedynie, iż właściwe organy nie dopatrzył się w działaniu skarżącego znamion przestępstwa. Nie oznacza natomiast, iż zgłoszone zdarzenie nie miało miejsca. Ustalenia w zakresie daty doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego W. F. z dnia [...]r. zdaniem Sądu są prawidłowe, co oznacza, iż odwołanie skarżący wniósł po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadna oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło