I SA/Wr 1441/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-03-07
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Maria Tkacz-Rutkowska, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem akcyzowym używanych samochodów osobowych, sprowadzanych z innych państw członkowskich UE, naruszają art. 90 TWE, w szczególności gdy stawka podatku akcyzowego na te samochody przewyższa rezydualny podatek zawarty w wartości porównywalnego samochodu używanego, który został już opodatkowany w Polsce?Ratio decidendi
Polskie przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem akcyzowym używanych samochodów osobowych, sprowadzanych z innych państw członkowskich UE, naruszają art. 90 TWE, jeśli stawka podatku akcyzowego na te samochody przewyższa rezydualny podatek zawarty w wartości porównywalnego samochodu używanego, który został już opodatkowany w Polsce. Organy podatkowe mają obowiązek zbadać, czy wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego i czy w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualna podatku akcyzowego pozostaje niezmienna. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa wspólnotowego.Stan faktyczny
Urząd Celny w Z. przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie rozliczania podatku akcyzowego za czerwiec 2004 r. Stwierdzono, że podatnik Z. K. nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, od którego odprowadził należną akcyzę. Następnie sprzedał ten samochód przed pierwszą rejestracją na terenie RP, nie odprowadzając od tej sprzedaży należnego podatku akcyzowego. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie podatkowe. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji w części i określił zobowiązanie w niższej kwocie, uwzględniając nadpłatę z poprzedniego okresu. Podatnik złożył skargę, zarzucając naruszenie art. 79 ustawy o podatku akcyzowym i sprzeczność polskich przepisów z art. 90 Traktatu WE.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. Wstrzymał wykonanie decyzji. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Henryka Łysikowska Sędziowie Sędzia WSA – Maria Tkacz-Rutkowska Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant Michał Kazek po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi : Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc czerwiec 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] Nr [...], II. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w pkt I, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto 0/100) złotych.
Urząd celny w Z. przeprowadził kontrolę podatkową w Zakładzie A Z. K. w zakresie rozliczania podatku akcyzowego za lata 2003-2004, prowadzącym m.in. sprzedaż sprowadzanych wcześniej z zagranicy używanych samochodów osobowych oraz ciężarowych.
W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, iż kontrolowany podmiot dokonał m.in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes Benz, rok produkcji 1984, nr nadwozia [...]. Od powyższej transakcji podatnik odprowadził w dniu [...] należną akcyzę w wysokości [...], po wcześniejszym złożeniu deklaracji AKC-U. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wydał w dniu [...] dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. Przeprowadzona kontrola wykazała, iż w/w samochód nie został przez podatnika zarejestrowany w Wydziale Komunikacji i Dróg Powiatowych Starostwa Powiatowego w L. Ś. Odsprzedany został natomiast przed jego pierwszą rejestracją na terenie Rzeczpospolitej Polskiej B. i J. K., wg faktury VAT-marża nr [...] z dnia [...] za cenę brutto [...].
Na podstawie przepisu art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29 z 2004 r., poz. 257 z późniejszymi zmianami), zwanej dalej ustawą o podatku akcyzowym, sprzedaż taka podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Z. K. od w/w sprzedaży nie odprowadził należnego podatku akcyzowego. Nie złożył również deklaracji dla podatku akcyzowego AKC-3 wraz załącznikiem AKC-3/E, do czego zobowiązywały go przepisy art. 18 ust. l ustawy o podatku akcyzowym.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w Z. stwierdził -naruszenie w/w przepisów przez podatnika i określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2004 r. w kwocie [...] – z uwagi na "wiek" samochodu (20 lat) zastosowano 65% stawkę podatku wynikającą z §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz.825 ze zm.).
Od wydanej decyzji Pan Z. K. złożył w dniu [...] odwołanie, w którym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Podatnik zarzucił Naczelnikowi Urzędu Celnego w Z., iż w zaskarżonej decyzji :
a/ nie uwzględnił nadwyżki w podatku akcyzowym wykazanej w deklaracji za miesiąc luty 2003 r.,
b/ nie uwzględnił prawa podatnika do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę zapłaconą przy
nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowych, związaną ze sprzedażą opodatkowaną,
c/ nierzetelne i niestaranne wyliczenie kwot w uzasadnieniu decyzji.
Rozpatrując złożone odwołanie Dyrektor Izby Celnej we W. po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Celnego Z. wadliwie określił zobowiązanie podatkowe. Organ podatkowy I instancji uznał co prawda, iż podatnik zaniżył za czerwiec 2004 r. kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym o [...], co wynika z nieopodatkowania czynności sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją w kraju, jednakże określając zobowiązanie w podatku akcyzowym za w/w miesiąc w sentencji zaskarżonej decyzji nie uwzględnił kwoty zadeklarowanego przez Podatnika podatku akcyzowego wynikającego ze złożonej deklaracji AKC-2 za miesiąc luty 2003 r.
W związku z czym Dyrektor Izby Celnej we W. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2004 r. w kwocie [...].
Podatnik w złożonej skardze zarzuca Dyrektorowi Izby Celnej we W. naruszenie art. 79 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym poprzez nie potrącenie nadpłaty z tytułu nienależnie, jej zdaniem, zapłaconego podatku akcyzowego od nabyć wewnątrzwspólnotowych samochodów w miesiącach maju i czerwcu 2004 r. Strona zarzuca bowiem, iż polskie przepisy są sprzeczne z art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich, a w konsekwencji powstała u niej nadpłata za miesiąc czerwiec 2004 r. w kwocie [...].
Po zapoznaniu się ze skargą Dyrektor Izby Celnej we W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 80 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowanie na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Oznacza to, iż każdorazowa sprzedaż samochodu przed jego pierwszą rejestracją zobowiązuje podatnika do złożenia deklaracji dla podatku akcyzowego i odprowadzenia z tego tytułu podatku. Jednakże zgodnie z art. 79 w/w ustawy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu. Wskazał organ na konstrukcję cytowanego powyżej przepisu wskazującego na prawo Podatnika do obniżenia podatku naliczonego. Przepis nie zawiera natomiast zobowiązania do skorzystania z tego prawa.
Odnosząc się do podnoszonej przez Podatnika kwestii sprzeczności zaskarżonej z przepisami wspólnotowymi stwierdził organ, iż prawo wspólnotowe reguluje kwestie odnoszące się do konstrukcji systemu akcyzowego oraz kwestie mające zastosowanie do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (paliwa silnikowe, oleje opałowe i gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe), natomiast pozostawia państwom członkowskim swobodę w zakresie opodatkowania akcyzą wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, ustalania stawek podatku akcyzowego w oparciu o stawki minimalne, a także określenia szczegółowych warunków obowiązywania części zasad wspólnotowego systemu Akcyzowego. Ponadto wskazał, iż brak jest orzeczenia Europejskiego Trybunatu Sprawiedliwości, którym zostałaby stwierdzona taka niezgodność. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, organy podatkowe nie mają kompetencji do ustalania, czy opodatkowanie nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych podatkiem akcyzowym niezharmonizowanym, narusza wymienione przez podatnika w odwołaniu przepisy art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Podkreślił organ, iż organy władzy wykonawczej nie mogą odmawiać stosowania i egzekwowania przepisów podatkowych do czasu, gdy uprawniony organ nie wyda orzeczenia uchylającego kwestionowane przepisy. Muszą jednocześnie stosować się do obowiązujących w kraju przepisów prawa podatkowego regulujących poszczególne kwestie podatkowe. Przyjęcie, iż organ podatkowy może nie stosować jakiegoś przepisu z uwagi na wątpliwości dotyczące jego "legalności", doprowadziłoby do podważenia obowiązującego porządku prawnego w państwie. Powyższe stanowisko można wywieść również z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.03.2002r. P. 7/2000. Obywatele nie mogą oni zatem odmówić jego przestrzegania (np. zapłaty podatków w terminie lub ich wymagalności) tylko ze względu na powzięcie wątpliwości co do konstytucyjności przepisu. Odpowiednio także i organy władzy publicznej nie mogą odmawiać stosowania i egzekwowania przepisów podatkowych, przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzekającego o ich niekonstytucyjności. Oznaczałoby to wiem podważenie obowiązywania porządku prawnego w państwie." Ponadto, Dyrektor Izby nie podzielił poglądu Strony, wyrażonego w skardze, iż przepisy podatkowe dotyczące opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych naruszają art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich, bowiem stawka podatku akcyzowego nie jest uzależniona od kraju pochodzenia tegoż samochodu, ale jest zależna od wartości, pojemności silnika i wieku samochodu. Oznacza to, iż w przypadku samochodu osobowego o tej samej wartości, pojemności silnika i wieku stawka podatku będzie taka sama dla samochodu z kraju jak i dla samochodu pochodzącego z innego kraju.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c upsa).
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotem postępowania podatkowego było określenie zobowiązania w podatku akcyzowym za czerwiec 2004 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania organy podatkowe stwierdziły, iż Z. K. dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes Benz, rok produkcji 1984, nr nadwozia [...]. Od powyższej transakcji podatnik odprowadził w dniu [...] należną akcyzę w wysokości [...], po wcześniejszym złożeniu deklaracji AKC-U. W/w samochód odsprzedany został przed jego pierwszą rejestracją na terenie Rzeczpospolitej Polskiej B. i J. K., wg faktury VAT-marża nr [...] z dnia [...] za cenę brutto [...]. Na podstawie przepisu art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym sprzedaż taka podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Z. K. od w/w sprzedaży nie odprowadził należnego podatku akcyzowego.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w Z. stwierdził naruszenie w/w przepisów przez podatnika i określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2004 r. w kwocie [...] obliczone według stawki 65% od kwoty netto. Organ II instancji obniżył wysokość zobowiązania do kwoty [...] uznając prawo do pomniejszenia należnego podatku o nadpłacony podatek akcyzowy za miesiąc luty 2003 r. Strona w skardze podnosi zarzut naruszenia art.90 Traktatu Wspólnot Europejskich.
W celu przesądzenia spornej kwestii w pierwszej kolejności należy stwierdzić czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, które z dniem przystąpienia naszego kraju do grona państw członkowskich Unii Europejskiej jesteśmy jako państwo zobowiązani do przyjęcia i stosowania.
W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sąd Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności).
Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty; odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Również pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa.
Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania – nota informacyjna a niekiedy jest jednoznaczna lub dokładna na, tyle, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego.
Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS niemniej jednak należy stwierdzić, iż ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05, rozstrzygające tożsamą kwestię a więc zgodność przepisów ustawy o podatku akcyzowym z przepisami TWE. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 WE, 28 WE i 90 WE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego pojazdu samochodowego celem jego przywiezienia do Polski.
We wspomnianym orzeczeniu ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, natomiast udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, Trybunał wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych zza granicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, więc porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.
Zatem z powyższych rozważań wynika, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków.
Na organach podatkowych spoczywa, więc obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczypospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. W ramach tego postępowania organy muszą uwzględnić, po pierwsze, jednokrotność podatku akcyzowego dla wszystkich pojazdów, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowych, jak i używanych, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Po drugie, dokonać rozróżnienia na dwie kategorie pojazdów, a mianowicie na te, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy i z drugiej strony, na pozostałe. Jest to o tyle istotne, iż stawka podatku akcyzowego, która obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 rozporządzenia. Stosowanie tego wzoru wprost prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu.
W świetle powyższych wywodów a zwłaszcza z uwagi na fakt nie przeprowadzenia analizy porównawczej przez organy podatkowe, o jakiej mowa w wyroku ETS, decyzje obu instancji jako naruszające prawo podlegają wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, mimo wyraźnego w tej kwestii stanowiska Trybunału, brak jest jednak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania przez sąd w zakresie, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualna podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. Sąd administracyjny, na mocy przepisu art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm) a także art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest bowiem kompetentny jedynie do kontroli zaskarżonych orzeczeń z punktu widzenia zgodności z prawem, a nie podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych o charakterze kształtującym. Podkreślenia wymaga także fakt, iż przyjęte przez ustawodawcę krajowego rozwiązanie mieści się w granicach autonomii proceduralnej państw członkowskich przyznanej przez prawo wspólnotowe i w tzw. "minimalnym standardzie ochrony" określonym przez ETS w orzecznictwie. Tym samym oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia sprawy i ewentualnego zasądzenia wnioskowanej przez skarżącego kwoty. Należy jednak podkreślić, iż skarżący nie może w ramach postępowania dotyczącego wymiaru podatku akcyzowego za czerwiec 2004 r. domagać się stwierdzenia nadpłaty zapłaconego podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia zarówno samochodu MERCEDES BENZ, rok produkcji 1984 jak i innych samochodów w miesiącach maj i czerwiec 2004 r. bowiem niezbędne są w tym zakresie odrębne wnioski o stwierdzenie nadpłaty z w/w tytułów.
Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji a także z zastosowaniem wskazanych procedur postępowania podatkowego. Zastosowanie przepisów krajowego prawa materialnego nastąpiło jednak z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Wskazane przepisy ustawy o podatku akcyzowym oraz przepisy do niej wykonawcze są bowiem niezgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE, w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego, według której jest on nakładany na używane samochody, sprowadzone z innych państw członkowskich, przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu używanego, na który podatek został nałożony w Polsce, kiedy był on nowy.
Tak, więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c upsa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji i orzekł na podstawie art. 200 upsa o zwrocie kosztów postępowania a na podstawie art.152 o wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło