I SA/Wr 1446/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzasadniając, że nie posiada źródła utrzymania ani oszczędności. Wskazał, że okoliczności sprawy wymagają dobrej znajomości prawa karnego i karnoskarbowego, której nie posiada. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że brak jest innych osób we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dodał, iż ciąży na nim obowiązek alimentacyjny w wysokości 700 zł miesięcznie. Do akt sprawy przedłożone zostało zaświadczenie o statusie bezrobotnego bez prawa do zasiłku od 5 kwietnia 2012 r. Na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca przedłożył zeznanie podatkowe za 2013 r., na którym nie zostały wykazane żadne przychody oraz dodatkowe oświadczenia, z których wynika, że obecnie nie posiada zatrudnienia, cały majątek został zajęty i zlicytowany w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obecnie nie posiada rachunków ani lokat bankowych. Mieszka u ciotki nieodpłatnie, jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Powtórzył, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec córki, której stara się łożyć miesięcznie alimenty w kwocie 700 zł. Z urzędu wskazać należy, że wpis od skargi został wyznaczony w niniejszej sprawie w wysokości 200 zł. Wnioskodawca jest równocześnie stroną w sprawie I SA/Wr 1458/14, w której wpis sądowy jest wyznaczony w tej samej kwocie. W ocenie referendarza sądowego, powyższe dane nie dają podstaw do dokonania oceny zasadności przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej, co wynika z brzmienia przytoczonej wyżej regulacji prawnej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne. Tymczasem informacje, jakie dostarczył skarżący w niniejszej sprawie, są niespójne i przede wszystkim wybiórcze. Mianowicie podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, sam nie ma żadnego źródła utrzymania. O ile można dać wiarę, że wnioskodawca mieszka nieodpłatnie u ciotki, czy też ciotka tylko użycza nieruchomość, nie mieszkając ze skarżącym pod tym samym adresem, to jednak poza kosztami utrzymania domu/ mieszkania, każdy ponosi koszy własnego niezbędnego utrzymania – na wyżywienie, odzież, środki higieny. Wnioskodawca natomiast, pomimo wezwania nie podał ani zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, ani źródła ich pokrycia. Nie wiadomo też, z jakich źródeł pozyskuje środki na opłacanie alimentów w wysokości 700 zł miesięcznie. Zwrócić należy uwagę, że postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakresie wykazania okoliczności, które mają uzasadniać żądanie wniosku, chodzi nie tylko o stronę formalną stanu finansowego i majątkowego wnioskodawcy, to jest kwestię postępowania egzekucyjnego, statusu bezrobotnego, formalnego braku majątku. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy obowiązany jest przedstawić swoją obiektywną, rzeczywistą sytuację. Z przedstawionych przez skarżącego danych wywieść bowiem należałoby, że posiada źródło utrzymania, z którego pozyskuje środki na własne potrzeby i na opłacanie alimentów, lecz nie jest w stanie tego źródła udokumentować. Nie wiadomo, jakimi środkami finansowymi miesięczne dysponuje. W rezultacie nie jest możliwa ocena, czy jest w stanie poczynić oszczędności i w jakiej kwocie. Reasumując, zdaniem referendarza dane, które wnioskodawca przedstawił, są wybiórcze, ograniczajcie się wyłącznie do tych, które miałyby świadczyć o złej kondycji finansowej, z pominięciem tych, które wskazywałyby na możliwość pozyskania środków na opłacenie kosztów postępowania, czy też partycypowania w ich pokryciu choćby w części. Tak podane okoliczności nie dają podstaw do dokonania oceny obiektywnego, rzeczywistego stanu finansowego skarżącego. Ocena ta nie może bowiem opierać się na domysłach rozpoznającego wniosek. Tym samym stwierdzić należało, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających jego żądanie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.