I SA/Wr 1449/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A sp. z o. o. z/s w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za wrzesień 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że w ubiegłym roku podatkowym poniosła stratę w kwocie [...] zł, wynikającą między innymi ze zwiększonego obciążenia fiskalnego jej działalności. W wyniku konieczności ponoszenia o wiele wyższych należności podatkowych, spółka podjęła próby obniżenia kosztów funkcjonowania firmy przez zmniejszenie zatrudnienia i wartości środków trwałych. Spółka zwróciła uwagę, że duży spadek rentowności sprzedaży i kapitału własnego spółki w porównaniu z poprzednim okresem sprawozdawczym wskazuje na zagrożenie dla dalszego istnienia firmy. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosiła [...] zł, według bilansu za ostatni (2012) rok. Wskazała, że posiada środki trwałe o wartości [...] zł, zaś na rachunku bankowym zgromadziła środki w kwocie [...] zł. Do wniosku spółka załączyła wydruk z rachunku bankowego ze stanem konta z 31 sierpnia 2013 r., a także bilans i rachunek zysków i strat za 2012 r. Z dokumentów tych wynika, że spółka w 2012 r. uzyskała przychody netto ze sprzedaży o wartości [...] zł, odnotowując stratę w kwocie [...] zł. Na dzień 31 grudnia 2012 r. jej kapitał własny wynosił [...] zł i dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach w wysokości [...] zł. Na koniec sierpnia 2013 r. przychód netto wyniósł [...] zł, zaś strata [...] zł. Z dokumentów nadesłanych na żądanie referendarza sądowego wynikało, że na koniec sierpnia 2013 r. spółka osiągnęła przychód netto w kwocie [...] zł, zaś strata wyniosła [...] zł. Na rachunkach i w kasie odnotowano środki pieniężne o wartości [...] zł. Rachunki bankowe spółka posiada w sześciu różnych bankach. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie wniesionym od powyższego orzeczenia skarżąca podniosła, że majątek, który posiada, nie może zostać spieniężony, gdyż w przeważającej części są to automaty do gier o niskich wygranych. Te natomiast mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia licencji, natomiast nowe licencje nie będą wydawane, więc popyt na ten składnik majątku jest obecnie "zerowy". Natomiast sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Co do posiadanych środków pieniężnych, strona wskazała, że wystarczają one z trudem na regulowanie bieżących należności związanych z utrzymaniem, szczególnie wysokiego podatku od posiadanych automatów. Skarżąca poinformowała, że jeżeli nie będzie w stanie opłacać bieżących kosztów funkcjonowania, będzie musiała wystąpić o ogłoszenie upadłości. Z urzędu wskazać należy, że na dzień wydania niniejszego postanowienia strona zobligowana jest do ponoszenia kosztów sądowych łącznie w dwudziestu sześciu sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: u.p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., prawo pomocy w powyższym zakresie, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własne i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Zdaniem Sądu, konieczność opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu tego obowiązku jednocześnie we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, nie wpłynie znacząco na działalność strony skarżącej. Przy czym wyjaśnić trzeba, że dla oceny możliwość płatniczych wnioskodawcy istotna jest tutaj kwota wpisów od skarg, gdyż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest to zwykle najwyższy koszt sądowy. Należy zatem zwrócić uwagę, że zgodnie ze złożoną dokumentacją, strona w 2012 r. osiągnęła przychód ze sprzedaży netto w wysokości [...] zł, ponosząc stratę, która nie wynosiła nawet 2% wartości przychodu. Zauważyć też wypada, że po stronie kosztów uzyskania przychodów znajdują się m.in. odpisy amortyzacyjne (w kwocie [...] zł), które są jedynie pozycjami księgowymi. Znajdujące się w ww. zapisach wartości nie stanowią natomiast o niewypłacalności strony czy utracie zdolności kredytowej, co przesądza, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Z rachunku zysków i strat wynika wprost, że przychody netto ze sprzedaży są nadal wysokie (do sierpnia 2013 r. – [...] zł). Oznacza to, że strona miała możliwości, aby pozyskać finanse na zabezpieczenie przyszłych zobowiązań związanych z prowadzeniem spraw sądowych. Mając na uwadze wielomilionowe wielkości wynikające z bilansu oraz rachunku zysków i strat, należy ocenić jako nietrafną argumentację strony, zawartą we wniosku, a następnie w sprzeciwie, która ewidentnie zmierza do wykazania, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej i w pozostałych sprawach, toczących się przed tutejszym Sądem, jest niewykonalne. Koszty te bowiem stanowią ledwie odsetek przychodów i środków finansowych, jakimi spółka dysponuje. Ponadto warto zauważyć, że fakt ograniczania zakresu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest elementem ważącym w tej sprawie, gdyż w procesie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy badana jest aktualna, a nie przyszła sytuacja strony, która zawsze może okazać się inna od przewidywanej. Ograniczając zatem zakres oceny do ujawnionych i istniejących okoliczności stwierdzić trzeba, że żądanie spółki nie znajduje uzasadnienia. W istocie rzeczy prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów sądowych powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 9 marca 2009 r., II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Tutejszy Sąd zauważył także, że istnieją rozbieżności pomiędzy oświadczeniem złożonym na urzędowym formularzu a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Mianowicie, na formularzu strona podała, że posiada jeden rachunek z saldem wynoszącym ponad [...] zł. Tymczasem, po nadesłaniu dokumentów finansowych okazało się, że strona dysponuje nie jednym rachunkiem, lecz sześcioma, na których odnotowane są obroty tylko za sierpień 2013 r. w wysokości ponad [...] zł. Powyższa okoliczność dodatkowo utwierdza Sąd w przekonaniu, że nie istnieją uzasadnione podstawy do uwzględnienia żądania strony. O zdolności zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych świadczy także stan środków w kasie i na rachunkach, które na dzień 31 sierpnia 2013 r. wynosiły ponad [...] zł. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie skarżąca ma możliwość zgromadzenia odpowiednich środków. Zatem ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją daje uprawnienie do przyjęcia, że skarżąca spółka nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.