I SA/Wr 145/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w kwocie przewyższającej 100 zł) oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że od 2 lat ma ogromne zadłużenie w wyniku niespłacenia pożyczek przez jego dłużników (wierzytelności te okazały się nieściągalne – postępowanie egzekucyjne umorzono), upadłości A. Sp. z o.o. w której wnioskodawca miał udziały oraz zakazu prowadzenia dotychczasowej formy działalności przez B. Sp. z o.o. Prowadzona działalność przez wnioskodawcę przynosi mu znikome dochody. W związku z długotrwałym zadłużeniem i brakiem perspektyw wnioskodawca popadł w głęboką depresję i apatię, powodującą brak możliwości aktywnego walczenia o swoje interesy. Powoduje to też zaniedbanie terminów urzędowych, co skutkuje zasądzaniem przez sądy niezasadnych w ocenie wnioskodawcy długów. Ponadto ponowiła się choroba kręgosłupa, w związku z czym wnioskodawca jest pod opieką neurologa i zażywa silne leki przeciwbólowe ograniczające aktywność i zdolność podejmowania racjonalnych decyzji. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada mieszkanie spółdzielcze (95 m2), około 9.000 zł oszczędności oraz samochód marki Audi, rocznik 2003, o wartości około 15.000 zł. Cały ww. majątek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca posiada też udziały w spółce B., które nie przedstawiają żadnej wartości. Dodał, że bez pomocy rodziny nie przeżyłby. Dochody uzyskuje z tytułu umowy o pracę i z działalności gospodarczej w łącznej wysokości 1.450 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił: kredyt – rata 1.656 zł (niespłacany od dwóch miesięcy), opłaty związane z mieszkaniem (współpłatność) 540 zł, opłaty za media 120 zł, koszty leczenia neurologicznego 300 zł, wyżywienie około 500 zł, ugoda spłaty zaległych zobowiązań ze spółdzielnią mieszkaniową 867 zł (spłacane dzięki częściowej pomocy ojca). Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych na skutek wezwania wynika, że skarżący w 2014 r. uzyskał ze stosunku pracy i z działalności gospodarczej przychody w łącznej kwocie 21.570,14 zł, a 2015 r. wyniosły one 45.530,28 zł. Posiada trzy rachunki bankowe i kartę kredytową. Dwa rachunki z saldem około 9.000 zł zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Na karcie kredytowej limit dostępny wynosi 5.000 zł. Z wydruku trzeciego rachunku wynika, że wnioskodawca co miesiąc uzyskuje wpłaty z C. Sp. z o.o., dokonuje wpłat na rzecz spółdzielni w związku z zawartą ugodą i dokonuje przelewów na rzecz M.P. tytułem: "zasilenie konta na wydatki" w kwotach 600 zł, 500 zł, 2.000 zł, 1.000 zł, 1.500 zł. Wnioskodawca oświadczył, że jest zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu w B. Sp. z o.o. .z minimalnym wynagrodzeniem brutto 1.850 zł, które nie jest wypłacane regularnie z powodu trudnej sytuacji finansowej spółki. Oświadczył też, że nie jest podatnikiem VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i dotychczas nie korzystał z pomocy społecznej. Podał, że jego miesięczne wydatki wynoszą 4.746 zł (wydatki związane z utrzymaniem mieszkania opłaca w połowie) i pokrywane są z dochodów w kwocie 2.050 zł oraz z pomocy ojca. Zaznaczył, że od trzech miesięcy nie spłaca kredytu i składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł. W ocenie referendarza sądowego wniosek nie jest uzasadniony. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co wyraźnie wynika z art. 199 p.p.s.a. statuującego zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też na wnioskodawcę nałożony jest obowiązek podania dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładnych danych o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie też ma on obowiązek ściśle współpracować z sądem celem wyjaśnienia w sposób jak najbardziej obszerny okoliczności wpływających na jego możliwości płatnicze – tak, aby nie budziły żadnych wątpliwości. W przypadku skarżącego, pomimo przedłożenia (nie wszystkich) dokumentów i oświadczeń, wątpliwości co do jego zdolności w ponoszeniu kosztów swego udziału w niniejszej sprawie nie zostały usunięte. Przede wszystkim wskazać należy, iż nie wszystkie posiadane przez niego rachunki bankowe zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Jeden rachunek pozostaje całkowicie do dyspozycji wnioskodawcy i właściwie regularnie dokonywane były z niego przelewy na rzecz osoby prywatnej celem zasilenia konta na wydatki. Były to kwoty niemałe – jak już zostało to wyżej wskazane, były to wartości 500-2.000 zł. W związku z tym, że z oświadczeń wnioskodawcy nie wynika, aby miał on jakiekolwiek zobowiązania wobec M.P., wywieść stąd należy, że dysponował środkami pieniężnymi, z których mógł poczynić oszczędności na pokrycie kosztów, o zwolnienie z których się ubiega. Zwłaszcza, że ich ponoszenia powinien się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi, która w niniejszej sprawie datowana jest na 26 października 2015 r. Poza tym oświadczenia wnioskodawcy są dość wybiórcze. Nie wiadomo jaką prowadzi działalność gospodarczą, w której nie jest podatnikiem VAT. Wprawdzie na rachunek wpływają środki wpłacane przez C. Sp. z o.o., zaś na stronie internetowej tej spółki widnieje nazwisko wnioskodawcy jako doradcy techniczno-handlowego, kwestii tej jednak sam skarżący nie wyjaśnił. Nie przedłożył też, pomimo wezwania, żadnej dokumentacji finansowej prowadzonej w związku z działalnością gospodarczą. Zauważyć również należy, że z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, iż wnioskodawca nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednocześnie jednak wskazał, że opłaty związane z utrzymaniem mieszkania są dzielone po połowie. Wywieść stąd należałoby, że sam nie mieszka. Ta kwestia również nie została dokładnie wyjaśniona, choć na wnioskodawcy jako osobie fizycznej ciążył obowiązek dokładnego wyjaśnienia również sytuacji rodzinnej. Wobec powyższych wątpliwości nie było możliwe dokonanie oceny faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawcy. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.