I SA/Wr 1450/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. w J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2004 r. wskutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr 1450/09) oddalającego skargę. postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 10 listopada 2010 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 12 listopada 2010 r.) wyznaczony z urzędu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2010 r. Skarżąca, po wyroku oddalającym skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję, wniosła o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Przesyłka z wyrokiem została doręczona skutecznie stronie w dniu 23 lipca 2010 r. Wnioskiem datowanym na dzień 23 lipca 2010 r., strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2010 r. skarżącej spółce przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, oddalając wniosek w pozostałym zakresie, z uwagi na uprzednie zwolnienie strony z ponoszenia kosztów sądowych. Pismem z dnia 27 września 2010 r., Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w W. poinformował o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie adwokata P.C. Wyznaczony z urzędu adwokat wniósł w dniu 12 listopada 2010 r. skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 27 września 2010 r. zawiadomiła go o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Pełnomocnik podkreślił, że niezwłocznie po otrzymaniu powyższego pisma podjął próbę skontaktowania się z przedstawicielem spółki "A.", celem uzyskania niezbędnych informacji oraz dokumentów dotyczących niniejszej sprawy, bez których niemożliwe było sporządzenie w sposób rzetelny skargi kasacyjnej. Poinformował również, że próba osobistego doręczenia pisma pod adresem spółki okazała się nieudana, w związku z czym pełnomocnik nadał powyższe pismo listem poleconym w placówce pocztowej w dniu 12 października 2010 r. Powyższe pismo wróciło do pełnomocnika jako nie podjęte w terminie, natomiast Prezes Zarządu Spółki "A." – A.K., zgłosił się osobiście do kancelarii pełnomocnika dopiero w dniu 5 listopada 2010 r. W ocenie pełnomocnika zatem, dopiero w dniu 5 listopada 2010 r. ustała przyczyna, dla której niemożliwym było wcześniejsze sporządzenie skargi kasacyjnej, a ponieważ w krótkim (siedmiodniowym) terminie należało dodatkowo sporządzić skargę kasacyjną, wniosek o przywrócenie terminu został nadany w placówce pocztowej w dniu 12 listopada 2010 r. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że sporządzenie skargi kasacyjnej bez jakiegokolwiek kontaktu z przedstawicielami skarżącej spółki było całkowicie wykluczone, koniecznym było bowiem zapoznanie się z dokumentacją sprawy znajdującą się w posiadaniu Prezesa Zarządu spółki oraz dokonanie analizy kwestii prawno-karnej związanej z poruszaną w skardze kasacyjnej kradzieżą dokumentacji, będącej podstawą składania deklaracji podatkowych w niniejszej sprawie. Niezwłocznie po wizycie i rozmowie z Prezesem Zarządu spółki, pełnomocnik w dniu 8 listopada 2010 r. udał się do Sądu, celem zweryfikowania informacji przekazanych przez klienta, mogących służyć za podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej upsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 upsa. Stosownie do brzmienia tego przepisu, wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia z jednoczesnym dokonaniem czynności, której strona nie dokonała w terminie. Ponadto we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę jego przywrócenia. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona, pomimo zachowania należytej staranności, z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać czynności w terminie. Przeszkody zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie wskazania też wymaga, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 upsa, skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, a w sprawach podatkowych – także przez doradcę podatkowego). Skarżąca spółka, nie mając środków na sporządzenie skargi kasacyjnej zgodnie z przytoczonym wyżej art. 175 upsa, wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (wniosek z dnia 23 lipca 2010 r.). W tym względzie, w ocenie Sądu, strona dochowała należytej staranności w sprawie. Natomiast terminy rozpatrzenia jej wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami od niej niezależnymi. Zgodnie z art. 244 § 2 upsa, ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 upsa oznaczałoby, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty doręczenia pisma pełnomocnikowi o wyznaczeniu go do udzielenia pomocy prawnej, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 upsa skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie takiemu pełnomocnikowi sporządzenia prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Należy również podkreślić, że w omawianym przypadku uprzywilejowani byliby pełnomocnicy ustanowieni w drodze wyboru, którzy formalnie zachowywaliby trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Na gruncie upsa brak jest podstaw do różnicowania pod tym względem obu kategorii pełnomocników. Ponadto, przyjęcie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 upsa, należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Podkreślenia wymaga ponadto, że trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 177 § 1 upsa, pełni on jedynie te same funkcje. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wyznaczony w niniejszej sprawie adwokat P.C. mógł skutecznie działać w imieniu skarżącej dopiero po powzięciu wiadomości o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu oraz po skontaktowaniu się z Prezesem Zarządu spółki "A.", celem uzyskania niezbędnych informacji oraz dokumentacji sprawy (znajdującej się w posiadaniu Prezesa), bez których niemożliwym było sporządzenie w sposób rzetelny skargi kasacyjnej. Z wniosku pełnomocnika wynika natomiast, że - pomimo próby skontaktowania się z przedstawicielem skarżącej spółki (nieudana próba osobistego doręczenia pisma z dnia 5 października 2010 r. pod adresem spółki, a następnie nadanie powyższego pisma listem poleconym w dniu 12 października 2010 r. na adres spółki) - Prezes Zarządu spółki "A.", zgłosił się osobiście do kancelarii pełnomocnika dopiero w dniu 5 listopada 2010 r. W związku z powyższym uznać należy, że dopiero w tym dniu (5 listopada 2010 r.) ustała przyczyna, dla której niemożliwym było wcześniejsze sporządzenie skargi kasacyjnej. Składając zatem w dniu 12 listopada 2010 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz dokonując jednocześnie tej czynności, pełnomocnik nie uchybił terminowi do złożenia wniosku i uprawdopodobnił, że uchybienie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 kwietnia 2010 r. nie nastąpiło z winy strony. Wobec tego, wymogi formalne, o których mowa w art. 87 upsa, zostały zachowane. Tym samym, w oparciu o art. 86 § 1 upsa, należało przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej.