I SA/Wr 1461/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-12

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Ireneusz Dukiel, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego o zaliczeniu wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, w sytuacji gdy zmiana przepisów ustawy o podatku akcyzowym spowodowała konieczność korekty deklaracji podatkowych?
Ratio decidendi
Stanowisko organów podatkowych o wymagalności należności podatkowej z tytułu podatku akcyzowego jest nieprawidłowe, ponieważ narusza zasady stosowania przepisów podatkowych w razie ich zmiany. W braku przepisów przejściowych obowiązuje zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej od momentu wejścia jej w życie. Podatnik, wraz z wejściem w życie nowej ustawy, zobowiązany był skorygować złożone deklaracje, a od tego momentu zasadne było naliczenie odsetek. Zaliczenie wpłat proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek było zatem błędne.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła korekty deklaracji podatku akcyzowego w związku ze zmianą ustawy o podatku akcyzowym od 1 marca 2009 r. Wpłaciła zaległości podatkowe, jednak nie uwzględniła odsetek za zwłokę. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniami zaliczył wpłaty proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek. Dyrektor Izby Celnej utrzymał te postanowienia w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując naliczenie odsetek.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. Stwierdzono, że postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że postanowienie wymienione w punkcie I nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia [...] r. nr [...] Dyrektora Izby Celnej we W., który po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 20.05.2009 r. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] w sprawie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniami z dnia [...] r. zaliczył dokonane przez stronę w 5.05.2009 r. wpłaty dotyczące podatku akcyzowego proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowych oraz kwoty odsetek za zwłokę. Podatnik na powyższe postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego złożył zażalenie. W uzasadnieniu podniósł, że złożone korekty deklaracji związane były ze zmianą od 1.03.2009 r. ustawy o podatku akcyzowym. Rozliczenie podatku, tj. pomniejszenie akcyzy należnej o przysługujące odliczenia odbyło się zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Odliczając podatek zapłacony z tytułu nabycia samochodów był przekonany, że sprzedaż również będzie objęta podatkiem akcyzowym. Z powodu braku przepisów przejściowych ustawodawca ograniczył możliwość rozliczenia akcyzy na dotychczasowych zasadach. Wobec tego naliczenie odsetek jest nieporozumieniem. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z treścią art. 21 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) dalej skrót O.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny. Powstaje, gdy podatek nie zostanie zapłacony w terminie i jest niezależna od woli, zamiaru czy też winy po stronie podatnika, płatnika czy inkasenta. Odsetki naliczane są za zwłokę, a więc za niewykonanie zobowiązania podatkowego. Z tej racji podatnik jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia swojego zobowiązania podatkowego, jego zadeklarowania w deklaracji i uiszczenia na konto właściwego organu. W przypadku wystąpienia przesłanek powodujących zmianę zadeklarowanych wartości podatnik jest również zobowiązany do skorygowania złożonych rozliczeń. W przedmiotowej sprawie Spółka składała za poszczególne miesiące rozliczeniowe deklaracje dla podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium RP. W deklaracjach realizowała swoje prawo do odliczenia podatku zapłaconego z tytułu nabycia samochodów, gdyż uważała, iż zachodzi związek ze sprzedażą opodatkowaną. W momencie wejścia w życie z dniem 1.03.2009 r. nowych przepisów dotyczących akcyzy (Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11) sprzedaż samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją - co do zasady - przestała być czynnością podlegająca opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. W związku z tym należało skorygować te z uprzednio złożonych deklaracji podatkowych, w których nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu ich sprzedaży. Dotyczyło to korekt zobowiązań podatkowych za miesiące III, X,XI,XII 2008 r. i I, II 2009 r. Brakujące kwoty zobowiązań Spółka uiściła w dniu 5.05.2009 r. Nie wzięła jednak pod uwagę powstałych odsetek za zwłokę należnych od tych zaległośc, choć zgodnie z art. 55 O.p. zobowiązany do naliczenia odsetek za zwłokę winien wpłacić je bez wezwania organu podatkowego, dokonując obliczenia od momentu, kiedy roszczenie podatkowe wierzyciela stało się wymagalne, do dnia dokonania zapłaty zaległości podatkowej. W przypadku, gdy dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę. W świetle powyższego pomimo niezawinionego przez podatnika powstania zaległości podatkowej brak jest podstaw do odstąpienia naliczenia odsetek za zwłokę. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca powtórzyła wnioski i zarzuty odwołania, podtrzymując dotychczasową argumentację i wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o je oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót p.p.s.a. podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Należy stwierdzić, że stanowisko organów podatkowych o wymagalności należności podatkowej z tytułu podatku akcyzowego jest nieprawidłowe, ponieważ narusza zasady stosowania przepisów podatkowych w razie ich zmiany. W braku bowiem przepisów przejściowych obowiązuje zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej od momentu wejścia jej w życie zarówno do stosunków nowo powstających, jak i tych które nawiązały się wcześniej lecz trwają w momencie wejścia w życie nowej ustawy. Pogląd ten wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 maja 2004 r. nr SK 39/03. Odnosząc go do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że podatnik wraz z wejściem w życie nowej ustawy zobowiązany był skorygować złożone deklaracje złożone za poszczególne miesiące, gdyż zaistniały przesłanki powodujące zmianę zadeklarowanych wartości. Z tym dniem podatnik zobligowany był do uiszczenia należnego zobowiązania podatkowego wynikającego z korekty, a tym samym od tego momentu zasadne było naliczenie odsetek. Stosownie bowiem do art. 21 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy winien wziąć pod uwagę powyższe wskazania. Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a) i art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie organu odwoławczego uchylił. Rozstrzygnięcie z zakresie jego wykonalności do czasu uprawomocnienia wyroku uzasadnia art. 152 w/w ustawy procesowej, a w zakresie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło