I SA/Wr 1462/03

PostanowienieWSA we Wrocławiu2004-10-07

Skład orzekający: Gerard Czech

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata bytu prawnego przez stronę postępowania administracyjnego (podmiot w likwidacji) czyni dalsze postępowanie sądowe w przedmiocie restrukturyzacji zaległości podatkowych i umorzenia odsetek bezprzedmiotowym?
Ratio decidendi
Utrata bytu prawnego przez stronę postępowania administracyjnego, w tym zakończenie procedury likwidacyjnej i wykreślenie z rejestru, czyni dalsze postępowanie sądowe w przedmiocie restrukturyzacji zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek bezprzedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, gdy brak jest elementów materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia wydanie orzeczenia rozstrzygającego spór. Instytucje takie jak restrukturyzacja należności publicznoprawnych czy umorzenie zaległości podatkowych są ściśle związane z konkretnym podmiotem i jego sytuacją, a ich zastosowanie może nastąpić jedynie ze względu na okoliczności związane z tym podmiotem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "A" w likwidacji na decyzje Izby Skarbowej w Opolu, które utrzymały w mocy decyzje organu I instancji umarzające postępowanie w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek. Organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie umorzenia odsetek, uznając, że instytucja umorzenia nie ma zastosowania do płatnika. Następnie umorzył postępowanie w sprawie restrukturyzacji zaległości jako bezprzedmiotowe, wskazując na wyłączenie możliwości restrukturyzacji przedsiębiorców w likwidacji. Po wniesieniu skargi do sądu, Zarząd Województwa Opolskiego poinformował o zakończeniu procedury likwidacyjnej SPZOZ "A" i przedstawił postanowienie o wykreśleniu podmiotu z rejestru.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej ,,A’’ w likwidacji w [...] na decyzje Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie restrukturyzacji zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 1998 r., z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od nieterminowej zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 1998 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] NR [...] Pierwszy Urząd Skarbowy Opolu umorzył postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od nieterminowej zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc grudzień 1998 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że instytucja umorzenia zaległości oraz odsetek od zaległości przewidziana w art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. N nr 137, poz. 926 ze zm.) nie ma zastosowania do płatnika, w którego charakterze w przedmiotowej sprawie wystąpił Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej "A" w likwidacji w [...]. Z kolei decyzją z dnia [...] Nr [...] w/w organ podatkowy I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie restrukturyzacji zaległości tego podmiotu w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 1998 r., podając jako podstawę umorzenia przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 155, poz. 1287), zgodnie z którym wyłączona została możliwość przystąpienia do restrukturyzacji przedsiębiorców znajdujących się w likwidacji lub w upadłości. Wcześniej bowiem Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] dokonał wpisu w zakresie likwidacji tego podmiotu w związku z uchwałą podjętą w tym zakresie przez Sejmik Województwa Opolskiego w dniu 18 grudnia 2001 r. Izba Skarbowa w Opolu w wyniku rozpoznania spraw w opisanym wyżej zakresie odpowiednio decyzjami z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Powyższe decyzje stały się następnie przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W piśmie z dnia 16 lipca 2004 r. Zarząd Województwa Opolskiego wskazał, iż procedura likwidacyjna Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "A" w likwidacji w [...] została zakończona, załączając na dowód tego odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] o wykreśleniu tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż stosownie do dyspozycji przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej ustawą. W przedmiotowych sprawach właściwy do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (art. 13 § 2 ustawy). Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy, sąd umarza postępowanie w sytuacji gdy staje się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, iż brak jest któregokolwiek z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej, a wobec tego nie można wydać orzeczenia, w którym rozstrzygnięto by spór co do prawa, nadania uprawnienia, wyznaczenia obowiązku lub określenia jego rodzaju i zakresu. Jednym z takich elementów stosunku prawnego statuującego przedmiot postępowania leżącym po jego stronie podmiotowej jest istnienie podmiotu, do którego odnoszą się prawa lub obowiązki oznaczone konkretnymi znamionami. W tym znaczeniu z bezprzedmiotowością mamy do czynienia w przypadku, gdy następuje śmierć osoby fizycznej, zaś w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej utrata bytu prawnego a postępowanie toczy się w sprawie praw i obowiązków, które nie przechodzą na następców prawnych, bo są ściśle związane z określoną osobą czy też podmiotem. Taki charakter posiadają uprawnienia wynikające z ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, albowiem ocena co do zasadności zastosowania procedury w tym zakresie może nastąpić jedynie ze względu na okoliczności związane z przedsiębiorcą, który wniósł o jej przeprowadzenie. Takie cechy wykazuje również instytucja umorzenia zaległości podatkowej oraz odsetek od zaległości określona w art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), gdyż jej zastosowanie może nastąpić jedynie ze względu na sytuację podmiotu, który wniósł o rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Takie cechy instytucji umorzenia zaległości podatkowej i konsekwencji z tego tytułu płynących podkreślone zostały w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2000 r., III SA 1216/99, wyrok WSA w Poznaniu z 20 stycznia 2004 r., I SA/Po 1069/02). W związku z tym należy stwierdzić, iż utrata bytu prawnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "A" w likwidacji na etapie postępowania sądowego czyni bezprzedmiotowym dalsze postępowanie w zakresie restrukturyzacji zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek od zaległości, o co wnioskował ten podmiot. Mając zatem na uwadze powyższe w oparciu o wskazane przepisy należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło