I SA/Wr 1464/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawo pomocy. W sprawie, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że nie osiąga dochodów oraz innych aktywów umożliwiających pokrycie kosztów sądowych. Z informacji o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie oraz posiada dom o powierzchni 300 m², działkę wielkości 1245 m² oraz tysiąc udziałów o wartości nominalnej 50 zł w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Informacje te wskazują, że skarżący nie osiąga dochodów. Mając na uwadze, iż oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia - w terminie 7 dni - dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych odnoszących się do jego sytuacji finansowej (odpisów zeznań podatkowych za 2006 r.; zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków, ze wskazaniem źródeł ich finansowania; szczegółowych wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące; informacji o posiadanych środkach transportu; informacji o korzystaniu z Pomocy Społecznej i innych form wsparcia państwowego). Skarżący - pomimo odebrania wezwania - nie dostarczył wymaganych przez Sąd informacji i dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W sprawie, skarżący nie dostarczył, pomimo, iż był do tego zobowiązany na mocy art. 255 p.p.s.a., informacji dotyczących jego stanu majątkowego i rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając w ten sposób Sądowi ocenę, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki dla przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym. Abstrahując od powyższego Sąd stwierdza, że w sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż jej sytuacja charakteryzuje się ubóstwem - a tylko taka sytuacja, co wskazano wyżej, może być podstawą dla przyznania prawa pomocy. Z wniosku skarżącego wynika bowiem, że posiada on dom o powierzchni 300 m², działkę wielkości 1245 m² oraz tysiąc udziałów o wartości nominalnej 50 zł w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Zauważa się również, iż skarżący oznajmił, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Funkcjonując w społeczeństwie ponosi on jednak zapewne wydatki związane z utrzymaniem (zakup pożywienia, środków higieny, opłaty związane z utrzymaniem domu...), co rodzi domniemanie, że skarżący posiada środki finansowe poza wykazanymi (oszczędności, inne). Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, iż nie jest obecnie w stanie wygospodarować środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.