I SA/Wr 1477/05

Wojewόdzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mrόz (sprawozdawca) Asesor WSA - Dagmara Dominik Protokolant: Lucyna Barańska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi: A spółka z o.o. w K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...]) w przedmiocie: zaliczenia na poczet zaległości wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. Nr [...] z dnia [...] części kwoty przeznaczonej do zwrotu decyzją Naczelnika Urzędu Celnego we W. Nr [...] z dnia [...] I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego we W. Nr [...] z dnia [...]; II. wstrzymuje wykonanie postanowień określonych w pkt. I; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącej A sp. z o.o. kwotę 3.715,00 (słownie: trzy tysiące siedemset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A spółka z o.o. w K. G. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. nr [...] z dnia [...] wydanego w przedmiocie zaliczenia na poczet zaległości części kwoty przeznaczonej do zwrotu. Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego we W. orzekł o zwrocie na rachunek bankowy A Sp. z o. o kwoty [...]. stanowiącej wartość zwróconych podatkowych znaków akcyzy. Ponieważ firma A sp. z o.o. zalegała z zapłatą odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat podatku akcyzowego za okresy dzienne, określonych decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] nr [...] na łączną kwotę [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] z kwoty do zwrotu potrącono kwotę zaległości, pozostawiając do przekazania na konto firmy jedynie kwotę [...]. Na przedmiotowe postanowienie strona, działająca przez pełnomocnika złożyła zażalenie - żądając jego uchylenia i zwrotu przerachowanej kwoty. Zakwestionowała istnienie zadłużenia i przypominała o zawarciu układu obejmującego wszystkie zobowiązania podatkowe. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu stwierdził, iż zasadność określenia odsetek od nieterminowej wpłaty podatku akcyzowego za okresy dzienne badana może być jedynie w postępowaniu odwoławczym od decyzji określających przedmiotowe należności i jedynie uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] pozwoli zwrócić stronie nadpłatę, stanowiąca równowartość zwróconych znaków akcyzy. Postanowienie organu celnego II instancji Strona, działając przez pełnomocnika zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W zarzutach skargi zakwestionowała ponownie istnienie zaległości kwocie [...], określonych decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...].oraz naruszenie normy prawnej określonej art. 76 § 1 Ordynacja podatkowa. Wadliwość rozstrzygnięcia zdaniem Skarżącej jest wynikiem błędnie ustalonego stanu faktycznego w następstwie naruszenia norm z art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazano na pominięcie przez organy dokonujące zarachowania skutków wynikających z wydanych decyzji odraczających terminy zapłaty zaległości, decyzji rozkładających zaległości na raty oraz konsekwencji zawarcia układu. Pełnomocnik wskazał na błędnie przyjęte kwoty zaległych odsetek ([...]), gdy z decyzji organów zaległość w odsetkach wynosi [...]. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Wyjaśnił. że kwestia zasadności określenia odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat podatku akcyzowego za okresy dzienne była przedmiotem odrębnego postępowania, zaś skarżone obecnie postanowienie dotyczy jedynie zarachowania na poczet zaległości firmy kwoty przeznaczonej do zwrotu. Istnienie zadłużenia w kwocie [...]. łącznie, nie objętego układem zatwierdzonym postanowieniem Sądu Rejonowego w J. G. Wydział VIII Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...], a określonego decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] numer: * [...] na kwotę [...], * [...] na kwotę [...], * [...] na kwotę [...], * [...] na kwotę [...], * [...] na kwotę [...]. upoważniało- jak twierdzi organ celny - do zaliczenia na jego poczet części orzeczonej do zwrotu kwoty, stanowiącej wartość zwróconych podatkowych znaków akcyzy. Uzasadniając zarachowanie, organ wskazał na brzmienie art.76 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym - nadpłaty podlegają zwrotowi z urzędu jedynie w przypadku braku zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem materialnym i procesowym. Uchylenie rozstrzygnięć administracyjnych może nastąpić w sytuacji stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które to naruszenia miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji, analizując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem objętego skargą rozstrzygnięcia. Z twierdzeniem organów należy zgodzić się co do tego, że w postępowaniu o zarachowanie nie mogą być kwestionowane decyzje określające odsetki za zwłokę od nieterminowej wpłaty podatku akcyzowego za okresy dzienne (których dotyczyło odrębne postępowanie) zakończone w I instancji decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] (kwestionowanych następnie w postępowaniu instancyjnym i sądowoadministracyjnym.. Dla rozpatrywanej sprawy zarachowania decyzje te mają znaczenie, bowiem wynikały z nich kwoty odsetek za zwłokę na poczet których zarachowano kwotę należnego zwrotu. W osnowie ww. decyzji organu I instancji określone zostały (oprócz zobowiązania podatkowego) pełne kwoty zaległych odsetek, na które zarachowano nadpłatę. Organy nie uwzględniły przy tym stanu faktycznego wynikającego z uzasadnienia tych decyzji. Pominęły bowiem, że Spółka jeszcze przed wydaniem tych decyzji wpłaciła część zaległych odsetek (co organ I instancji wykazał w końcowej części uzasadnienia tych decyzji) w rezultacie więc na dzień zarachowania, rzeczywista kwota zaległych odsetek była znacznie niższa. Dla przykładu, za miesiąc sierpień 2003 r. pełna kwota odsetek określona na str. 1 (decyzji z dnia [...] nr [...]) wynosi [...], natomiast z treści uzasadnienia wynika (str. 10), że podatnik wpłacił już wcześniej na poczet zaległych odsetek za ten miesiąc kwotę [...], zatem rzeczywista kwota zaległych odsetek na dzień wydania tej decyzji wynosiła [...] (tj. [...] - [...] = [...]). Tak samo w decyzjach za kolejne miesiące: za wrzesień 2003 r. : [...]-[...]=[...]; za październik 2003 r. : [...] - [...] = [...]; za listopad 2003 r. : [...] - [...]=[...].; za grudzień 2003 r.: [...] - brak wpłaty = [...] Wynika stąd, że kwota zaległych odsetek za ww. miesiące, na które możliwe było zarachowanie nadpłaty wynosiła łącznie : [...]., a nie jak przyjęły organy: [...]. Na rozbieżności te zasadnie wskazywał pełnomocnik Spółki w skardze do WSA, jednak organ odwoławczy odpowiadając na skargę w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu, podobnie jak i do innych zarzutów skargi. Wskazany tu, ewidentny błąd w wysokości zaległych odsetek na które zarachowano nadpłatę podatku akcyzowego - musiał (już tylko z tej przyczyny) skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia o zarachowaniu. Błędnie przyjęty stan faktyczny, w którym orzekające w sprawie organy pominęły własne ustalenia wynikające z decyzji wymiarowych, potwierdza trafność zarzutu pełnomocnika, co do naruszenia zasady prawdy obiektywnej z art. 122 i pośrednio z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej a w ich następstwie również przepisu prawa materialnego z art. 76 § 1 OP, poprzez zarachowanie części nadpłaty na nieistniejące zaległości w odsetkach. Za naruszające zasadę zaufania do organów podatkowych określoną w art. 121 § 1 OP uznać należy całkowite zignorowanie przez organy zarzutów dotyczących wskazanych przez pełnomocnika decyzji odraczających terminy zapłaty zaległości za miesiące których dotyczy zarachowanie, wcześniej dokonanych zarachowań oraz skutków objęcia spornych zaległości układem zawartym z wierzycielami. Brak ustosunkowania się organu odwoławczego w odpowiedzi na skargę do tak formułowanych zarzutów, uniemożliwia orzekającemu Sądowi ocenę ich zasadności i wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wystarczającym jednak powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia, były wykazane wcześniej nieprawidłowości w przyjętym stanie faktycznym, które skutkowały zarachowaniem części nadpłaty na zapłaconą już wcześniej przez podatnika część odsetek za zwłokę. W świetle przedstawionych wyżej wniosków i ocen dotyczących naruszenia przez organy podatkowe obu instancji przepisów postępowania (art. 121 § 1, art. 122 w związku z art.187 § 1 OP) i w konsekwencji błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego - art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, uznać należało, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w W. - wydane zostały z naruszeniem prawa. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - należało więc skargę uwzględnić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, zaś w przedmiocie wstrzymania – na podstawie art. 152 powołanej ustawy procesowej.