I SA/Wr 1479/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia płatności zaległości z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2006 rok wskutek sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, Pani M. K. złożyła wniosek o zwolnienie jej z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] netto, z którego ponosi wydatki na: utrzymanie córki i własne – [...], media za mieszkanie – [...], mieszkanie studiującej córki (we W.) – [...]. Oświadczyła, że po bankructwie męża stała się z konieczności właścicielką firmy, która jest w stanie likwidacji, natomiast cały jej majątek został sprzedany z konieczności na pokrycie przeterminowanego kredytu inwestycyjnego w wysokości [...]. Mieszka u studiującej córki. Na wezwanie Sądu, wnioskodawczyni przedłożyła zeznania podatkowe za lata: 2005 i 2006, wynik finansowy spółki cywilnej M. K., M. K. A s.c. za I półrocze 2007 r. Z zeznań tych wynika, że w 2005 r. uzyskała dochód ze stosunku pracy i pracy najemnej w łącznie kwocie [...], a w 2006 r. – [...], natomiast spółka cywilna w I półroczu uzyskała przychód – [...], poniosła koszty uzyskania przychodu – [...] i stratę w wysokości [...]. Oświadczyła również, że nie archiwizuje dowodów opłat, nie korzystała i nie korzysta z pomocy udzielanej przez Państwo oraz, że nieruchomość, w której zamieszkuje, stanowi własność jej córki. Wnioskodawczyni nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych ani oświadczenia w tym zakresie oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2008 r. referendarz sądowy WSA we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem nie znalazł podstaw do udzielenia takiej pomocy. Od powyższego postanowienia, wnioskodawczyni złożyła sprzeciw. W uzasadnieniu polemizuje z błędnie przyjętą w jej ocenie wysokością osiąganych dochodów (referendarz sądowy przyjął większą kwotę), wywodząc, iż gdyby uznano podaną przez nią wysokość zarobków, prawo pomocy zostało by jej przyznane. Oświadczyła, iż nie przesłała danych finansowych za cały rok 2007 r. w związku z nie posiadaniem tych danych przed końcem roku i krótkim okresem przedstawienia dokumentów wymaganych przez Sąd. Wskazała, iż jej dochód netto, biorąc pod uwagę dane zawarte w zeznaniu podatkowym, wyniósł miesięcznie [...] i jest wynikiem pracy wnioskodawczyni ponad ustawowe godziny pracy. Wraz ze sprzeciwem wnioskodawczyni przedłożyła kserokopie: umowy o pracę, zeznania podatkowego za 2005 i 2007 rok, w tym z działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotowy wniosek jest jednym z trzech wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożonych przez wnioskodawczynię w sprawach sądowoadministracyjnych. Na obecnym etapie tych postępowań koszty sądowe wynoszą łącznie [...]. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd stosując przepisy ustawy regulujące instytucję prawa pomocy, a także mając na uwadze zebrany materiał dowodowy ponownie rozpoznał wniosek strony. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie jest uzasadniony. Stosownie bowiem do treści art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zgodnie z pkt 2 powołanego przepisu prawo pomocy następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy w taki sposób , iż nie jest on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna art. 246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 u.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Oznacza to, iż to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w ciężkiej sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do zwolnienia od kosztów. Akta przedmiotowej sprawy wskazują, że wnioskodawczyni uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] brutto + premia regulaminowa, a z działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej A s.c. K. i spółka uzyskała w 2007 r. przychód (wg udziału – [...] %) w wysokości [...], poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] i stratę w wysokości [...]. Miesięczne wydatki na utrzymanie wnioskodawczyni i jej studiującej córki wynoszą wg oświadczenia [...], przy czym wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających te wydatki, bowiem jak stwierdziła: "dowodów opłat nie archiwizuje". Ponadto wg oświadczenia nie posiada nieruchomości (nieruchomość, w której zamieszkuje jest własnością jej córki) i wartościowych ruchomości, czy też oszczędności. Z akt sprawy wynika, że dochody nie są obciążone długami lub prawami na rzecz osób trzecich. Oceniając przedstawiony przez wnioskodawczynię stan faktyczny, Sąd stwierdza, iż budzi on wątpliwości. Przede wszystkim nie potwierdza się stwierdzenie wnioskodawczyni, że firma jest w stanie likwidacji, bowiem spółka osiągnęła w 2007 r. łączny przychód [...] (na koniec I półrocza tego roku osiągnęła przychód [...]). Zatem różnica między tymi kwotami wskazuje, iż w II półroczu 2007 r. przychody były większe niż w I półroczu. Poniesione koszty uzyskania przychodu są natomiast efektem wysokich nakładów w celu uzyskania przychodu. Ponadto do dnia dzisiejszego wnioskodawczyni pomimo wezwania nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, do braku których w ogóle się nie odniosła. Co prawda oświadczyła w sprzeciwie, że danych finansowych za cały 2007 rok nie przesłała w związku z nie posiadaniem tych danych przed końcem roku i krótkim okresem przedstawienia tych dokumentów, lecz w ocenie Sądu oświadczenie to nie odnosi się do przedłożenia wyciągów bankowych, bowiem ich uzyskanie nie wymaga długiego oczekiwania (można je uzyskać na miejscu w siedzibie banku lub o ile ma się taką możliwość, z konta internetowego w postaci wydruku). Należy podkreślić, iż strona, co do której istnieją wątpliwości odnośnie faktu, czy posiada ona zasoby majątkowe lub czy przy podjęciu określonych działań mogłaby je uzyskać, nie może skutecznie wnosić o przyznanie prawa pomocy. Zatem w ocenie Sądu kondycja finansowa wnioskodawczyni (stałe wynagrodzenie za pracę, udział w spółce cywilnej), uzyskanie w niedługim czasie, co wynika z zeznań podatkowych za ubiegły rok, zwrotu nadpłaconego podatku w kwocie [...], nie pozwala na uwzględnienie żądania wnioskodawczyni. Trudno bowiem stwierdzić, iż należy do kręgu osób, wobec których należy zastosować instytucję prawa pomocy, ponieważ jak już wyżej wspomniano, instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana wobec osób, które rzeczywiście nie są w stanie partycypować w kosztach procesu. Na obecnym etapie postępowania wpis od skargi wynosi [...] i zdaniem Sądu możliwości finansowe wnioskodawczyni wskazują, iż może je ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Reasumując, Sąd uznał, iż wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że zachodzą wobec niej przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanych zakresie, a odmowa uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie stanowi ograniczenia dostępności do sądu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.