I SA/Wr 148/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jerzy Strzebińczyk Sędziowie: Sędzia NSA – Anna Moskała Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A sp. z o.o. następca prawny "B" sp.z o.o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. nie orzeka w przedmiocie wykonalności uchylonego postanowienia. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]nr [...]w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w O. z dnia [...] Nr [...]w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanego kodu taryfy celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego. W dniu [...]firma B Sp. z o.o. działając przez swego przedstawiciela Agencję Celną C dokonała w Urzędzie Celnym w O. zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru opisanego jako folia z tworzywa sztucznego. Po przeprowadzonej weryfikacji w trybie art. 70 Kodeksu celnego, Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanego kodu taryfy celnej i zmienił klasyfikację spornego towaru. Doręczenie decyzji nastąpiło w siedzibie organu celnego. Na oryginale tej decyzji widnieje potwierdzenie jej odebrania w dniu [...]przez B. G. U. Pismem datowanym na dzień [...]złożonym za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w O. w dniu [...]Spółka odwołała się. Dyrektor Izby Celnej we W. po otrzymaniu akt sprawy ustalił, że w/w decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w O. odebrana została przez przedstawiciela Strony w dniu [...] i doręczenie to było - zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – skuteczne. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...]. Odwołanie strony datowane na dzień [...]zostało złożone w Urzędzie Pocztowym w O. w dniu [...]. Biorąc pod uwagę, iż strona została prawidłowo pouczona o terminie do złożenia odwołania, nie wniosła także wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ II instancji stwierdził, iż odwołanie nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu i w oparciu o przepis art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wydał postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej we W. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie postanowienia i zarzucając organowi celnemu II instancji naruszenie art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjęcie, że strona otrzymała decyzję organu I instancji w dniu [...], skutkiem czego, równie błędnie przyjęto, że termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...]. Jak dalej wywodziła strona skarżąca, decyzję organu I instancji otrzymała w dniu [...] i taka data widnieje na jej oryginale doręczonym przez Pocztę Polską, zatem złożenie przez nią odwołania w dniu [...] nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu, tym samym nie było podstaw do równoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tegoż odwołania. Wyjaśniła, iż nikt z pracowników spółki nie potwierdził faktu odbioru decyzji w dniu [...]. Zdaniem strony skarżącej wyjaśnienia wymaga, kto z imienia i nazwiska potwierdził w dniu [...]- jak utrzymuje organ II instancji - odbiór owej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w O. wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Dodał jedynie, iż decyzję odebrała B. G. U., która jest pracownikiem agencji celnej upoważnionej zgodnie z art. 256 § 1 Kodeksu celnego do dokonywania przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie postanowienia może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając zaskarżone postanowienie, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż narusza ono prawo w stopniu powodującym jego uchylenie. Kwestią sporną i zasadniczą niniejszej skargi jest ocena czy skutecznie a jeżeli tak to kiedy doręczono stronie skarżącej decyzję w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanego kodu taryfy celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Od wyjaśnienia tych okoliczności będzie bowiem zależeć, czy istniały podstawy do wydania spornego postanowienia Dyrektora Izby Celnej stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W myśl art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. nr 137, poz. 926 ze zm. – zwanej dalej Op) osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, przy czym przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 i art. 150 stosuje się odpowiednio. W przepisie art. 148 § 2 pkt 1 Op wskazano, iż pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego. Przepis art. 151 zdanie pierwsze ustanawia zasadę podstawową doręczenia pism podmiotom w nim wymienionym. Uzupełnienie treści tej zasady i wyjątki od niej wynikają z odesłania w art. 151 zdanie drugie, z zachowaniem odpowiedniości do art. m.in. 148 § 2 pkt 1. Odesłanie do art. 148 § 2 pkt 1 ustanawia wyjątek od zasady dotyczącej miejsca dokonywania doręczenia, ale tylko co do tego. Doręczenie pisma adresowanego do osoby prawnej może być dokonane w siedzibie organu podatkowego (celnego), ale do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism dla tego podmiotu. Pismo może w takiej sytuacji być doręczone przedstawicielowi lub pełnomocnikowi osoby prawnej, ale nie może to być jej pracownik niemający upoważnienia do odbioru korespondencji, bo nie będzie on mógł skutecznie potwierdzić odbioru pisma (por. Komentarz do Ordynacji podatkowej 2004r.– B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki str. 566). Zastosowanie doręczenia na podstawie art. 148 § 2 pkt 1 Op wymaga zatem szczególnej dbałości o ustalenie, czy osoba odbierająca pismo w siedzibie organu celnego posiada odpowiednie umocowanie do odbioru przesyłki, aby zostało ono uznane za skutecznie doręczone. Także treść przepisu art. 256 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tekst jedn. z 2001r. Dz. U. Nr 75, poz. 802 ze zm.) wskazuje, kto w imieniu agencji celnej może występować przed organami celnymi. Zgodnie z tym przepisem czynności przed organami celnymi w imieniu agencji celnej mogą dokonywać upoważniony pracownik agencji celnej lub osoba fizyczna prowadząca agencję celną - wpisani na listę agentów celnych. Zatem zarówno z art. 151 w związku z art. 148 § 2 pkt 1 Op jak i z art. 256 § 2 Kodeksu celnego wynika, iż aby dokonać skutecznego doręczenia decyzji, osoba potwierdzająca jej odbiór musi legitymować się odpowiednimi uprawnieniami. W sprawie bezsporne jest, że w imieniu i na rzecz skarżącej działał przedstawiciel bezpośredni Agencja Celna C spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. Agencja ta była zatem uprawniona do występowania w imieniu skarżącej spółki przed organami celnymi. Jak wynika z akt sprawy decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w O. została doręczona w siedzibie organu celnego w dniu [...]. B. G.U. Jednak z akt sprawy nie wynika aby organ odwoławczy podjął jakiekolwiek kroki przed wydaniem zaskarżonego postanowienia aby ustalić, kim jest B. G. U. i czy posiada odpowiednie upoważnienie do odbioru decyzji w siedzibie organu. Jak wskazano powyżej przy odbiorze decyzji w siedzibie organu istotne jest posiadanie przez osobę odbierającą (w imieniu osoby prawnej) wykazaniem się stosownym umocowaniem. Brak jest także w aktach sprawy dokumentu, który potwierdzałby fakt że osoba, której podpis widnieje na oryginale decyzji była uprawniona do odbioru decyzji. Organ celny II instancji przyjmując doręczenie decyzji za skuteczne z datą [...]., nie podjął przed wydaniem zaskarżonego postanowienia żadnych kroków celem ustalenia, kim faktycznie była osoba odbierająca decyzję i czy posiadała stosowne umocowanie do jej odbioru. Dopiero na etapie postępowania sądowo-administracyjnego, Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia [...]zwrócił się do organu I instancji celem ustalenia kim jest B. G. U., czy ww osoba posiadała umocowanie dla podejmowania czynności w imieniu spółki. Działanie takie, choć spóźnione nie przyniosło jednak odpowiedzi na zadane w piśmie z dnia [...]pytania. Ponadto wystąpienie do organu I instancji z takim zapytaniem wskazuje, że organ odwoławczy również miał wątpliwości, co do skuteczności tak dokonanego doręczenia decyzji. Uchybiono wobec tego normie art. 122 Op., zgodnie z którą orzekające organy mają obowiązek podejmowania w prowadzonym postępowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu spoczywa na organach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op) oraz dokonania jego pełnej oceny (art. 191 Op), czemu należy dać stosowny wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Należy dodatkowo wskazać, iż w skardze na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania skarżąca spółka wskazuje, iż doręczono jej decyzję za pośrednictwem Poczty Polskiej, jednak organ celny nie wyjaśnił czy doręczenie decyzji nastąpiło tylko w siedzibie organu czy też może dodatkowo wysłano decyzję do adresata tej decyzji czyli do Spółki z o.o. "B. Analiza akt sprawy daje zatem podstawy do przyjęcia, iż organ celny nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i przedwcześnie wydał zaskarżone postanowienie. Uchybienia popełnione przy wydawaniu postanowienia – wykluczały na etapie jego wydawania przyjęcie, że zostało one skutecznie doręczone w dniu [...]. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie jako naruszające przepisy proceduralne w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów - Sąd nie orzekł z uwagi na brak stosownego wniosku w tym zakresie.