I SA/Wr 1482/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych prowadzonych na podstawie upoważnienia w sprawie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 28 listopada 2011 r. skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 października 2011 r. - doręczonym jej w dniu 17 października 2011 r. - została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Strona podkreśliła, że właściwe zlecenie do realizacji przelewu przekazała w dniu 19 października 2011 r. w ramach bankowości elektronicznej Banku Zachodniego WBK S.A. wskazując tytułem operacji: "wpis sądowy od skargi "A" sp. z o.o. sygn. akt I SA/Wr 1482/11". Wyjaśniła, że zlecenie zostało przekazane do banku w ramach "Paczki" przelewów, jednak z niewyjaśnionych przyczyn tylko ten przelew nie został zrealizowany. Podkreśliła, że każdego dnia dokonuje dużej ilości przelewów, w związku z czym korzysta w ramach bankowości elektronicznej ze specjalnej aplikacji pod nazwą "Paczki", która jest zbiorczą dyspozycją wielu przelewów przyjmowaną od klienta przez bank w postaci pliku zawierającego wszystkie dane niezbędne do zrealizowania przelewów za jednym razem. Za jej pomocą skarżąca realizuje przelewy każdego dnia już od wielu lat. Wydawanie dyspozycji odbywa się w dwóch etapach, najpierw wszystkie dane dotyczące zlecanych do wykonania przelewów są wprowadzane przez księgową upoważnioną do podejmowania takich czynności, która zatwierdza na koniec wszelkie dane wprowadzone do pliku "Paczki", następnie członek zarządu dokonuje ponownego zatwierdzenia przelewów, co skutkuje ich ostatecznym przekazaniem do banku jako kompletnej "Paczki" zawierającej zlecenia dokonania przelewów na dany dzień. Taka procedura została również – zgodnie z relacją strony – podjęta odnośnie realizacji wpisu sądowego w dniu 19 października 2011 r. Księgowa spółki wprowadziła do danych pliku "Paczki" informacje dotyczące realizacji przelewu, natomiast pod kolejnymi numerami wprowadziła również dane dotyczące innych niezbędnych do realizacji w danym dniu przelewów, a następnie zatwierdziła wskazane przez siebie informacje i zlecone czynności swoim podpisem. Zgodnie z relacją skarżącej, w ramach przyjętej procedury ponownego potwierdzenia danych dokonał członek zarządu również składając swój podpis na dyspozycji, co skutkowało ostatecznym potwierdzeniem dyspozycji dokonania przelewów. Zdaniem skarżącej, we wskazanej sytuacji plik "Paczki" nr [...] - zawierający dane do dokonania wielu przelewów - winien być przez bank zrealizowany, a zatem również przelew zawierający wpis sądowy powinien zostać przelany na rachunek Sądu, zgodnie z poleceniem dokonania przelewu złożonym w ramach bankowości elektronicznej Banku Zachodniego WBK 24 przez skarżącą. Strona poinformowała, że po dokonaniu przelewu nie sprawdzała, czy operacja została przeprowadzona prawidłowo, gdyż w informacji na rachunku widziała, że "Paczka" została zrealizowana tak, jak zawsze ma to miejsce, nie spodziewając się, że jeden z przelewów nie został uiszczony. Skarżąca podkreśliła, że do dnia otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi, pozostawała w przekonaniu, że dokonała wpłaty wymaganej kwoty. Mając powyższe na uwadze skarżąca stwierdziła, że do uchybienia terminowi na wniesienie wpisu sądowego doszło z przyczyn od niej niezależnych, a zatem uznać należy, że strona uprawdopodobniła w sposób nie budzący wątpliwości, iż dołożyła wszelkiej staranności przy uiszczaniu wpisu i nie ponosi winy za brak opłaty. Do wniosku załączono kserokopię dowodu uiszczenia w dniu 25 listopada 2011 r. opłaty sądowej w wysokości 100 zł. Pismem z dnia 21 grudnia 2011 r. Sąd wezwał stronę o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi poprzez przedłożenie informacji, czy w sprawie została wszczęta procedura reklamacyjna oraz o jej wynikach potwierdzonych stosowną informacją z banku oraz o przedłożenie innych dodatkowych informacji mogących uprawdopodobnić twierdzenia strony, w tym wygenerowanego potwierdzenia odrzucenia przelewu (np. w formie raportu przelewów odrzuconych) oraz informacji banku o przyczynach tego odrzucenia, jak również dokumentu z którego wynika skuteczne dokonanie przelewów ujętych w "Paczce" nr [...] przy jednoczesnym odrzuceniu przelewu dotyczącego wpisu sądowego. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 3 stycznia 2012 r. strona wskazała, że jedyną osobą odpowiadającą za uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest pracownik księgowości w firmie "A" sp. z o.o. - Pani U. W.. Z załączonego do niniejszego pisma oświadczenia ww. pracownika księgowości wynika, że w dniu 19 października 2011 r. Pani U. W. przygotowywała "Paczkę" przelewów do wysłania z Banku Zachodniego WBK. Dokonując przelewu na rzecz WSA we Wrocławiu kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi, pracownica "odruchowo" zaznaczyła zapłatę w formie przelewu "SORBNET" - realizowanego natychmiastowo, tymczasem - zgodnie z regulaminem Banku Zachodniego WBK - w systemie "SORBNET" może być zapłacony przelew nie mniejszy niż 10.000 zł. W związku z powyższym, z całej "Paczki" przelewów bank odrzucił tylko ww. przelew w wysokości 100 zł, nie powiadamiając o tym fakcie zleceniodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Art. 87 § 1 p.p.s.a. wymaga natomiast, aby wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, skutkującej uchybieniu tego terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynność, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r. sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r. sygn. akt SA/Sz 630/96). Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r., str. 136). Akcentuje się również, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I, str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Zakamycze 2005, s. 219). Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie oraz analizując wyjaśnienia przedstawione przez stronę skarżącą, Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w cytowanym art. 87 p.p.s.a., stanowiące warunek formalny wniosku o przywrócenie terminu, gdyż wnioskująca nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności przy uznaniu braku winy nie może być wystarczającym argument zawarty we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, iż "z niewiadomych przyczyn dyspozycja dotycząca przelewu kwoty 100 zł nie została zrealizowana mimo złożonego zlecenia", zwłaszcza w konfrontacji ze stwierdzeniem wynikającym z pisma strony skarżącej z dnia 3 stycznia 2012 r., z którego wynika, iż "jedyną osobą odpowiadającą za uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 25 sierpnia 2011 r. jest pracownik księgowości w firmie "A" sp. z o.o. Pani U. W.". Zwrócić należy uwagę, że z oświadczenia ww. pracownika księgowości wynika, że w dniu 19 października 2011 r. Pani U. W. przygotowując całą "Paczkę" przelewów do wysłania z Banku Zachodniego WBK, przy dokonywaniu przelewu na rzecz WSA we Wrocławiu kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi, "odruchowo" zaznaczyła zapłatę w formie przelewu "SORBNET" - realizowanego natychmiastowo, tymczasem - zgodnie z regulaminem banku - w systemie "SORBNET" może być zapłacony przelew nie mniejszy niż 10.000 zł. Z tego powodu przelew na rzecz Sądu nie został zrealizowany, o czym pracownica skarżącej spółki zorientowała się dopiero po jakimś czasie. Wskazać należy, że skarżąca spółka, pomimo wezwania, nie przedstawiła żadnych dokumentów czy pism w ramach procedury reklamacyjnej, które mogłyby w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić, iż do realizacji zlecenia przelewu w dniu 19 października 2011 r. nie doszło z winy strony. Nie można za takie bowiem uznać lakonicznego stwierdzenia Pani U. W. zawartego w oświadczeniu z dnia 3 stycznia 2012 r., iż "nie ponosi (ona) winy za odrzucenie przelewu przez bank" oraz, że "nikt z księgowości nie miał podstaw przypuszczać, że przelew nie został przyjęty i nikt tego nie zauważył w kilkustronicowym wyciągu bankowym". Wskazać należy w tym miejscu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje ugruntowany pogląd, że w razie uiszczenia opłaty sądowej w drodze przelewu, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia zlecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma swój rachunek, pod warunkiem, że kwota określona w poleceniu przelewu miała pokrycie na rachunku zleceniodawcy. Okoliczność, kiedy bank wykonał polecenie, nie ma w tym przypadku znaczenia. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że od dnia przyjęcia zlecenia przez bank strona nie ponosi odpowiedzialności za nieuiszczenie wpisu w terminie. W rozpoznawanej sprawie, dokonane w dniu 19 października 2011 r. zlecenie przelewu kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi zostało odrzucone przez Bank Zachodni WBK, zatem stosownie do powyższych ustaleń, nie można przerzucić odpowiedzialności za nieterminowe uiszczenie wpisu na ten Bank. Do obowiązków pracownika księgowości należycie dbającego o interesy spółki należało bowiem, po dokonaniu przelewu w dniu 19 października 2011 r., sprawdzenie czy został on rzeczywiście przyjęty przez Bank. Zdaniem Sądu, podniesione przez skarżącą spółkę we wniosku oraz przez pracownicę spółki w oświadczeniu okoliczności, można jedynie uznać za nieuwagę lub zaniedbanie, a także za niewykazanie należytej staranności w sprawie, których nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W konsekwencji Sąd uznał, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zostały zrealizowane przesłanki określone w art. 87 p.p.s.a., od których zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. W związku z czym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.