I SA/Wr 1483/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-03-22

Skład orzekający: Dagmara Dominik-Ogińska, Zbigniew Łoboda, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie zaległości podatkowej powinien zostać uwzględniony, gdy podatnik nie wykazał przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a zaległość powstała na skutek niezłożenia w terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły brak wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, które są warunkiem umorzenia zaległości podatkowej. Podkreślono, że podatnik ponosi odpowiedzialność za prawidłowe rozliczenie podatkowe i terminowe składanie oświadczeń, a brak wiedzy lub błędne informacje nie zwalniają z tego obowiązku, zwłaszcza gdy istnieje możliwość uzyskania interpretacji przepisów. Przeznaczenie środków na inne cele zamiast na zobowiązania podatkowe nie uzasadnia umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, argumentując, że spełniła warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej, ale nie złożyła wymaganego oświadczenia w terminie z powodu błędnych informacji. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając brak przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia Konstytucji i zasad państwa prawa, wskazując na swoją trudną sytuację finansową i wadliwą konstrukcję przepisów. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] odmawiającą M. M. umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2010 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: M. M. (dalej także; Strona, Skarżąca) pismem z [...] stycznia 2015 r. wystąpiła o umorzenie zryczałtowanego podatku dochodowego w kwocie 38.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2010 r. W uzasadnieniu wniosku Strona wyjaśniła, że sprzedaną w 2010 r. nieruchomość, stanowiącą samodzielny lokal mieszkalny, nabyła w formie darowizny od rodziców aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2007 r. Wskazała też, że nie składała w tym zakresie zeznania podatkowego, gdyż po informacji uzyskanej w kancelarii notarialnej była przekonana, iż korzysta ze zwolnienia podatkowego w ramach tzw. ulgi meldunkowej. Dopiero po otrzymaniu od organu podatkowego wezwania do złożenia deklaracji PIT-38 za 2010 r. i wykazania do opodatkowania dochodu ze sprzedaży darowanej nieruchomości, dowiedziała się, że skorzystanie z ulgi meldunkowej wiązało się ze złożeniem stosownego oświadczenia, którego nie złożyła. Strona podkreśliła, że wypełniła warunki do skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm. – dalej: u.p.d.f.). Jedyną okolicznością uniemożliwiającą korzystanie z tej ulgi był brak oświadczenia o spełnieniu warunków. Zdaniem strony, uwzględnienie brzmienia ww. przepisu oraz stan faktyczny sprawy uzasadniają umorzenie zaległości podatkowej, wystąpił bowiem ważny interes strony i udzielenie ulgi nie narusza interesu publicznego. Strona zauważa, że złożenie oświadczenia jest czynnością techniczną, która rodzi dla niej poważne konsekwencje finansowe, jednak zaliczenie jej do kategorii osób zwolnionych z podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości i umorzenie tego podatku jest zgodne z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa. Strona wyjaśniła też, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczyła w całości na sfinansowanie studiów własnych i rodzeństwa. Kontynuuje naukę, nie posiada majątku, ani stałego źródła dochodów na finansowanie zobowiązania podatkowego, finansowo pomagają jej rodzice. Do wniosku Strona dołączyła oświadczenie o stanie majątkowym. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. odmówił Stronie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 38.000 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 16.819 zł (tj. za okres od 3.05.2011 r. – następny dzień po upływie terminu płatności do 15.01.2015 r. – dzień złożenia wniosku). Stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 67a §1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej : O.p.), tj. przesłanka "ważnego interesy podatnika" ani przesłanka "interesu publicznego". Zdaniem organu I instancji, brak stałego zatrudnienia oraz środków finansowych nie ma charakteru trwałego i sytuacja w tym zakresie może ulec zmianie. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje bowiem na utratę przez Stronę możliwości zarobkowania, spowodowaną np. problemami zdrowotnymi. Nie potwierdziły się też wyjaśnienia Strony, że nie ponosi winy za powstanie zaległości podatkowej gdyż informację o korzystaniu z "ulgi meldunkowej" uzyskała od notariusza podczas sporządzania umowy sprzedaży nieruchomości. Telefonicznie pracownik kancelarii notarialnej wyjaśnił bowiem, że nie udziela się klientom kancelarii informacji w zakresie opodatkowanie przychodów ze sprzedaży nieruchomości. Klienci odsyłani są do wyspecjalizowanych biur rachunkowych oraz organów podatkowych. Także fakt przekazania środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na kształcenie własne i rodzeństwa nie jest okolicznością uzasadniającą przyjęcie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Interes publiczny, zdaniem organu podatkowego, przemawia za tym, że dopóki istnieje możliwość wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty ich umorzenie byłoby przedwczesne. W niniejszej sprawie możliwości takie mogą zaistnieć w przyszłości, w szczególności biorąc pod uwagę wiek Strony i jej plany edukacyjne. W odwołaniu Strona, wnosząc o uchylenie decyzji w całości, ewentualnie zmianę decyzji w trybie art. 226 O.p., wskazała na swoją trudną sytuację finansową: brak stałego źródła przychodów (poza środkami uzyskiwanymi od rodziców) z uwagi na kontynuowanie nauki, brak oszczędności i brak możliwości podjęcia stałego zatrudnienia. Powtórzyła przedstawione we wniosku o umorzenie okoliczności nabycia i sprzedaży nieruchomości oraz przyczyny powstania zaległości podatkowej. Ponownie podkreśliła, że spełniła warunki do korzystania z tzw. ulgi meldunkowej, a jedyną przeszkodą do skorzystania z tej ulgi było niezłożenie wymaganego przepisami oświadczenia o jej spełnieniu. Wyjaśniła, że zaufała poradzie notariusza i rodziców i stwierdziła, że wielotysięczny dług może negatywnie wpłynąć na jej życie zawodowe i osobiste. Zdaniem Strony, oświadczenie jest jedynie warunkiem formalnym. Skoro ustawodawca przewidział zastosowanie zwolnienia podatkowego z uwagi na fakt zamieszkiwania w zbywanym lokalu przez określony czas, pozbawienie tego prawa przez brak formalny, zdaniem Strony, stanowi naruszenie Konstytucji. Strona zauważyła, że organ podatkowy nie porównał uzyskiwanych przez nią dochodów z zaległym zobowiązaniem. Obciążenie tak znacznym długiem powoduje brak możliwości samodzielnej egzystencji, blokadę rozwoju zawodowego i osobistego po zakończeniu studiów. Strona podkreśliła, że dochody jakie uzyskuje są nieregularne, uzależnione do umów o dzieło oraz finansowania kultury przez państwo. Jej praca w teatrze jest pracą dla dobra społeczeństwa. Wskazała też Strona (pismo z dnia [...].05.2015 r.), że poza stałymi kosztami utrzymania (400 – 600 zł) ponosi także koszty podróży służbowych (ok. 300 zł miesięcznie), przedstawiła potwierdzenie przelewów bankowych za czynsz oraz faktury za telefon i Internet i stwierdziła, że miesięczny budżet domowy niejednokrotnie zamyka z zadłużeniem. Dyrektor Izby Skarbowej we W., po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego przez Stronę odwołania, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu, powołując art. 67a §1 pkt 3 O.p., stwierdził, że organ podatkowy może, na wniosek podatnika, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Wyjaśnił, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć szczególną sytuację w jakiej znalazł się podatnik z przyczyn losowych, nieżelaznych od jego postępowania, które powodują tak znaczne obniżenie zdolności płatniczych, że nie jest w stanie wywiązać się ze zobowiązań podatkowych. Przy ocenie interesu publicznego organ odwoławczy uwzględnia wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy. Dokonując oceny istnienia tych przesłanek w niniejszej sprawie, organ odwoławczy przestawił przepisy regulujące tzw. ulgę meldunkową, tj. art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.f. Podkreślił, że ulga ta ma zastosowanie do podatników, którzy w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości, złożyli oświadczenie, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, że spełniają warunki zwolnienia. W przypadku zamiaru skorzystanie z tej ulgi Strona zobligowana była do złożenia oświadczenia w ustawowym terminie, czego nie dopełniła dokonując sprzedaży w dniu [...].08.2010 r. nieruchomości położonej w S przy ul. [...], nabytej w dniu [...].02.2007 r. od rodziców w drodze darowizny. Jednocześnie, odnosząc się do zarzutów Strony dotyczących informacji o prawie do ulgi meldunkowej uzyskanych w kancelarii notarialnej, organ podatkowy wyjaśnił, że za prawidłowe i terminowe rozliczenie podatkowe zawsze odpowiada podatnik. W przypadku wątpliwości ma możliwość wystąpienia o interpretację przepisów prawa podatkowego. Przeprowadzona analiza sytuacji finansowej i materialnej Strony wykazała, że jest w trudniej sytuacji fajansowej, jednak do powstanie zaległości podatkowej nie przyczyniły się żadne nadzwyczajne, niemożliwe do przewodzenia okoliczności. Decyzję o przekazaniu środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na rachunek bankowy rodziców oraz spłatę kredytu hipotecznego, z pominięciem zobowiązań podatkowych, podjęła Strona. Wskazane przez Stronę okoliczności nie uzasadniają przyjęcia, że w niniejszej sprawie wystąpił ważny interes podatnika. Nie wystąpił też, według organu podatkowe, interes publiczny, bowiem w interesie publicznym jest terminowe płacenie zobowiązań podatkowych, a trudności finansowe Strony nie mają charakteru trwałego i nieodwracalnego, zatem przedwczesne jest rezygnacja z należnych podatków. Ponieważ w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 67a §1 pkt 3 O.p. (ważny interes podatnika, interes publiczny) organ odwoławczy stwierdził, że nie było podstaw do umarzania zaległości podatkowych Strony wraz z odsetkami. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że o istnieniu zaległości podatkowej Strona dowiedziała się po dopiero po czterech latach od powstania obowiązku podatkowego, organ podatkowy wyjaśnił, iż ta okoliczność mogła by mieć znaczenie przy rozważaniu wniosku o umorzenia odsetek za zwłokę, a nie o umorzenie należności głównej, o co Strona wystąpiła. Odnośnie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mimo nierozpoznania odwołania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że kwestia ta nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu w sprawie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. M. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie: - naruszenie art. 2, art. 7, art. 64 ust.2 i art. 84 oraz art. 32 Konstytucji RP w związku z art. 21 O.p. przez przyjęcie, że w demokratycznym państwie prawnym obywatele mogą być pozbawieni nabytego prawa podmiotowego i majątkowego, tj. ulgi w obciążeniach podatkowych na skutek niezłożenie w terminie jedynie ich proceduralnych przejawów, m in. w tym przypadku bliżej niesprecyzowanego przepisami prawa, ani w formie, ani w treści oświadczenia; - naruszenie podstawowych zasad państwa prawa określonych w Konstytucji RP, tj. zasady pewności prawa i ochrony zaufania obywatelki do tworzonego i stosowanego prawa, a także prawa do jednolitej wykładni niejasnych przepisów zmieniających się w tępię uniemożliwiającym obywatelom prawidłowe ich rozumienie i stosowanie oraz zasad rzetelnej legislacji poprzez tworzenie "pułapek prawnych na obywateli", interpretowanie jednych terminów jako procesowe, jeszcze innych jako materialne w sytuacjach prawie tożsamych prawnie, m in. oświadczenia z art. 28 ust. 2a u.p.d.f. (obowiązującej do 31.12.2006 r.); - tworzenie prawa do ulg podatkowych uzależniającego jej realizację od zdarzeń przyszłych i niepewnych, co rodzi chaos prawny i tworzy odstępstwa od utrwalonego stanowiska judykatury, iż terminu do złożenia różnego rodzaju oświadczeń są warunkiem sine qua non prawa do realizacji ulgi; - nieadekwatną ocenę tzw. ważnego interesu podatnika oraz tzw. interesu publicznego, co jak wynika z argumentów zawartych w decyzji miało bezpośredni wpływ na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi Strona wyjaśnia, że zdecydowała się na sprzedaż nieruchomości, gdyż uzyskała informację od urzędników Urzędu Skarbowego w W., od osób, które korzystały z ulgi mieszkaniowej i meldunkowej oraz notariusza, że spełnia warunki do korzystania z tzw. ulgi meldunkowej, gdyż w sprzedawanym lokalu była zameldowana przez 15 lat. Wiedziała też, że notariusz prześle akt notarialny sprzedaży lokalu do urzędu skarbowego, a także, że niedochowania 14 dniowego terminu do złożenia oświadczenia o zamiarze przeznaczenia w ciągu dwóch lat środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat, nie powoduje utraty ulgi mieszkaniowej, jeśli w ciągu dwóch lat faktycznie środki te zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe podatnika. Uważała, że podobnie jest w przypadku ulgi meldunkowej. Skarżąca wyraziła też zdziwienie, że w prawie podatkowym nie precyzuje się, ani sposobu, ani formy oświadczenia. Stwierdziła też Skarżąca, że prawo do ulgi meldunkowej powstaje z mocy prawa po 12 miesiącach od zameldowania w lokalu. Prawo to ma charakter majątkowy. Zgodnie zaś z art. 64 Konstytucji RP prawo własności, prawa majątkowe oraz prawa do dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. W przypadku nagłej choroby, czy śmierci podatnika w okresie 14 dni przewidzianych na złożenie oświadczenia prawo do ulgi meldunkowej musi być chronione. W tym zakresie Storna powołała wyroki Trybunału Konstytucyjnego oraz wyroki sądów administracyjnych, z których, jak twierdzi, wynika, że oświadczenia jest jedynie proceduralnym wyrazem prawa podmiotowego do uzyskania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.f. Dalej Skarżąca wywodzi w kontekście ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, o których mowa w art. 67a §1 pkt 3 O.p., że okolicznością przez nią niezawinioną jest wadliwa konstrukcja prawa do ulgi meldunkowej. Strona skarżąca podnosi ponadto, że jej obecna sytuacja finansowa ma negatywne skutki dla niej, jak i dla "interesu społecznego". Zmarnowany został bowiem zarówno jej wysiłek, jak i wysiłek jej rodziców włożeniu w wykształcenie Skarżącej, a także nakłady państwa na edukację. Wyjaśniła, że wszystkie zarobione środki inwestuje w działalność artystyczną i pomoc rodzeństwu, które studiuje, jest osobą która terminowo realizuje swoje zobowiązania. W okresie powstania zaległości była osobą bardzo młodą, zajętą studiami i pozostała na utrzymaniu rodziców. Nie miała ani wiedzy, ani doświadczenia, które sugerowałby brak zaufania do rodziców i notariusza. Nie sprzeciwiała się sprzedaży mieszkania, mając wiedzę o trudnościach w wychowaniu i wykształceniu pięciorga dzieci, przez rodziców (nauczycieli) wiedząc, że środki te będą przeznaczone na kształcenie. Skarżąca wskazał też, że zajęcie jej rachunku bankowego poważnie komplikuje jej sytuację osobistą i zawodową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ocena czy zaistniały ustawowe przesłanki do udzielenia Skarżącej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami – art. 67a §1 pkt 3 O.p. W ramach tego postępowania organ podatkowy nie bada kwestii dotyczących prawidłowego określenia zobowiązań podatkowych, tj. kwestii dotyczących zasadności czy prawidłowości zadeklarowanego czy określonego decyzją podatku. W ramach postępowania o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zaległości podatkowej organy podatkowe ustalają, czy wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi. W niniejszej sprawie przesłanki "ważnego interesy podatnika" lub "interesu publicznego". W przypadku stwierdzenia, że choćby jedna z przesłanek wystąpiła, w ramach tzw. uznania administracyjnego, organ podatkowy decydują, czy ulgi takiej udzielić. Przy czym uznanie administracyjne oznacza, że nawet w przypadku zaistnienia ww. wymienionych przesłanek organ podatkowy może a nie musi zobowiązanie podatkowe umorzyć. Wszelkie uwagi dotyczące prawidłowej konstrukcji tzw. ulgi meldunkowej, z której Skarżąca zamierzała skorzystać, a także wątpliwości czy zasadnie został pozbawiona prawa do korzystania z tej uli winna podnosić w postępowaniu dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. a nie w postępowaniu o udzielenie ulgi w spalacie tego podatku. W ramach postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. organy podatkowe badały czy wystąpiły przesłanki wskazane w art. 67a §1 pkt 3 O.p. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo wskazał, że warunkiem umorzenia zaległości podatkowej jest spełnienia choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 67a §1 pkt 3 O.p., tj. przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Prawidłowo też organy podatkowe wyjaśniły jak rozumieją wystąpienie tych przesłanek, tj. interes publiczny jako respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów państwa, korektę błędnych decyzji oraz ważny interes podatnika jako wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych takich jak wypadki losowe, klęski żywiołowe, stan wyższej konieczności itp., które powoduję, że podatnik nie jest w stanie uregulować ciążących na nim zobowiązań podatkowych, a jednocześnie przy zachowaniu minimum staranności nie mógł zapobiec negatywnym skutkom swego działania, to jest nie miał realnego wpływu na te skutki, były one bowiem niezależne od jego postępowania. Organy podatkowe dokonały też, zadaniem Sądu, prawidłowej oceny, przyjmując, że w niniejszej prawie żadna ze wskazanych przesłanek umarzania zaległości podatkowej nie wystąpiła. Jakkolwiek obecna sytuacja finansowa Skarżącej została uznania za trudną, to zasadnie wskazano, że nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. Trudna sytuacja finansowa jest bowiem tylko jedną z okoliczności uwzględnianych przy ocenie ważnego interesu podatnika. Należy przypomnieć, że zasadą jest płacenie podatków określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji RP). Ulga w postaci umorzenia zaległości podatkowych ma zatem charakter wyjątkowy. Podatnik który wnosi o umorzenia zaległości podatkowej musi wykazać wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej. Istotne jest zatem wykazanie nadzwyczajności sytuacji w jakiej podatnik się znalazł oraz wykazanie, że w sytuacji tej znalazł się niezależnie od swojego postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca poza aktualną trudną sytuacja finansową nie wykazała żadnej w wymienianych okoliczności. Nie wykazała bowiem, że zaistniały okoliczności nadzwyczajne, które uniemożliwiają Skarżącej uregulowanie zaległego zobowiązania ani, że sytuacja w jakiej się znalazła jest przez nią niezawiniona. Zobowiązanie podatkowe, którego umorzenia domaga się Skarżąca powstało na skutek sprzedaży nieruchomości (w dniu [...].08.2010 r.), nabytej w drodze darowizny od rodziców (w dniu [...].02.2007 r.), przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie (art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f.). Mimo ciążącego obowiązku, wynikającego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 30e ust. 1 u.p.d.f., Skarżąca w terminie nie zadeklarowała tego zobowiązania podatkowego ani nie złożyła w ustawowym terminie (tj. w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości) oświadczenia, że spełnia warunki do zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.f. - tzw. ulga meldunkowa. Deklarację PIT-38 Skarżąca złożyła dopiero 15 stycznia 2015 r., po wezwaniu przez organ podatkowy. Wyjaśnienia Skarżącej, z których wynika, że została nieprawidłowo poinformowana przez kancelarie notarialną o prawie do korzystania z tzw. ulgi meldunkowej nie zostały w żaden sposób potwierdzone. Ponadto, na co słusznie wskazał organ odwoławczy, za prawidłowe i terminowe rozliczenie z tytułu podatków odpowiada podatnik. Uwzględniając trudność w interpretacji przepisów regulujących zasady opodatkowania, w tym zasady korzystania z ulg podatkowych, wprowadzono instytucję tzw. interpretacji indywidualnych. Mając wątpliwości co do prawa zasad opodatkowania sprzedaży nieruchomości i prawa do korzystania z ulgi podatkowej Skarżąca mogła zatem wystąpić o interpretację przepisów podatkowych. Brak wiedzy o zasadach opodatkowania i zasadach korzystania z ulg podatkowych, w sytuacji gdy możliwe jest uzyskanie takich informacji, nie może być uznane za okoliczność wyjątkową uzasadniającą umorzenie zobowiązania. Powstania zaległości podatkowej, o której umorzenie Skarżąca wniosła, nie było zatem spowodowane okolicznościami nadzwyczajnymi, wyjątkowymi, których Skarżąca nie mogła przewidzieć, ani których nie mogła uniknąć. W momencie sprzedaży nieruchomości Skarżąca posiadała środki finansowe, które umożliwiały zapłatę należnych zobowiązań podatkowych. Wówczas przeznaczyła te środki na inne cele, jak wyjaśniła m in. spłatę kredytu hipotecznego oraz kształcenie własne i rodzeństwa, nie uwzględniając zobowiązań podatkowych. W ocenie Sądu, nie zasługuje na akceptację sytuacja, w której kosztem realizacji zobowiązań podatkowych podatnik dokonuje spłaty innych wierzycieli i zaspokaja potrzeby własne i rodziny. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że podnoszone przez Skarżącą okoliczności nie potwierdzają istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika. W niniejszej sprawie Strona nie wykazała też istnienia interesu publicznego. Interes publiczny należy postrzegać przez pryzmat funkcjonowania państwa i zadań finansowych jakie z tym się wiążą, w tym finansowanie edukacji, kultury, nauki itp. Zasadnie przyjęły organy podatkowe, że w rozpoznawanej sprawie, uwzględniając, że Skarżąca jest osobą młoda, wykształconą, nie utraciła możliwości zarobkowania przedwczesne jest rezygnowanie z należnych zobowiązań podatkowych wyłącznie z tego powodu, że obecnie sytuacja finansowa Skarżącej nie jest dobra. Zawartych w skardze twierdzeń o braku zawinienia Skarżącej w powstaniu zaległości podatkowej, bowiem przyczyną jest wadliwa konstrukcja ulgi podatkowej, a także wiek Skarżącej w dacie dokonania sprzedaży, fakt pozostawania wówczas na utrzymaniu rodziców, brak wiedzy z zakresu prawa i doświadczenia, które sugerowałoby brak zaufania do rodziców i notariusza, zdaniem Sądu, nie zasługują na uwzględnienie. Z przepisów art. 21 ust. 1 pkt 126 oraz ust. 21 u.p.d.f. jednoznacznie wynika, że warunkiem korzystania z ulgi jest złożenie w określonym terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie są skomplikowane, nie wymagają też skomplikowanej wykładni. Uwzględniając ponadto możliwość uzyskania w tym zakresie interpretacji przepisów podatkowych trudno zgodzić się ze Skarżącą, że fakt niezłożenia przez nią w ustawowym terminie stosowanego oświadczenia wynika z jakichkolwiek innych przyczyn niż zaniedbanie Skarżącej. W dacie powstania obowiązku podatkowego Skarżąca była osobą dorosłą ponosiła zatem odpowiedzialność za podejmowane działania, w tym za wynikające z uzyskanych dochodów zobowiązania podatkowe, nie zmienia tego fakt, że w tym okresie studiowała i pozostawała na utrzymaniu rodziców. Podnoszona przez Skarżącą okoliczność uzyskania błędnych informacji, co do prawa do tzw. ulgi meldunkowej, nie zostały w żaden sposób potwierdzone. Nie jest także okolicznością uzasadniającą zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej fakt, że wszystkie zarobione środki Skarżąca inwestuje w działalność artystyczną i pomoc rodzeństwu, które studiuje w pierwszej kolejności Skarżąca winna bowiem spłacić własne zobowiązania podatkowe. Kwestia zajęcia rachunku bankowego Skarżącej wynika z podjętych przez organy podatkowe działań zmierzających do wyegzekwowania zaległego zobowiązania podatkowego. Zarzutu w tym zakresie winny być kierowane do organu egzekucyjnego. Odnośnie zarzutu zbyt późnej reakcji organu podatkowego na brak stosownej deklaracji podatkowej i wykazania w tej deklaracji zobowiązania z tytułu sprzedaży nieruchomości (tj. dopiero po czterech latach), zasadnie wskazał organ odwoławczy, że w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych od sprzedaży nieruchomości to na podatniku ciąży obowiązek złożenia w terminie zeznania podatkowego i wykazania wysokości należnego podatku (zasada samoobliczenia podatku). Organ podatkowy nie ma zatem obowiązku informowania podatnika o konieczności zapłaty podatku, zadaniem organu podatkowego jest weryfikacja złożonej deklaracji i sprawdzanie przyczyny braku takiej deklaracji. Czynności te organ podatkowy może podejmować w okresie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Terminu tego w niniejszej sprawie organy podatkowe nie przekroczyły. Zasadnie także podniósł organ odwoławczy, że okoliczność, iż Storna dowiedziała się o istnieniu zobowiązania podatkowego po upływie 4 lat od jego powstania mogłaby być rozważana gdyby Strona domagała się umorzenia jedynie odsetek od zaległości podatkowej, a nie zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił, jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło