I SA/Wr 1488/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. W sprawie, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującego swym zakresem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniał, iż nie posiada środków na uregulowanie opłaty od wniesionej skargi. Wskazał, że utrzymuje się renty wynoszącej 1.193,22 zł brutto, z czego po potrąceniach (ZUS, zaliczka na podatek dochodowy, alimenty na dzieci) pozostaje mu kwota netto 479,82 zł. Oznajmił, iż ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Dodał, że jego choroba (schizofrenia paranoidalna) wymaga ciągłego przyjmowania leków. Wnioskując o ustanowienie pełnomocnika z urzędu skarżący wskazał na charakter sprawy, który wymaga jego udziału. Skarżący oznajmił również, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie i nie posiada żadnego majątku jak i zasobów pieniężnych. Mając na uwadze, że oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej. Dostarczone dowody potwierdziły sytuację skarżącego opisaną w pierwotnym wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdza się, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.