I SA/Wr 1488/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-12-09

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, gdy dysponuje znacznymi oszczędnościami i nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca, mimo braku stałych dochodów, dysponował znacznymi oszczędnościami oraz środkami finansowymi, które pozwalały mu na pokrycie kosztów postępowania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej za odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego. Uzasadniał wniosek brakiem pracy i trudną sytuacją rodzinną. Przedłożył dokumenty potwierdzające niskie dochody i oszczędności w wysokości 3.800 zł, jednak z dokumentów wynikała wpłata na kwotę 478.960 zł na rachunek bankowy. Skarżący i jego żona nie uzyskiwali dochodów od 2009 roku, a miesięczne wydatki rodziny wynosiły około 8.000-9.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki z o.o. za odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego w zakresie podatku od towarów i usług za kwiecień 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniał pozostawaniem bez pracy od ponad roku. We wspólnym gospodarstwie domowy pozostaje wspólnie z żoną i czwórką dzieci – troje w wieku szkolnym i jedno dziecko roczne. Wnioskodawca nie posiada jakichkolwiek nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dysponuje oszczędnościami w kwocie 3.800 zł. Jego żona posiada dom obciążony hipoteką zabezpieczającą kredyt. Oboje małżonkowie nie pracują. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: niekompletna kopia zeznania podatkowego skarżącego za 2010 r., wydruk historii rachunków bankowych za okres od 1 sierpnia do 31 października 2011 r., informacja o rachunku karty kredytowej oraz dodatkowe wyjaśnienia. Z powyższych dokumentów i wyjaśnień wynika, że w 2010 r. skarżący uzyskał tylko przychód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 3.962,20 zł, na wydrukach rachunków bankowych odnotowane są tylko operacje w sierpniu – dokonana została wpłata w wysokości 2.821,01 zł na opłacenie raty kredytu oraz 478.960 zł tytułem wypowiedzenia umowy o limit komfort. Na karcie kredytowej dostępne środki wynoszą 2.687,12 zł. W dodatkowych wyjaśnieniach wnioskodawca podał, że żona nie składała zeznań za lata 2009 i 2010, z kolei skarżący nie składał takiego zeznania za 2009 r. Żona nie uzyskała statusu bezrobotnej, gdyż uznano, iż nie ma podstawy do takiego orzeczenia i "dopisano" ją wraz z dziećmi do wnioskodawcy. Miesięczne wydatki rodziny skarżącego wynoszą od 2.810 zł do 4.080 zł, w tym wydatki na opłaty 360-460 zł, na żywność 1.600-2.100 zł, na środki higieny 150-320 zł, na odzież 200-500 zł, na lekarstwa 50-250 zł, podatki lokalne 160 zł, dojazdy do szkół i artykuły szkolne 290 zł. Rata spłacanego kredytu wynosi 5.000 zł i od ponad 6 miesięcy nie jest należycie regulowana. Jako źródło finansowania powyższych wydatków podano coraz mniejsze oszczędności oraz wsparcie rodziny. Skarżący wskazał, że pod wskazanym w sprawie adresem mieszka wspólnie z matką, która posiada tytuł prawny do lokalu i koszty jego utrzymania pokrywa w całości sama. Natomiast koszty wskazane powyżej dotyczą utrzymania rodziny wnioskodawcy i budynku należącego do jego żony, który jest przez nią zamieszkiwany wraz z dziećmi. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać też należy, że stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W oparciu o powyższą regulację, stwierdzić należało, iż skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Mimo bowiem przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, o które został wezwany, nie usunął wątpliwości co do jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Przede wszystkim zauważyć należy, że łącznie z ratami kredytowymi wydatki budżetu domowego jego rodziny wynoszą około 8.000-9.000 zł. Dodać trzeba, że uwaga skarżącego, iż raty są obecnie spłacane nieregularnie, nie może zostać uznana jako okoliczność, która wskazywałaby na brak środków. Raty w rzeczywistości, choć nieregularnie, są spłacane, bowiem z dokumentów i oświadczeń nie wynika, aby wnioskodawca zalegał z ich płatnością. Dalej, ani skarżący, ani jego żona – jak zostało podane – praktycznie nie uzyskują dochodów od 2009 r. Nie można tutaj uwzględnić zasiłku dla bezrobotnych ze względu na jego znikomą wysokość, zwłaszcza, gdy chodzi o dochody 6-osobowej rodziny. Nie wynika z udzielonych informacji, aby wnioskodawca zabiegał o podjęcie pracy zarobkowej, czy to w formie zatrudnienia, czy własnej działalności. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, miesięczne wydatki są pokrywane z oszczędności oraz z pomocy rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że oszczędności, jakimi winien był dysponować, wynosiły około 300.000 zł. Takiej sytuacji wprawdzie nie można negować, jednakże budzi wątpliwości sam fakt, iż rodzina skarżącego pozostaje bez stałego źródła dochodów od około 3 lat, utrzymuje się przede wszystkim z oszczędności, a jednocześnie ponosi wydatki średnio zamożnej rodziny. W istocie ich wysokość jest prawdopodobna, mając na uwadze liczbę osób w gospodarstwie domowym, dzieci w wieku szkolnym i posiadanie domu. Jednak wypada rozważyć konieczność ponoszenia określonych wydatków i możliwość ich ograniczenia, gdy oboje małżonkowie pozostają bez pracy. Ponadto ze złożonych dokumentów i oświadczeń wynika, że oszczędności były jeszcze wyższe niż wykalkulowane wyżej. 300.000 zł. Wynika to z wpłaty dokonanej na jeden z rachunków w dniu 23 sierpnia 2011 r. kwoty 478.960 zł, tytułem wypowiedzenia umowy o limit komfort. Zauważyć przy tym wypada, że skarga na wskazaną w sentencji decyzję jest datowana na 31 sierpnia 2011 r. Należy stąd wywieść, iż w dacie dokonania wpłaty tak wysokiej sumy, wnioskodawca winien już wiedzieć, że będzie wnosić powyższą skargę, gdy termin do jej wniesienia wynosi 30 dni. Co za tym idzie, powinien się już spodziewać konieczności poczynienia rezerw na koszty postępowania sądowego. Natomiast z możliwości wydatkowania tak wysokich kwot miesięcznie i dysponowania środkami na dokonanie wpłaty ponad 470.000 zł wynika, że wnioskodawca był w stanie przygotować się finansowo na ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie, w tym na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia żądania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i dlatego, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło