I SA/Wr 149/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 84.553 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie przewyższającej 25% wartości wpisu wskazując, że aktualnie nie posiada środków pieniężnych tej wartości. Dysponuje wprawdzie nieruchomościami, papierami wartościowymi i udziałami w spółkach kapitałowych, jednakże ich upłynnienie jest mocno ograniczone z uwagi na sytuację na rynku nieruchomości i papierów wartościowych. Ponadto w przypadku nieruchomości przy ul. P. w W., wnioskodawca wspólnie z innymi właścicielami od lat czyni starania jej sprzedaży, jednak z powodu braku planu zagospodarowania przestrzennego brak jest nabywców. Udziały posiadane w A Sp. z o.o. nie są płynne, gdyż ich zbycie jest możliwe tylko za zgodą ¾ Zgromadzenia Wspólników, a większościowy udziałowiec takiej zgody nie wyraża. Udziały w B Sp. z o.o. są strategiczne – ich zbycie skutkowałoby utratą kontroli w spółce. Wnioskodawca wskazał ponadto, że spłaca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 2.013.847,75 zł wraz z odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną – na ten cel przeznacza środki pochodzące ze sprzedaży akcji C S.A. Z uwagi na niskie obroty i niski kurs akcji, ich sprzedaż jest mocno utrudniona. Co za tym idzie, wnioskodawca ma trudności w spłacie powyższego zobowiązania, które zostało rozłożone na raty. Wyjaśnił, iż zobowiązanie to było skutkiem błędu popełnionego przez Dom Maklerski, który w Informacji PIT-8 wykazał zamiast dochodu stratę, co zostało wykryte dopiero w 2012 r. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie (rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona), posiada ww. nieruchomość zabudowaną w W. o powierzchni 8 ha i nieruchomość niezabudowaną w K. (gm. L.) o powierzchni 0,8 ha, a także akcje i udziały ww. spółkach kapitałowych. Jako przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro wymienił samochody marki BMW – X5 i Z4. Dochody, zgodnie z oświadczeniem – uzyskuje jedynie z dzierżawy nieruchomości w wysokości 10.000 zł brutto. Na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), przedłożone zostało zeznanie podatkowe PIT-38 za 2011 r., załącznik do zeznania podatkowego PIT-36 za 2011 r. oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2012 r. Wynika z tych dokumentów, że w 2011 r. wnioskodawca uzyskał przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości 440.608.549,69 zł, ponosząc stratę w kwocie 5.098.858,34 zł, za ten sam rok uzyskał przychód z działalności gospodarczej 140.072,28 zł i poniósł stratę – 64.718,59 zł. W 2012 r., we wskazanych wyżej miesiącach, dokonał dostawy towarów i/ lub usług na kwoty średnio około 260.000 zł. Wskazano, że miesięczne wydatki skarżącego wynoszą – 514 zł na polisę ubezpieczeniową (świadczenia medyczne), 120 zł za abonament Cyfra+, 80 zł na internet stacjonarny, 3.100 zł za gaz, 2.800 za energię elektryczną, 150 zł za wodę, 100 zł za wywóz nieczystości, 1.000 zł na środki higieny i czystości, na spłatę kredytów bankowych – 400.000 zł. Źródłem finansowania powyższych wydatków są przychody z dzierżawy nieruchomości w W., przy ul. P. Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych należy przyznać osobie fizycznej, gdy ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, iż strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić (zob. postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, LEX nr 1136765). Tymczasem wnioskodawca w sposób wybiórczy odniósł się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Nie zostały bowiem przedłożone jakiekolwiek wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, gdy skarżący został wezwany do przedłożenia wyciągów szczegółowych za ostatnie trzy miesiące. Dokumenty te zaś miały służyć weryfikacji oświadczeń skarżącego, iż nie dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie wpisu od skargi w całości. Nie zostało też przedłożone zeznanie podatkowe o uzyskanych przychodach za 2011 r. Nie stanowi bowiem pełnego obrazu w tym zakresie zeznanie co do osiągniętego przychodu ze zbycia papierów wartościowych – z tych przychodów podatnik rozlicza się oddzielnie. Dokumentem takim nie jest też załącznik do zeznania podatkowego składanego na formularzu PIT-36 i PIT-36L. Tak więc i w tym względzie wnioskodawca nie udzielił pełnej odpowiedzi. Poza tym już informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku, a także przedłożone dokumenty nie dają podstaw do uznania, iż wnioskodawca nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie wpisu od skargi. Przede wszystkim bez znaczenia pozostaje tutaj, że koniunktura na rynku, sytuacja gospodarcza nie sprzyjają zbyciu nieruchomości lub papierów wartościowych. Dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy istotne jest to, czy uiszczenie kosztów sądowych skutkować będzie takim uszczupleniem jego finansów i majątku, które spowoduje niemożność zabezpieczenia podstawowych potrzeb socjalnych. Skarżący natomiast, nie dość, że wydatkuje miesięcznie tylko na własne wyżywienie i środki higieny kwotę, która stanowi cały dochód miesięczny przeciętnej rodziny w Polsce (4.000 zł), to dysponuje też znacznym majątkiem, który może zostać zbyty bez konieczności uszczuplenia własnych potrzeb bytowych. Chodzi tu nie tylko o wspomniane wyżej nieruchomości i papiery wartościowe, ale także dwa wysokiej klasy samochody, których w żaden sposób nie można klasyfikować jako przedmioty konieczne do zaspokojenia podstawowych potrzeb socjalnych, tym bardziej w jednoosobowym gospodarstwie domowym. Już zatem te dane prowadzą do wniosku, że skarżący był i jest w stanie pozyskać środki na opłacenie wpisu od skargi. Wypada też zauważyć, iż nie można dać wiary co do źródła i wysokości miesięcznych dochodów oświadczonych na urzędowym formularzu wniosku. Jak wynika z zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, wynoszą one – łącznie ze spłacanymi kredytami – 410.864 zł. Tymczasem jedyny dochód z dzierżawy nieruchomości to 10.000 zł. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów nie wynika natomiast, aby wnioskodawca zalegał z płatnościami rat kredytowych. Niezrozumiała jest też wysokość wydatków na media, których wartość jest wyższa niż utrzymanie jednorodzinnego domu. Wnioskodawca bowiem nie jest właścicielem domu, czy mieszkania. Nie wiadomo, czy wynajmuje lokal i jakiej wielkości, gdyż w zestawieniu wydatków brak pozycji dotyczącej czynszu. W rezultacie i temu oświadczeniu należało odmówić wiarygodności. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających żądanie wniosku i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.