I SA/Wr 1498/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-12-18
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, pomimo dwukrotnego wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które pozostało bez odpowiedzi?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała swojej niewypłacalności. Pomimo wezwań do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, które zostały jej skutecznie doręczone zgodnie z przepisami PPSA o doręczeniach zastępczych, nie dostarczyła wymaganych informacji. Brak tych dokumentów uniemożliwił sądowi rzetelną ocenę jej zdolności płatniczych i możliwości ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, twierdząc, że jest bezrobotna, sprawuje opiekę nad dzieckiem i utrzymuje się z emerytury babci. Spółka, której była wspólnikiem, zawiesiła działalność. Sąd dwukrotnie wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak wezwania te nie zostały podjęte i zostały uznane za skutecznie doręczone w trybie zastępczym. Wobec braku wymaganych dokumentów, sąd nie mógł ocenić jej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 896 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że pozostaje obecnie bez zatrudnienia i stałego źródła dochodu. Mieszka z babcią i sprawuje opiekę nad dzieckiem urodzonym w kwietniu 2015 r. Strona pozostaje wspólnikiem spółki jawnej A, która stanowiła jedyne źródło dochodu. Obecnie, od 1 maja 2015 r., spółka zawiesiła działalność i wszyscy jej klienci zostali przejęci przez konkurencyjne firmy. Jednocześnie skarżąca z uwagi na sprawowaną opiekę nad dzieckiem nie może podjąć zatrudnienia. Pozostaje zatem na utrzymaniu babci, której emerytura wynosi około 1.400 zł. Z kwoty tej pokrywane są koszty bieżącego utrzymania. Strona nie ma żadnych oszczędności ani majątku, który mogłaby spieniężyć na opłacenie kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika dodatkowo, że skarżąca posiada nieruchomość gruntową niezabudowaną o wartości około [...] zł, nie otrzymuje żadnych świadczeń z tytułu opieki nad dzieckiem, nie przysługuje jej prawo do zasiłku macierzyńskiego, aktualnie nie ma też zasądzonych alimentów. Jej babcia nie ma żadnego majątku.
Miesięczne wydatki gospodarstwa domowego obejmują opłaty związane z utrzymaniem domu (ok. 400 zł), za telefon i telewizję (ok. 100 zł), leczenie babci (ok. 300-350 zł) oraz wydatki na wyżywienie i odzież (ok. 500-600 zł).
Strona została dwukrotnie wezwana do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu finansowego i majątkowego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Obie przesyłki z wezwaniami, niepodjęte w terminie po dwukrotnym awizowaniu, zostały włączone do akt sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 9 października 2015 r. i 27 listopada 2015 r.
Powyższe okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z kolei zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na tej podstawie zostało skierowane do skarżącej wezwanie, którego doręczenie nastąpiło w warunkach przewidzianych art. 73 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).
W oparciu o powyższą regulację powyższe wezwanie (skierowane do skarżącej dwukrotnie) zostało włączone do akt sprawy ze skutkiem doręczenia stronie skarżącej. W tym stanie rzeczy, wobec braku dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby na weryfikację oświadczeń złożonych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie było możliwe dokonanie rzetelnej oceny zdolności płatniczych skarżącej.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło