I SA/Wr 151/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2005 do marca 2007 r. oraz od czerwca do września 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, rzeczy ruchomych ani środków pieniężnych. Zatrudniony jest na ½ etatu z wynagrodzeniem stanowiącym połowę najniższego wynagrodzenia. Obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swoich małoletnich dzieci w łącznej wysokości 1.600 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochód z tytułu umowy o pracę wynosi 659 zł brutto. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego i finansowego, nadesłane zostało zeznanie podatkowe za 2008 r., zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, wyrok sądu potwierdzający wysokość zobowiązania alimentacyjnego oraz oświadczenie skarżącego. Z wymienionych dokumentów wynika, że w 2008 r. wnioskodawca uzyskał przychód ze stosunku pracy w kwocie 1.217,73 zł. Zatrudniony jest w A na stanowisku przedstawiciela handlowego, z wynagrodzeniem netto 561,62 zł. Oświadczył, że nie ponosi opłat na utrzymanie mieszkania, gdyż mieszka u ciotki, którą się opiekuje. Ponosi wydatki na energię elektryczną – 65 zł oraz na odzież, środki higieny i żywność – 250 zł. Dorywczo pracuje jako kucharz i często w rozliczeniu otrzymuje żywność, napoje, środki higieny, itp. Nie posiada lokat bankowych ani kart kredytowych. Nie korzysta z Pomocy Społecznej ani innej formy wsparcia państwowego. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia przytoczonej regulacji wynika zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia w sposób wiarygodny, że nie ma możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na opłacenie kosztów sądowych. Rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się do wezwania o uzupełnienie wniosku o dodatkowe oświadczenia i dokumenty na podstawie art. 255 p.p.s.a., w razie wątpliwości co do stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego wnioskującego oraz uwzględnienia okoliczności wynikających z akt danej sprawy lub znanych Sądowi z urzędu. W oparciu o przytoczoną regulację oraz przedstawione okoliczności faktyczne, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie zdeklarowana na zaświadczeniu wystawionym przez pracodawcę kwota wynagrodzenia w istocie może starczyć jedynie na pokrycie wydatków na podstawowe potrzeby socjalne, to jednak wątpliwości budzą dwie okoliczności Po pierwsze, jak wskazał skarżący, dodatkowo pracuje w charakterze kucharza, czego nie udokumentował i nie jest znana kwota dochodu z tego tytułu. Trudno natomiast dać wiarę, że pracuje tylko i wyłącznie za żywność, napoje, itp. Po drugie, alimenty w kwocie 1.600 zł zostały zasądzone wyrokiem z dnia 25 maja 2009 r., który został utrzymany w mocy wyrokiem sądu II instancji z dnia 13 listopada 2009 r. Wynika z tego że sąd ocenił możliwości płatnicze i zarobkowe na poziomie, który pozwala na opłacanie tak wysokich alimentów, chociaż w tym czasie skarżący był zatrudniony w firmie A na pół etatu z wynagrodzeniem wyżej podanym. Ponadto z przedstawionych dokumentów i oświadczeń nie wynika, aby zalegał z płatnością alimentów. Powyższe prowadzi do konstatacji, że zdeklarowana we wniosku o przyznanie prawa pomocy wysokość dochodów jest niższa niż dochody rzeczywiście uzyskiwane przez skarżącego. Z kolei brak informacji o ich wysokości nie pozwala na dokonanie oceny rzeczywistych możliwości płatniczych. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w instytucji prawa pomocy konieczne jest wyważenie pomiędzy dwoma zasadami konstytucyjnymi – prawa do sądu i powszechnego obowiązku ponoszenia danin publicznych, do których zaliczane są też koszty sądowe. Stąd wymagane jest dokładne zbadanie zdolności płatniczej wnioskodawcy, co z przyczyn wyżej przedstawionych nie było w niniejsze sprawie możliwe. W konsekwencji uzasadniona była odmowa przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.