I SA/Wr 1510/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-09-19

Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska, Halina Betta, Ireneusz Dukiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, wydane z powodu rzekomego braku zarzutów przeciwko decyzji, jest zgodne z prawem, jeśli odwołanie zawierało zarzut naruszenia prawa materialnego?
Ratio decidendi
Postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu braku zarzutów przeciwko decyzji jest wadliwe, jeśli odwołanie zawierało zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazujący na pobieranie należności głównej bez podstawy prawnej, co czyni nienależnymi odsetki. Sąd administracyjny nie powinien badać zasadności zarzutu na etapie formalnej oceny odwołania.
Stan faktyczny
Podatniczka M.G. złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającej umorzenia odsetek od zaległości podatkowej VAT. Dyrektor Izby Skarbowej wezwał ją do usunięcia braków formalnych odwołania, wskazując na brak zarzutów. Po bezskutecznym upływie terminu, Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Podatniczka zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz- Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Protokolant apl. radc. Elżbieta Gac po rozpoznaniu w dniu 19 września 2006 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - Ś. co do odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług uchyla zaskarżone postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś. decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił podatniczce M. G. umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okresy od czerwca do września 2004 r. oraz styczeń i marzec 2005 r. Po złożeniu przez podatniczkę odwołania od powyższej decyzji, w którym zarzuciła ona, iż w decyzji tej brak jest rozważań co do kwestii pobierania należności głównej bez podstawy prawnej, a tym samym nienależności odsetek od tego świadczenia, Dyrektor Izby Skarbowej we W. pismem z dnia [...]wezwał stronę do usunięcia braków formalnych podania poprzez wskazanie zarzutów przeciwko decyzji z jednoczesnym pouczeniem, że niezastosowanie się do tego wezwania spowoduje, w myśl art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Po bezskutecznym upływie terminu do usunięcia braków Dyrektor Izby Skarbowej we W., powołując się na przepis art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia [...], nr [...], pozostawił przedmiotowe odwołanie bez rozpatrzenia. W skardze podatniczka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i polecenie by organy skarbowe merytorycznie rozpoznały sprawę, zarzucając jednocześnie naruszenie art. 228 pkt 3 i art. 222 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej wskutek uznania, że jej odwołanie nie zawiera zarzutów i w następstwie pozostawienie go bez rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż uważa za słuszne stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. odmawiające umorzenia odsetek z braku przyczyn z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, jednakże podkreśliła, że jej odwołanie powtarza zarzut naruszenia prawa materialnego, dlatego też zbędne było jego uzupełnienie bowiem oczekiwała na jego merytoryczne rozpatrzenie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdyż odwołanie nie zawierało zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] narusza prawo procesowe. Zgodnie z brzmieniem art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciwko decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 marca 2000 r., sygn. akt I SA / Ka 1729 / 98, (Mon. Podatk. 2000 / 11 / 2), artykuł ten "jako przepis wyjątkowy, powinien być interpretowany w sposób ścisły. Wykładnia rozszerzająca prowadzić bowiem może do ograniczenia jednego z podstawowych praw procesowych strony postępowania podatkowego, jakim jest prawo do instancyjnej kontroli decyzji, a w konsekwencji- do kontroli sądowej". Przypomnieć należy, iż w przedmiotowej sprawie podstawą pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych, było zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej we W. niewskazanie zarzutów przeciwko decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2278 / 01, (LEX nr 166399), wobec braku zdefiniowania w Ordynacji podatkowej terminu "zarzuty przeciw decyzji", stwierdził, że pod tym pojęciem należy rozumieć "wskazanie w odwołaniu uchybienia, które uzasadnia żądanie zawarte w odwołaniu. Uchybienie to stanowi podstawę odwołania, które uprawnia do żądania zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji". Nie sposób w tym miejscu nie zwrócić uwagę na fakt, iż odwołująca się podatniczka w swoim odwołaniu z dnia [...], wnosząc o zmianę decyzji organu I instancji poprzez umorzenie odsetek zwłoki, zarzuciła, że należność główna, tj. podatek VAT od tzw. "urzędówek", jest pobierana bez podstawy prawnej, a tym samym nienależne są też odsetki od tej należności. Tym samym wobec bezpośredniego wyartykułowania zarzutu w treści odwołania, mimo co prawda jednoczesnego oświadczenia o niekwestionowaniu argumentacji Naczelnika Urzędu Skarbowego co do braku podstaw do zastosowania ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, wadliwym było wezwanie z dnia [...] do usunięcia braków formalnych złożonego odwołania poprzez wskazanie zarzutów przeciwko decyzji. Stwierdzić zatem należało, iż niedopuszczalnym było na wstępnym etapie postępowania odwoławczego badanie spełnienia wymogów formalnych odwołania poprzez ocenę zasadności podniesionego zarzutu pod kątem merytorycznym i dlatego też, mając na uwadze, iż naruszenie przepisów art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 222 Ordynacji podatkowej miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania nie orzeczono z uwagi na brak zgłoszenia przez skarżącą, będącą adwokatem, żądania zwrotu kosztów tego postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło