I SA/Wr 1516/06

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2003 r. postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić ją od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 300,00 zł (trzysta złotych), 2. w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz posiada mieszkanie wielkości 63 m². Oświadczenie to wskazuje, iż żona skarżącego posiada mieszkanie spółdzielcze. Skarżący oznajmił, że uzyskuje dochody z pracy na etacie w kwocie 2.800,00 zł brutto (1.050,00 zł netto), z czego 50% pobiera komornik. Mając na uwadze, iż oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podmioty te wykonują inne ciążące na nich zobowiązania, żądając by koszty sądowe pokrywał za nie Skarb Państwa. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, Sąd nie stwierdził podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w całości. Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W sprawie strona skarżąca nie wykazała natomiast, że jej sytuacja charakteryzuje się ubóstwem - a tylko taka sytuacja, o czym wyżej, może być podstawą dla przyznania prawa pomocy. Wskazuje się również, iż skarżący nie korzysta ze wsparcia należnego osobom pozostającym w niedostatku np. z Pomocy Społecznej. Za odmową przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przemawia fakt, że posiada on stałe źródło przychodów - stosunek pracy, uzyskując z tego tytułu obecnie dochody w wysokości z 1.050 zł netto miesięcznie. Mając na względzie okoliczność, że koszty sądowe winny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sądowego stanowi wpis od skargi wynoszący 5.404,00 zł oraz obecne - wykazane - możliwości finansowe strony, Sąd stwierdza podstawy dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - wpisu od skargi, w części przekraczającej kwotę 300,00 zł (trzysta złotych). Zdaniem Sądu strona jest w stanie zgromadzić środki i uiścić tytułem należnego od skargi wpisu kwotę 300,00 zł. Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie wnioskowanym nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.