I SA/Wr 1518/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do maja oraz od lipca do listopada 2006 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przewyższającej kwotę 2.000 (słownie: dwa tysiące) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, po wezwaniu go do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 57.987 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2007 r. organ kontroli skarbowej wszczął postępowanie kontrolne, które nie zostało jeszcze zakończone. 27 marca 2008 r. organy podatkowe dokonały zabezpieczenia na wszystkich rachunkach bankowych na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego. Spowodowało to, że A wypowiedział umowę franczyzy i zażądał zapłaty 432.277,30 zł za niezapłacone faktury za dostarczone paliwo i łącznie 600.000 zł z tytułu kary umownej. Bank wypowiedział umowę kredytu i wystawił weksel do wykupu na kwotę 500.000 zł. Obroty firmy wnioskodawcy spadły w 2008 r., co spowodowało, że zmuszony został zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Nie jest w stanie regulować należności podatkowych z uwagi na zajęcie w postępowaniu egzekucyjnym rachunków bankowych. Z powodu prowadzonych postępowań kontrolnych i egzekucyjnych żona złożyła pozew o rozwód, który został orzeczony wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. Postanowieniem z 24 lipca 2012 r., na skutek licytacji, Sąd Rejonowy orzekł o wydaniu zlicytowanego mieszkania, dotychczas zamieszkałego przez rodzinę skarżącego, nowym nabywcom. Rubryki formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów wnioskodawcy, zostały zakreślone. Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych na wezwanie, skierowane podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), wynika, że skarżący w 2011 r. osiągnął przychody z działalności gospodarczej w wysokości 7.387 zł i poniósł stratę w kwocie 23.370,05 zł, natomiast jego żona uzyskała przychód ze stosunku pracy w kwocie 792,30 zł. Obecnie zatrudniona jest na ¼ etatu, a miesięczne wynagrodzenie w ostatnich trzech miesiącach wyniosło 215,75 zł netto. Wnioskodawca w ostatnich miesiącach prowadzenia działalności gospodarczej (wrzesień, październik, listopad 2012 r.) uzyskał przychód w kwocie 1.500 zł, ponosząc stratę w wysokości 2.528,46 zł. Działalność wykreślono z ewidencji z dniem 26 listopada 2012 r. Skarżący został uznany za bezrobotnego od 5 grudnia 2012 r., bez prawa do zasiłku. Ponadto nadesłane dokumenty potwierdzające liczne zajęcia egzekucyjne, licytację nieruchomości ze stacją paliw oraz rozwód małżonków. Wnioskodawca oświadczył, że mieszka z byłą żoną i dwiema córkami, które jeszcze się uczą i pozostają na utrzymaniu rodziców. Żona pracuje, co potwierdza zaświadczenie o zarobkach, z kolei skarżący utrzymuje się z datków rodziny. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków wskazał, że wynoszą one 800 zł – 300 zł na opłaty za media, 500 zł na żywność i środki higieny. Zwrócił uwagę, iż od 4 lat jego rachunki bankowe – firmowe i osobiste (w tym byłej żony) – są zajęte przez komorników. Przedłożone wydruki rachunków bankowych potwierdzają brak operacji na nich w ostatnich 3 miesiącach. Powyższe okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku w całości. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej wynika, że to ubiegający się o przyznanie pomocy zobligowany jest do wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Przy czym powinny one być logiczne i wiarygodne. Tymczasem, zdaniem rozpoznającego przedmiotowy wniosek referendarza sądowego, oświadczeniom skarżącego nie można dać wiary. W istocie, jego sytuacja majątkowa jest trudna – nieruchomości, które do tej pory posiadał, stały się przedmiotem licytacji w postępowaniu egzekucyjnym, zakończona została działalność gospodarcza, rachunki bankowe zajęte. Sam wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, zaś wynagrodzenie miesięczne jego byłej żony (z którą nadal mieszka, co należy ocenić jako pozostawanie we wspólnym gospodarstwie) wynosi 215 zł. Tak przedstawione okoliczności mogłyby wskazywać na zasadność przedmiotowego wniosku. Niemniej wątpliwości co do możliwości płatniczych, a konkretnie – braku jakichkolwiek środków finansowych – budzą dodatkowe oświadczenia, do których został wnioskodawca wezwany w trybie powołanego wyżej art. 255 p.p.s.a. Zwrócić należy uwagę, że łączna kwota dochodów budżetu domowego dla 4 osób – zgodnie udzielonymi informacjami – wynosi 1.015 zł. Skarżący wskazał na miesięczne wydatki w kwocie 800 zł, w tym 500 zł na żywność i środki higieny. Sądząc po wysokości wynagrodzenia żony, powyższa kwota przeznaczona ma być na wszystkie cztery osoby, co należy ocenić jako niewiarygodne, mając na uwadze obecne ceny żywności i środków higieny. Bez znaczenia w tym względzie pozostaje, że wnioskodawca jest z żoną rozwiedziony, skoro – zgodnie z jego oświadczeniem – pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponoszą zatem wspólnie koszty utrzymania, a dochód byłej żony nie może starczać nawet na jej własne utrzymanie. Poza tym skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedłożenia szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez jego rodzinę. Za takie nie można bowiem uznać wskazanej wyżej informacji. Brak w niej bowiem konkretnych kwot, choćby przybliżonych, uśrednionych z ostatnich trzech miesięcy, wydatkowanych konkretnie na energię elektryczną, gaz, czynsz, wodę, telefon, środki higieny, żywność – a więc pozycji, które zwykle znajdują się w rozchodach budżetu domowego gospodarstwa domowego. Podane informacje natomiast są zbyt ogólne, a podanym kwotom nie można dać wiary. Wypada w tym miejscu powołać fakt znany z urzędu – to jest, iż wnioskodawca był/ jest stroną skarżącą przed tutejszym Sądem w kilku sprawach, gdzie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy i niemalże tożsame oświadczenia w zakresie wydatków miesięcznych jego rodziny oraz źródeł ich finansowania. Przedstawione wyżej wątpliwości co do tak sformułowanych oświadczeń były zaznaczane w postanowieniach wydanych w wyniku rozpoznania wniosków. Wobec wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń skarżącego uzasadniona byłaby zatem odmowa uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Jednakże rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należało mieć na uwadze wartość wpisu od skargi, jaki został wyznaczony w niniejszej sprawie. Przedstawionych wyżej danych nie można uznać wprawdzie za całkowicie wiarygodne, jednak dają podstawę do twierdzenia, że skarżący nie jest w stanie ponieść wydatku w wysokości prawie 60.000 zł bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, z uwagi na brak punktu odniesienia, który pozwoliłby wyważyć rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawcy przy jednoczesnym uznaniu, że nie jest w stanie opłacić wpisu od skargi w całości, jako wyznacznik referendarz sądowy przyjął dolną granicę przedziału według którego obliczony został w niniejszej sprawie wpis stosunkowy, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – to jest 2.000 zł. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.