I SA/Wr 1521/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-30

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Ludmiła Jajkiewicz, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1999 r., gdy wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony w trakcie trwającego postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, ponieważ zgodnie z art. 79 §1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może być wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. Ponadto, skarżąca spółka nie złożyła skorygowanej deklaracji podatkowej, co jest wymogiem przy wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy zobowiązanie zostało określone decyzją organu.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. "P.- S." złożyła deklarację podatku od nieruchomości za 1999 r. Wójt Gminy J. wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, a następnie wydał decyzję określającą podatek od nieruchomości, która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Następnie spółka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty, a Wójt umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z trwającym postępowaniem w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i wydania orzeczenia stwierdzającego nadpłatę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi A S.A. "P.- S." z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z podatku od nieruchomości za 1999 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi A S.A. "P.- S." z siedzibą w K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...]nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1999 r. Deklarację w sprawie podatku od nieruchomości za 1999 r. A S.A. "P.-S." złożyła w dniu [...] wykazując należny podatek w kwocie [...]zł. Postanowieniem z dnia [...]Wójt Gminy J. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1999 r. W decyzji z dnia [...] nr [...], wydanej po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, określono podatek od nieruchomości za 1999 r. także od wyrobisk górniczych i linii energetycznych. Decyzję tą uchyliło Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., decyzją z dnia [...]., w trybie art. 233 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W dniu [...] A S.A. "P.-S." przesłał pismo nazwane rozliczeniem podatku od nieruchomości za 1999 r., które organ pierwszej instancji potraktował jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1999 r. w kwocie [...]zł. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy J. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1999 r. Decyzję tę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji (decyzja z dnia [...]. nr [...]) Następnie pismem z dnia [...] Urząd Gminy J. wystąpił do A S.A. "P.-S." o przesłanie skorygowanej deklaracji podatku od nieruchomości za 1999 r. – z wyłączeniem z podstawy opodatkowania linii energetycznych i bez wyłączania wyrobisk górniczych. Spółka odmówił korekty deklaracji tej treści przekazała jedynie informacje dotyczące wysokości zapłaconego podatku od linii energetycznych za 1999 r. i 1998 r. Wykorzystując te dane Wójt stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 1998-1999 w części dotyczącej linii energetycznych w decyzji nie wskazano w związku, z jakim wnioskiem wydano decyzję. Decyzja nie została zaskarżona jest, zatem ostateczna. Nadpłatę z niej wynikającą zwrócono. A S.A. "P.-S." pismem z dnia [...] na podstawie art. 79 §1 pkt 1 lit.b Ordynacji podatkowej wystąpił o stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998 w kwocie [...]zł i 1999 w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w części dotyczącej wyrobisk górniczych. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Wójt Gminy J.umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1999 r. W uzasadnieniu stwierdził, iż wobec uchylenia decyzji wymiarowej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty nadal trwa postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz aktualne pozostają wnioski A S.A. "P.-S." o stwierdzenie nadpłaty. Wydanie odrębnej decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty, gdy trwa postępowanie zmierzające do określenia zobowiązania podatkowego powodowałoby wprowadzenie do obiegu dwóch decyzji w tej samej sprawie. Żądanie stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 79 §2 pkt 2lit. b Ordynacji podatkowej zgłoszone po wszczęciu postępowania prowadzonego na podstawie art. 21 §3 tej ustawy nie podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. W takich wypadkach organ wydaje na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. O nadpłacie organ orzekać będzie w decyzji wydawanej po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. Od decyzji tej A S.A. "P.-S." odwołał się wniósł o uchylenie decyzji i zobowiązanie organu do wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty. W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 208, art. 79 §2 pkt 1 lit.b, 75 §2 pkt 1 lit. b, art. 21 §3 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.). Twierdzi, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wskazanych w art. 21 §3 Ordynacji podatkowej uprawniająca organ podatkowy do wszczęcia postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, zatem brak było podstaw do prowadzenia tego postępowania. W sprawie stwierdzenia nadpłaty postępowanie wszczął wniosek Spółki. Dlatego organ podatkowy zobowiązany był rozstrzygnąć sprawę stwierdzenia nadpłaty decyzją, stwierdzając nadpłatę lub odmawiając stwierdzenia nadpłaty. W ocenie strony nie było podstaw do zastosowania, art. 208 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ prowadził postępowanie tylko w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty i żądana nadpłata jest należna, co wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Ponadto Spółka wskazała, że organ bezpodstawnie powołuje się na przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące przed 1 stycznia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, iż wniosek z o stwierdzenie nadpłaty złożony w trakcie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego jest bezprzedmiotowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A S.A. "P.-S." wniósł o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia zgodnego z prawem i zarzucił, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie przepisów, art. 208, art. 79 §2 pkt 1 lit.b, art.75 §2 pkt 1 lit. b, art. 21 §3 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż postępowanie podatkowe prowadzenie na podstawie art. 21 §3 Ordynacji podatkowej ma szerszy zakres od postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty. Jednak, aby wszcząć postępowanie w trybie, art. 21 §3 musi być spełniony jeden z wymienionych w tym przepisie warunków. Okoliczności takie w sprawie nie wystąpiły, zatem organ podatkowy nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w tym zakresie. Uwzględniając, iż fakt istnienia nadpłaty jest bezsporny, w ocenie skarżącego, organ podatkowy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji zmierza jedynie do uchylenia się od wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi i powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśniło, iż w deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej w dniu [...] skarżąca Spółka nie ujęła wyrobisk górniczych. Dopiero decyzja wydana przez organ pierwszej instancji spowodowała ich opodatkowanie. Uchylenie tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia powoduje, iż postępowanie w sprawie określenie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1999 r. nie zostało zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mięć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie stwierdził, naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, wpływającym na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 79 §1 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. Powołany przepis ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. zgodnie z art.22 §1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz.1387). Z materiału zebranego w sprawie wynika, że skarżąca Spółka z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty wystąpiła w dniu [...] tj. w okresie, kiedy toczyło się już postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1999 r., wszczęte postanowieniem Wójta Gminy J. z dnia [...]. Powołany przepis art. 79 §1 Ordynacji podatkowej jednoznacznie stanowi, iż w trakcie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego nie może toczyć się postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Umorzenie przeprowadzonego postępowania w sprawie nadpłaty w tym stanie faktycznym i prawnym w ocenie Sądu było zasadne. W ustalonym stanie faktycznym należy ponadto wskazać przepis art. 75 §2 pkt 1 lit b i §3 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, iż podatnicy, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, mogą złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty, jeśli w składanych deklaracjach wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatnik zobowiązany jest złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). W rozpatrywanej sprawie A S.A. "P.-S." w żadnej z deklaracji nie wykazał podatku w kwocie uwzględniającej podatek od wyrobisk górniczych i linii energetycznych brak, zatem podstaw prawnych do żądania stwierdzenia nadpłaty w tym zakresie. Instytucja stwierdzenia nadpłaty służy, bowiem do korygowania, w uproszczonym trybie, błędów popełnionych przez podatnika w związku z samoobliczeniem podatku, a także błędów popełnionych przez płatników lub inkasentów. W trybie tym nie można dokonywać korekty decyzji organów podatkowych. Z tego powodu złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty wiąże się z koniecznością skorygowania błędnego zeznania podatkowego (deklaracji). W rozpatrywanej sprawie skarżąca korekty deklaracji nie złożyła. Kwota wskazana we wniosku jako nadpłata, której stwierdzenia podatnik się domaga, jest podatkiem od wyrobisk górniczych i linii energetycznych określonym w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, która została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Powołane przepisy art. 75 §2 pkt 1 lit b i §3 Ordynacji podatkowej potwierdzają, iż stanowisko organów podatkowych o bezprzedmiotowości postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty było uzasadnione. Bezzasadny jest, zatem zarzut naruszenia art. 208 i art. 75 §2 pkt 1 lit.b Ordynacji podatkowej. Dla ustalenia czy dokonane przez skarżącą wpłaty podlegają zwrotowi, czy też stanowią należny podatek od nieruchomości niezbędne jest zakończenie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 1999 r. Ordynacja podatkowa przewiduje także tryb zwrotu kwot wpłaconych na podstawie decyzji, którą następnie uchylono, stanowią o tym przepisy art. 77 §3 i §4. Sąd nie stwierdził naruszenia, przez organy podatkowe, art.79 §2 pkt 1 lit.b Ordynacji podatkowej, bowiem przepis ten nie ma sprawie zastosowania. Stanowi on o wygaśnięciu prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej tj. wówczas, gdy podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku, albo wysokość pobranego podatku. Podatek od nieruchomości za 1999 r. skarżąca określiła w deklaracji złożonej w dniu [...]., zatem pobór tego podatku nie odbywał się za pośrednictwem płatnika. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej w zakresie naruszenia art. 21 §3 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej, z uwagi na prawidłowe rozliczenia podatku od nieruchomości za 1999 r., organ podatkowy nie mógł powołując się na okoliczności wymienione w art. 21 §3 Ordynacji podatkowej prowadzić postępowania podatkowego i wydać decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Powołany przepis ocenę prawidłowości dokonanego przez podatnika rozliczenia pozostawia organowi podatkowemu. Organ podatkowy, a nie podatnik decyduje, zatem czy postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego winno zostać wszczęte czy też nie. Ocena prawidłowości rozliczenia dokonana w decyzji wydanej na podstawie art. 21 §3 Ordynacji podatkowej może być przez podatnika kwestionowana w toku postępowania odwoławczego. W sprawie nie naruszono także art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem sprawa stwierdzenia nadpłaty nie była rozpatrywana merytorycznie, a postępowanie umorzono z przyczyn proceduralnych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło