I SA/Wr 1522/07
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-02-04
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jeśli strona nie sprecyzowała swojego wniosku w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże brak środków na ich pokrycie. Jednakże, w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, sąd nie może działać z urzędu ani dokonywać konkretyzacji żądania strony. Jeśli strona nie sprecyzuje, czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego czy adwokata, sąd jest zobligowany odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nawet jeśli przyznał je w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżący uzasadniał wniosek trudną sytuacją finansową wynikającą z niskiej renty chorobowej i konieczności zakupu leków. Sąd wezwał stronę do sprecyzowania żądania w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jednak strona nie dokonała tej konkretyzacji.Rozstrzygnięcie
I. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego lub adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy: Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie – jak wskazał na urzędowym formularzu wniosku – radcy prawnego, adwokata, uzasadniając, znajduje się w dramatycznej sytuacji finansowej – jedynym jego dochodem jest renta chorobowa przyznana od 1996 r. w kwocie 440,38 zł netto. Wskazał, że większość dochodu musi przeznaczyć na zakup leków w związku z licznymi przewlekłymi chorobami. W konsekwencji nie ma środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał dodatkowo, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, jedyną nieruchomością, jaką posiada, jest garaż wymagający remontu, zajęty przez komornika skarbowego. Nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro.
Z uwagi na wskazanie na urzędowym formularzu wniosku zakresu żądania – zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata – skarżący został wezwany sprecyzowania żądania wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie został również wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.
Na powyższe wezwanie wnioskodawca wskazał, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata specjalizującego się w pawie administracyjnym i karno-skarbowym. Ponadto przedłożył kopię odcinka z renty i stwierdził, że otrzymywaną rentę przeznacza na zakup żywności i lekarstw, nie posiada rachunków bankowych, nie posiada tytułu prawnego do żadnej z nieruchomości położonych pod adresami wskazanymi jako adres zamieszkania i adres do korespondencji i nie korzysta z pomocy społecznej ani innych forma wsparcia państwowego.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, wnioskodawca wykazał, powyższą okoliczność. Uzyskuje bowiem jedynie rentę chorobową w kwocie, która nie starcza mu nawet na pokrycie podstawowych potrzeb, nie dysponuje też majątkiem, którego zbycie umożliwiłoby pokrycie kosztów procesu. Przedstawione okoliczności są zatem wystarczające do przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli adwokata lub radcy prawnego. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że postępowanie z zakresu prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza, że Sąd nie może przyznać prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie z urzędu, nie może też samodzielnie dokonać konkretyzacji żądania strony i dokonać za nią wyboru profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący natomiast, pomimo wezwania do skonkretyzowania zakresu żądania poprzez wskazanie, czy wnioskuje o ustanowienie radcy prawnego, czy też adwokata, tej konkretyzacji nie dokonał. Wobec tego Sąd, w świetle wskazanych wyżej uwag, zobligowany był odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło