I SA/Wr 1525/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-01-24
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy wykazali niskie dochody i bieżące zaległości w opłatach, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Małżonkowie wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ich stałe dochody utrzymują pięcioosobową rodzinę, a dochód córki jest niski i niepewny. Wskazane dochody ledwo pokrywają bieżące wydatki, co uniemożliwia zgromadzenie środków na koszty sądowe i pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację finansową. Do wniosku dołączyli dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, zaległości w opłatach oraz sytuacji materialnej ich córki i wnuczki mieszkających wspólnie z nimi.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi I. G. i J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wnieśli zażalenie na zarządzenie w tym przedmiocie wskazując w jego treści, iż nie posiadają środków na poniesienie tej opłaty. Do pisma załączyli wypełnione dwa formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy o identycznej treści. W związku z tym, wobec braku merytorycznych zarzutów co do treści zarządzenia, pismo zatytułowane jako "zażalenie" zostało zakwalifikowane jako pismo przewodnie do wymienionego wyżej wniosku, w którym skarżący wskazali jako zakres żądania zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazali, że mają zaległości w spłatach bieżących opłat – łącznie 654,40 zł, w związku z tym m.in. odłączony został telefon. Nie posiadają środków na zakup większej ilości opału, kupują więc węgiel po jednym lub dwa worki na bieżąco w miarę możliwości finansowych. Ponadto pomagają córce i jej dziecku, którzy mieszkają wspólnie z małżonkami. Córka jest obecnie bezrobotna, pracuje dorywczo na umowy zlecenia. W 2012 r. uzyskała dochód z tego tytułu w wysokości około 5.000 zł.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawcy mieszkają wspólnie z dwiema córkami i wnuczką. Posiadają dom o powierzchni 90 m2 i działkę (8,5 a). Poza tym nie dysponują jakimikolwiek zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskują z emerytury skarżącego (1.380 zł), z wynagrodzenia skarżącej zatrudnionej w niepełnym wymiarze (1.910,85 zł), z pracy dorywczej córki (około 500 zł) – razem 3.790,85 zł brutto.
Z dodatkowych oświadczeń i dokumentów, nadesłanych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), wynika, że w 2011 r. małżonkowie uzyskali łączny przychód w wysokości 62.955,93 zł, wartość emerytury netto wynosi 1.219,01 zł, a wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w urzędzie pocztowym średnio z ostatnich 3 miesięcy – 1.278,31 zł. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą łącznie 2.628 zł, co zostało wyliczone przez stronę w szczegółowym zestawieniu miesięcznie ponoszonych wydatków. Wydruki historii rachunków bankowych potwierdzają oświadczenia wnioskodawców.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Powyższe zostało wykazane. Za uwzględnieniem żądania wniosku przemawia fakt, iż faktycznie stałe dochody utrzymują tylko małżonkowie. Na nich w związku z tym spoczywa utrzymanie 5-osobowej rodziny, w której dochód miesięczny wynosi łącznie około 2.500 zł. Nie można w budżecie domowym skarżących uwzględnić dochodu ich córki, gdyż jest bardzo niski, sporadyczny i niepewny.
Wskazana wyżej kwota dochodów rodziny ma zatem zapewnić niezbędne utrzymanie pięciu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Jako wiarygodne w tym względzie należało ocenić oświadczenia wnioskodawców zalegających z płatnościami bieżących opłat, co uzasadnia twierdzenie, że nie mają oni tym bardziej możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie, w tym na wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło