I SA/Wr 153/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adw. A. K.–M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 stycznia 2017 r., I SA/Wr 153/16, o odmowie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za luty 2013 r. postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 stycznia 2017 r., I SA/Wr 153/16, i przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. A. K.–M. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 8.856 zł (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 7.200 zł (siedem tysięcy dwieście złotych) wraz z VAT w kwocie 1.656 zł (tysiąc sześćset pięćdziesiąt sześć złotych). Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na pełnomocnika P. O. została wyznaczona adw. A. K.-M., która zastępowała skarżącego przed tutejszym Sądem. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. pełnomocnik wniosła o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Z treści protokołu nie wynikało, aby złożone zostało oświadczenie, że wnioskowane koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania pełnomocnikowi z urzędy wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Jak wskazał referendarz sądowy, wniosek pełnomocnika powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W sprawie takiego oświadczenia jednak nie złożono. Pismem z dnia 2 lutego 2017 r. pełnomocnik z urzędu wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia protokołu rozprawy z dnia 15 listopada 2016 r. Wskazała, że w dniu 26 stycznia 2017 r. otrzymała postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 stycznia 2017 r., z którego dowiedziała się, iż w sprawie nie zostało złożone przez nią oświadczenie o opłaceniu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik zauważyła, że w tym dniu dowiedziała się o niekompletności protokołu. Z tego względu złożyła wniosek o uzupełnienie protokołu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywrócił pełnomocnikowi z urzędu termin do złożenia wniosku o uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 15 listopada 2016 r. Natomiast zarządzeniem z dnia 20 lutego 2017 r. przewodniczący składu orzekającego na rozprawie uzupełnił protokół posiedzenia jawnego z dnia 15 listopada 2016 r. w ten sposób, że w 10 wersecie protokołu od dołu (k. 95) dodano: "Pełnomocnik strony skarżącej oświadcza, że koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nie zostały opłacone ani w całości, ani w części". Oba orzeczenia zostały skutecznie doręczone i stały się prawomocne. Kolejnym pismem z dnia 2 lutego 2017 r. pełnomocnik z urzędu wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, w którym m.in. wskazała, że w sprawie zostało złożone oświadczenie o tym, że koszty nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Sąd, po ponownym zbadaniu akt sprawy, uznał, że wniosek pełnomocnika z urzędu był zasadny. Sąd zgadza się z referendarzem sądowym, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ze zm.) w brzmieniu z dnia wniesienia skargi, czyli z dnia 20 stycznia 2016 r. Stosownie natomiast do treści § 3 ww. rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Sąd zauważa, że kwestia złożenia przez pełnomocnika z urzędu wymaganego oświadczenia została prawomocnie przesądzona w zarządzeniu z dnia 20 lutego 2017 r. Działając zgodnie z konstytucyjną zasadą zaufania do organów władzy publicznej przewodniczący składu uzupełnił protokół rozprawy o sporne oświadczenie. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. nakazuje natomiast, aby ustalać zasadniczo opłatę w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4. W myśl jednak § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia Sąd może – w wyjątkowych przypadkach – ustalić opłatę w wysokości wyższej, lecz nieprzekraczającej opłaty maksymalnej. Stosownie zaś do treści § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia kwota opłaty maksymalnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w pierwszej instancji, w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, określoną stawkę minimalną zależną od wartości przedmiotu zaskarżenia (pkt 1), w pozostałych sprawach 240 zł. W niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu wynosiła 1.921.920 zł. Oznacza to, że opłata maksymalna wynosiła 14.400, zgodnie z § 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. W opinii Sądu, należne pełnomocnikowi koszty wynoszą połowę opłaty maksymalnej, tj. 7.200 zł. Sąd nie stwierdził bowiem, aby w sprawie istniały podstawy do zwiększenia wynagrodzenia zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Co jednak istotne, sama pełnomocnik z urzędu nie wykazała, aby w sprawie istniały jakiekolwiek okoliczności, które przemawiałaby za ustaleniem opłaty za czynności adwokackie w kwocie opłaty maksymalnej. W tym stanie rzeczy, Sąd postanowił – na mocy art. 260 § 1 p.p.s.a. – zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 stycznia 2017 r. i przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie powiększone o należny VAT stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 w. zw. z § 8 pkt 7 w zw. z § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.