I SA/Wr 1531/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 października 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 – dalej: Op.), odmówił A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 6 lipca 2012r. Nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2012r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując, że informację o wydaniu decyzji powzięła w dniu 22 sierpnia 2012r., natomiast brak odbioru decyzji za pośrednictwem poczty spowodowane było wyjazdem na urlop, a zatem z przyczyny od strony niezależnej. W uzasadnieniu spornego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wymiarowa została prawidłowo doręczona stronie w trybie art. 150 O.p. w dniu 24 lipca 2012r. We wniosku strona nie uprawdopodobniła natomiast, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Dla przekroczenia terminu nie stanowił usprawiedliwienia wyjazd na urlop, ponieważ nie można uznać, że było to zdarzenie nagłe i nieprzewidywalne. Strona mając świadomość, że toczy się wobec niej postępowanie nie zachowała należytej staranności w dbałości o własne interesy procesowe przez upoważnienie innej osoby do odbioru korespondencji, a ponadto z akt sprawy nie wynika również, aby powiadamiała organ o planowanym wyjeździe. W konsekwencji zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, skarżąca wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie art. 150 § 2 O.p. poprzez przyjęcie skutku doręczenia decyzji po upływie 14 dni od dnia złożenia jej w placówce pocztowej, podczas gdy domniemanie prawne wynikające z tego przepisu zostało obalone poprzez wykazanie, że decyzja nie została faktycznie doręczona z powodu przebywania poza granicami kraju, art. 145 § 2 O.p. poprzez wysłanie decyzji na adres skarżącej zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi oraz art. 162 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu strona podniosła, że w okresie od 9 do 26 lipca 2012r. przebywała na urlopie w C. . Zaznaczyła, że nie była także zobowiązana do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w przypadku wyjazdu na okres 16 dni. Oznacza to, że brak odbioru decyzji nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Ponadto strona w toku postępowania przed organem I instancji była reprezentowana przez pełnomocnika, stąd wobec tego decyzja organu I instancji winna zostać doręczona pełnomocnikowi a nie stronie. Wskazała także, że informację o wydanej decyzji powzięła dopiero w dniu 24 sierpnia 2012r. z wezwania do zapłaty podatku za 2008r. i w przewidzianym w art. 162 O.p. terminie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że strona informowała urzędnika prowadzącego sprawę o wyjeździe na urlop wypoczynkowy, a tym samym wysłanie pisma w tym terminie winno zostać uznane, jako naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego ustanowionego w sprawie pełnomocnika zaznaczył organ, że w aktach sprawy znajdują się pełnomocnictwa udzielone przez stronę upoważniające jedynie do konkretnych czynności tj. do uczestniczenia w przesłuchaniach i przeglądania akt. Brak jest natomiast pełnomocnictwa umocowanego do działania w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. Także strona w toku postępowania przed organem I instancji nie wskazywała, iż jest reprezentowana przez pełnomocnika, osobiście składając i odbierając pisma związane z prowadzonym postępowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych aktów z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone akty podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a - c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ). Skarżąca, jako okoliczności stanowiące o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, powołała doręczenie decyzji na adres strony zamiast pełnomocnikowi oraz brak skuteczności fikcji doręczenia z uwagi na fakt przebywania na urlopie. Ustawodawca przewidział, że w razie uchybienia terminowi w postępowaniu podatkowym, w tym także terminowi do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 O.p.). Z regulacji tej wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowania terminu wniesienia wniosku, 4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W konsekwencji przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Osoba zainteresowana ma zaś uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, (sygn. akt IV SA 1153/96, LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Pierwsza z powołanych przez skarżącą okoliczności dotyczy skuteczności doręczenia stronie decyzji wymiarowej i została już rozstrzygnięta przez tut. Sąd i omówiona w uzasadnieniu w wyroku z dnia 6 lutego 2013 sygn. akt I SA/Wr 1530/12 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a zatem ponowne rozważania tej kwestii należało uznać za zbyteczne. Natomiast okolicznością, z której wynika brak winy skarżącej w uchybieniu terminowi oraz która świadczyłaby o istnieniu obiektywnej przeszkody do wniesienia odwołania w terminie, nie jest fakt przebywania strony poza miejscem zamieszkania z powodu urlopu. Stwierdzić należy bowiem, że wskazana nieobecność miała charakter czasowy i nie sposób zakwalifikować jej, jako przeszkody nie do przezwyciężenia do dokonania czynności procesowej. Mając na uwadze, że skarżąca wiedziała o prowadzonym wobec niej postępowaniu podatkowym przyjąć trzeba, że nie powiadamiając organu o planowanym wyjeździe, czy nie upoważniając innej osoby do odbioru korespondencji nie zachowała należytej staranności w dbałości o własne interesy procesowe. Powiadomienie organu o planowanym wyjeździe czy udzielenie pełnomocnictwa do odbioru korespondencji w urzędzie pocztowym nie wiąże się przecież z żadnym szczególnym obciążeniem dla strony. Zaniechanie dokonania powyższej czynności ocenić należy w kategoriach niedbalstwa strony, co wyłącza możliwość przyjęcia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skargę po myśli art. 151 p.p.s.a. należało oddalić .