I SA/Wr 1538/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-08

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Barbara Ciołek, Zbigniew Łoboda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji podatkowej, uznając, że strona uchybiła terminowi z własnej winy, mimo że decyzja została doręczona na niewłaściwy adres pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Choć strona uprawdopodobniła zachowanie 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Błędne zaadresowanie przesyłki przez syndyka świadczy o niedochowaniu należytej staranności, a nie o braku winy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, A sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku VAT za styczeń 2012 r. z uchybieniem terminu. Wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że decyzja powinna być doręczona jej pełnomocnikowi, a nie syndykowi, oraz że syndyk przesłał decyzję na niewłaściwy adres pełnomocnika. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że doręczenie syndykowi było prawidłowe, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. – obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej we W. (dalej: strona, skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej także: organ) z [...] września 2016 r. nr [...] (UNP: [...]), którym organ w oparciu o art. 216 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (dalej także: organ kontroli) z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 lipca 2016 r. stronie doręczono decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. Decyzja została doręczona syndykowi masy upadłości, działającemu na rzecz upadłej spółki. W dniu 10 sierpnia 2016 r. od ww. decyzji strona, reprezentowana przez umocowanego w dniu 18 lipca 2016 r. adwokata, wniosła odwołanie. Wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku, złożonego, jak w nim wskazano, z ostrożności procesowej, strona zakwestionowała sam fakt uchybienia terminu wywodząc, że decyzja powinna zostać doręczona umocowanemu do działania w sprawie adwokatowi, zamiast bezpośrednio syndykowi działającemu na rzecz upadłej spółki. Za zasadnością przywrócenia terminu, zdaniem strony, przemawia natomiast okoliczność, iż syndyk przesłał decyzję na niewłaściwy adres swojego pełnomocnika. Nie powiadomił też o otrzymaniu decyzji osoby, którą upoważnił do odpowiadania na wezwania organu. Świadczy to, w ocenie strony, że do uchybienia terminu doszło nie z jej winy. Postanowieniem z [...] września 2016 r. nr [...] (UNP: [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...] września 2016 r. nr [...] (UNP: [...]), objętym zarzutami skargi w niniejszej sprawie, Dyrektora Izby Skarbowej we W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zarzut niewłaściwego doręczenia decyzji jest nieuprawniony, bowiem orzeczenie zostało prawidłowo doręczone w dniu 15 lipca 2016r. osobie, która w tym okresie stosownie do art. 144 § 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm., dalej jako "P.u.n.") była uprawniona do reprezentowania spółki, czyli syndykowi masy upadłości. Organ wyjaśnił, że z udzielonych pełnomocnictw, jak i pism doprecyzowujących pełnomocnictwa składanych przez syndyka (pisma z dnia 22 kwietnia 2016r., 16 maja 2016r., 18 lipca 2016r.) wynika jednoznacznie, iż M. P., która następnie udzieliła pełnomocnictwa substytucyjnego adwokatowi, została upoważniona jedynie do udzielania odpowiedzi na wezwania organów kontrolnych w zakresie postępowań i kontroli, o których mowa w pkt E formularzy udzielonych pełnomocnictw. Zatem, zarówno M. P. jak i adwokat M. C. zostali umocowani jedynie do udzielania odpowiedzi na wezwania organów kontrolnych w zakresie postępowania kontrolnego i nie byli uprawnieni do odbioru decyzji. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 162 O.p. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym warunkują m.in. dwie przesłanki: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu oraz dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu – od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie organu, w sprawie wskazane przesłanki nie zachodzą. Strona przedłożyła kserokopię książki nadawczej, w której widnieje dowód nadania przesyłki do kancelarii adwokata M. C. w dniu 19 lipca 2016r. Brak jest natomiast dowodu, z którego wynikałaby data doręczenia tej przesyłki - co jest niezbędne do ustalenia 7-dniowego terminu do dokonania czynności procesowej. Strona, w ocenie organu, nie uprawdopodobniła także braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu, fakt odesłania przez syndyka decyzji na błędny adres pełnomocnika (co spowodowało opóźnienie w jej otrzymaniu i niemożność sporządzenia przez pełnomocnika odwołania w ustawowym terminie) nie jest okolicznością, która uprawdopodobnia brak winy podatnika, lecz świadczy o niedochowaniu należytej staranności w działaniach strony, która winna zweryfikować prawidłowość adresu do doręczeń przed dokonaniem wysyłki. Nadto twierdzenie strony, iż syndyk nie poinformował pełnomocnika o fakcie wydania decyzji, pozostaje w sprzeczności z faktem, iż w dniu 18 lipca 2016 r. adwokat M. C. został umocowany przez syndyka do sporządzenia, wniesienia i podpisania odwołania od przedmiotowej decyzji. Stąd też organ nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów, zarzuciła naruszenie: 1) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na uznaniu, iż fakt odesłania przez syndyka decyzji na błędny adres pełnomocnika nie jest okolicznością, która uprawdopodabnia brak winy podatnika, lecz świadczy o niedochowaniu należytej staranności w działaniach strony, która winna zweryfikować prawidłowość adresu do doręczeń przed dokonaniem wysyłki; 2) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p., poprzez bezpodstawne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i pozbawienie skarżącej prawa do instancyjnej kontroli zapadłego rozstrzygnięcia, co jest sprzeczne z obowiązkiem działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 3) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p., poprzez nie odniesienie się w sposób wyczerpujący do dowodów przedstawionych przez stronę na okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od spornej decyzji, a mianowicie: pisma syndyka z dnia 16 maja 2016 r., oświadczenia syndyka z dnia 10 sierpnia 2016 r., kserokopii z książki nadawczej, jak również pobieżna i niezgodna z logiką i zasadami doświadczenia życiowego ich ocena skutkująca błędnym ustaleniem, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu; 4) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w postaci przesłuchania syndyka upadłej spółki i prezesa zarządu na okoliczność zakresu udzielanych pełnomocnictw, daty odbioru przedmiotowej przesyłki, formy przekazania decyzji właściwym do sporządzenia odwołania od ww. rozstrzygnięcia podmiotom, braku zawinienia strony w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia; 4) art. 162 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przywrócenia terminu pomimo, że zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. W uzasadnieniu, podobnie jak we wniosku o przywrócenie terminu, wywodzono, że organ błędnie doręczył decyzję, bowiem decyzja winna być doręczona adwokatowi M. C. Nadto niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony, bowiem po otrzymaniu decyzji syndyk masy upadłościowej spółki nie poinformował prezesa zarządu upadłej spółki o fakcie jej wydanie, a wskazane rozstrzygnięcie przesłał na niewłaściwy adres pełnomocnika. Wskazano, że przesyłka z decyzją została przez pełnomocnika odebrana po dwukrotnym awizowaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. Zdaniem strony, z dołączonych do wniosku dokumentów (pisma syndyka z dnia 16 maja 2016 r., oświadczenia syndyka z dnia 10 sierpnia 2016 r., kserokopii z książki nadawczej) wynika, iż nie jest zasadne przypisywanie stronie zawinienia w uchybieniu terminu w złożeniu środka odwoławczego. Organ jednakże nie odniósł się w sposób wyczerpujący do ww. dowodów przedstawionych przez stronę. Pobieżna i niezgodna z doświadczeniem życiowym ich ocena doprowadziła do wysnucia nieprawidłowego wniosku, iż strona nie dochowała należytej staranności, bowiem winna zweryfikować prawidłowość adresu do doręczeń przed dokonaniem wysyłki, co świadczy o jej niewątpliwym zawinieniu. Nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym jest także jednoznaczne twierdzenie organu, iż umocowanie w dniu 18 lipca 2016 r. adwokata do wniesienia decyzji, wyklucza możliwość, że adwokat nie został przez syndyka poinformowany o jej wydaniu. Strona wywodziła, iż w jej ocenie ordynacja podatkowa nie zna dowodu z pisemnego oświadczenia osób trzecich. Z tego powodu, w realiach przedmiotowej sprawy organ zobligowany był do przeprowadzenia dowodu z zeznań zarówno syndyka, jak i osoby reprezentującej spółkę. W toku przesłuchania organ winien był przy tym postawić tymże podmiotom pytania dotyczące szczegółowych okoliczności odebrania spornej decyzji, sposobu jej przekazania pełnomocnikowi i wszelkich działań podjętych przez nich w tym zakresie. Orzeczenie winno zostać więc uchylone ze względów proceduralnych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie była zasadna. Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a.") - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była prawidłowość postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżąca w pierwszej kolejności zarzuca, że decyzja podatkowa, od której wniesiono odwołanie, została doręczona nieprawidłowo. Konsekwencją uznania tego zarzutu za uzasadniony musiałoby być uznanie, iż decyzja nie weszła jeszcze do obrotu prawnego i termin do wniesienia odwołania jeszcze nie rozpoczął biegu. Kwestionuje tym samym przyjętą przez organ datę doręczenia decyzji. Sąd wskazuje, że w przypadku dostrzeżenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, kwestię prawidłowości i daty doręczenia decyzji oraz daty wniesienia odwołania, organ na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. ma obowiązek przesądzić w odrębnym postanowieniu stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ uczynił zadość temu obowiązkowi, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania postanowieniem z [...] września 2016 r. nr [...] (UNP: [...]). Argumenty skierowane przeciwko prawidłowości doręczenia decyzji czy też przyjętej przez organ dacie doręczenia decyzji w pierwszej kolejności winny być podniesione w skardze na ww. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi, co też strona uczyniła, skarżąc do tut. Sądu także postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu. Skoro jednak warunkiem przystąpienia do oceny zasadności odmowy przywrócenia terminu jest stwierdzenie, czy termin został w ogóle naruszony, należy także w niniejszej sprawie ocenić zasadność zarzutu nieprawidłowego doręczenia stronie decyzji. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwa udzielone przez syndyka przed dniem 15 lipca 2016 r. (tj. przed dniem doręczenia decyzji podatkowej), nie obejmowały upoważnienia do reprezentowania strony w postępowaniu prowadzonym przez organ kontroli, a tym samym do odbioru decyzji. Strona umocowanie adwokata (pełnomocnictwo substytucyjne z 18 marca 2016 r., k. 3670-3671, cz. 12 akt administracyjnych, udzielone adwokatowi przez M. P.) wywodzi z pełnomocnictw udzielonych przez syndyka M. P. w dniach: 18 marca 2016 r. (k. 3672-3673, cz. 12 akt administracyjnych) i 29 marca 2016 r. (k. 3664-3665, cz. 12 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika, że wobec sprzeczności zakresu pełnomocnictw udzielonych prezesowi upadłej spółki (pełnomocnictwo z 18 marca 2016 r. umocowywało M. P. szeroko do działania w sprawie, zaś późniejsze pełnomocnictwo z 29 marca 2016 r. już tylko do udzielania odpowiedzi na pisma organu kontroli) wezwano syndyka do wyjaśnienia zakresu umocowania M. P. W ocenie Sądu, jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie usuwa skierowane do organu kontroli pismo syndyka z dnia 16 maja 2016 r. (k. 3691-3692, cz. 12 akt administracyjnych) w którym na wezwanie syndyk wyjaśnił, że: "W związku z prowadzonymi przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w L. postępowaniami oraz powstałymi wątpliwościami dot. udzielonych pełnomocnictw szczególnych oraz w nawiązaniu do udzielonych pełnomocnictw szczególnych z dnia 18 marca 2016 r. i 29 marca 2016 r. dla Prezesa Zarządu Spółki A w upadłości likwidacyjnej M. P., wyjaśniam, iż Pani M. P. została upoważniona do udzielania odpowiedzi na wezwania Organów kontrolnych w zakresie postępowań i kontroli, o których mowa w pkt E formularza udzielonych pełnomocnictw, jak również do udzielenia dalszych pełnomocnictw zakresie postępowań kontrolnych, podatkowych, administracyjnych, prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania, podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r., podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatku od towarów i usług za okres od lutego 2012 r. do 2013 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r., po od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2011 r., podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r.". W piśmie tym wyraźnie wskazano, że pełnomocnictwa udzielone M. P. przez syndyka, dotyczą wyłącznie upoważnienia do udzielania organowi kontroli odpowiedzi informacyjnych, a nie do podejmowania czynności prawnych lub odbioru zapadłych w sprawie upadłej spółki rozstrzygnięć. O tym, iż syndyk w dniach 18 marca 2016 r. i 29 marca 2016 r. nie zamierzał udzielić pełnomocnictwa do działania w sprawie prowadzonej przez organ kontroli, świadczy także udzielenie przez niego w dniu 18 lipca 2016 r. odrębnego pełnomocnictwa do wniesienia odwołania dla adwokata. Jeśli bowiem skuteczne w tym zakresie byłoby pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 18 marca 2016 r. udzielone adwokatowi przez M. P. udzielenie adwokatowi przez syndyka odrębnego pełnomocnictwa z dnia 18 lipca 2016 r. do wniesienia odwołania, byłoby zbędne. Nadto w piśmie przewodnim z dnia 18 lipca 2016 r. (k. 4053, cz. 12 akt administracyjnych), przy którym przesłano pełnomocnictwo z dnia 18 lipca 2018 r. dla adwokata do złożenia odwołania, syndyk ponownie wprost wskazał, że M. P. została uprzednio upoważniona jedynie do udzielania odpowiedzi na wezwania organów kontrolnych w zakresie postępowań i kontroli, o których mowa w pkt E formularzy udzielonych pełnomocnictw. M. P. w dniu 18 marca 2016 r. nie mogła udzielić adwokatowi pełnomocnictwa w szerszym zakresie, niż sama posiadała. Adwokat na mocy pełnomocnictwa substytucyjnego z dnia 18 marca 2016 r., nie był więc uprawniony w dniu 15 lipca 2016 r. do działania w sprawnie prowadzonej przez organ kontroli, a tym samym nie był uprawniony do odbioru wydanej przez organ decyzji podatkowej. W tych okolicznościach należy przyjąć, iż decyzja podatkowa organu kontroli z dnia [...] lipca 2016 r. została w dniu 15 lipca 2016 r. doręczona bezpośrednio syndykowi prawidłowo. Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie od decyzji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do treści powołanego przepisu w rozpatrywanej sprawie ostateczny termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 29 lipca 2016 r. Natomiast odwołanie wniesione w dniu 10 sierpnia 2016 r. Strona niewątpliwie uchybiła więc terminowi do wniesienia odwołania. Odnosząc się do kwestii zasadności przywrócenia uchybionego terminu, Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 162 O.p. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym warunkują m.in. dwie przesłanki: uprawdopodobnienie przez stron braku winy w uchybieniu terminu (§1) oraz dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu – od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§2). Podnoszoną przez stronę przeszkodą, która uniemożliwiła wniesienie odwołania w terminie, był brak wiedzy pełnomocnika syndyka o wydaniu decyzji. Syndyk nadał bowiem przesyłkę zawierająca orzeczenie na już nieaktualny adres kancelarii. Jako dzień ustania przeszkody należy więc przyjąć dzień, w którym pełnomocnik odebrał przesyłkę. We wniosku o przywrócenie terminu oraz skardze podano, iż pełnomocnik odebrał przesyłkę w dniu 3 sierpnia 2016 r. Organ w zaskarżonym postanowieniu wywiódł, że strona wnosząc o przywrócenie terminu, przedłożyła kserokopię książki nadawczej, w której widnieje dowód nadania przesyłki do kancelarii adwokackiej w dniu 19 lipca 2016 r. Brak jest natomiast dowodu, z którego wynikałaby data doręczenia przesyłki adwokatowi - co jest niezbędne do ustalenia 7-dniowego terminu do dokonania czynności procesowej. Strona nie wykazała więc, że zachowała ww. termin do złożenia wniosku. Sąd nie podziela stanowiska organu, iż zachowanie 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p., w przeciwieństwie do braku winy, należy udowodnić, a nie uprawdopodobnić. Na tle analogicznego przepisu w regulującego postępowanie przed sądami administracyjnymi (art. 87 § 1 p.p.s.a.) powszechnie przyjmuje się, że wystarczające także w tym zakresie uprawdopodobnienie. W ocenie Sądu, odmienna wykładnia art. 162 § 2 O.p., byłaby zbyt rygorystyczna. W ocenie Sądu, strona uprawdopodobniła zachowanie 7-dniowego terminu. Oświadczenie, iż pełnomocnik odebrał przesyłkę w dniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. oraz książka nadawcza biura syndyka, w której odnotowano datę nadania przesyłki, w ocenie Sądu, jest wystarczające. Skoro więc odwołanie wraz z wnioskiem zostało nadane w dniu 10 sierpnia 2016 r., 7-dniowy termin liczony od dnia ustania przeszkody dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu, został zachowany. Nie została natomiast, w ocenie Sądu, zachowana druga ze wskazanych przesłanek, tj. strona nie uprawdopodobniła, iż nie dochowała terminu bez swojej winy. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Akcentuje się również, że przyczyna usprawiedliwiająca uchybienie terminu winna mieć charakter nagły. Ponadto brak winy należy pojmować w sposób obiektywny. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się przykładowo przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Chodzi tu zatem o okoliczności wyjątkowe, które uniemożliwiły dochowanie terminu. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że strona nie wykazała ażeby do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Uchybienie terminu zostało spowodowane zleceniem dokonania czynności fachowemu pełnomocnikowi i nadaniem przesyłki zawierającej decyzję na niewłaściwy adres, a zatem brakiem odpowiedniej komunikacji syndyka z pełnomocnikiem (brak wiedzy o nowym adresie kancelarii) lub błędem syndyka lub jego pracownika. Są to niewątpliwie okoliczności zależne od działania samej strony. Strona ma możliwość takiego zorganizowania pracy, aby do podobnych sytuacji nie dochodziło. Sąd podziela ocenę organu, iż błędne zaadresowanie przesyłki, nie jest okolicznością, która uprawdopodobnia brak winy podatnika, lecz świadczy o niedochowaniu należytej staranności w działaniach strony, która winna zweryfikować prawidłowość adresu do doręczeń przed dokonaniem wysyłki. Sąd nie stwierdził też naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału. Stan faktyczny w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia dat nadania i odbioru pism, osób, które tego dokonały oraz treści tych pism. Strona nie kwestionuje w sprawie poprawności ustalonego stanu faktycznego, lecz jego prawną ocenę. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p., poprzez bezpodstawne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ w skarżonym postanowieniu nie stwierdził uchybienia terminu, lecz odmówił jego przywrócenia. Natomiast, jak wcześniej wskazano, przyjęcie przez organ, iż doręczenie decyzji podatkowej w dniu 15 lipca 2016 r. bezpośrednio syndykowi działającemu na rzecz upadłej spółki, było prawidłowe. Skoro więc 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 29 lipca 2016 r., strona wnosząc odwołanie 10 sierpnia 2016 r., niewątpliwie uczyniła to z uchybieniem terminu. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p., poprzez nie odniesienie się w sposób wyczerpujący do dowodów przedstawionych przez stronę na okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od spornej decyzji, a mianowicie: pisma syndyka z dnia 16 maja 2016 r., oświadczenia syndyka z dnia 10 sierpnia 2016 r., kserokopii z książki nadawczej, jak również pobieżna i niezgodna z logiką i zasadami doświadczenia życiowego ich ocena skutkująca błędnym ustaleniem, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Pismo syndyka z dnia 16 maja 2016 r. dotyczy określenia zakresu pełnomocnictw udzielonych M. P., jego treść jest jasna, zaś organ powołał się na stanowisko syndyka w nim przedstawione. Jedynym pismem strony skarżącej w aktach administracyjnych datowanym na 10 sierpnia 2016 r. jest natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, sygnowany podpisem pełnomocnika. Wniosek ten skarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem został rozpoznany. Nie stanowi też dowodu, lecz pismo procesowe przedstawiające stanowisko strony. Strona nie wskazuje, jakie jeszcze okoliczności chciałaby ustalić na podstawie książki nadawczej (oprócz daty nadania przesyłki do kancelarii adwokata) lub, że podważa ustaloną na jej podstawie datę nadania. Organy nie naruszyły także art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w postaci przesłuchania syndyka upadłej spółki i prezesa zarządu na okoliczność zakresu udzielonych pełnomocnictw, daty odbioru przedmiotowej przesyłki, formy przekazania decyzji właściwym do sporządzenia odwołania od ww. rozstrzygnięcia podmiotom, braku zawinienia strony w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia. Zakres udzielanych pełnomocnictw wynika z ich treści oraz pism wyjaśniających syndyka. Strona nie przedstawiła żadnej argumentacji zmierzającej do wykazania, że treść pełnomocnictw była inna, niż wynika z tych pism, ograniczając się do stwierdzeń, iż strona w dniu 15 lipca 2016 r. posiadała prawidłowo ustanowionego w sprawie adwokata. Wobec braku wątpliwości co do treści pism, organ nie miał obowiązku prowadzić dalszego postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności tymi pismami już stwierdzonymi. Mając na uwadze przedstawione wcześniej rozważania, bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 162 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Jak wyżej wskazano, Sąd podziela ocenę organu, iż strona w rozpoznawanej sprawie nie wykazała , że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w rozumieniu art. 162 O.p., było przez nią niezawinione. Z powyższych względów skarga została oddalona w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło