I SA/Wr 155/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie 400 zł, skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyżej oznaczoną decyzję M. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania podał, że jego stan zdrowia, spowodowany wypadkiem, był powodem zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, źródłem utrzymania jego trzyosobowego gospodarstwa domowego, w skład którego wchodzi nieletnia córka, jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wymiarze ½ etatu oraz pomoc materialne rodziców, natomiast do kosztów jego utrzymania zaliczył raty kredytu hipotecznego na dom o powierzchni 120 m². W treści dokumentów przesłanych na wezwanie, w tym kserokopii decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...]nr [...], potwierdzenie znajduje sytuacja skarżącego opisana we wniosku. Wynika z nich, że w latach 2010 i 2011 skarżący oraz jego żona osiągnęli łączny dochód w kwocie odpowiednio 15.506,32 zł i 20.035,09 zł, oraz że otrzymują zasiłek rodzinny na córkę w kwocie 91 zł miesięcznie. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku M. L. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że w swojej sytuacji materialnej i życiowej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczy o tym z jednej strony kwota pieniężna uzyskiwana przez osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym na jego utrzymanie oraz sytuacja życiowa skarżącego, na którą składa się między innymi oświadczony przez skarżącego stan zdrowia uniemożliwiający mu prowadzenie działalności zarobkowej, a także brak majątku podlegającego spieniężeniu. Powyższa ocena znajduje potwierdzenie w fakcie przyznania córce skarżącego zasiłku rodzinnego decyzją Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 1 listopada 2011 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.