I SA/Wr 1554/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku wyznaczonego z urzędu pełnomocnika A. sp. z o.o. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie protokołu z rozprawy w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości A sp. z o.o. we W. w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. W sprawie, postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. przyznano stronie skarżącej A. sp. z o.o. z siedzibą we W. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata). Na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r., co wynika z treści protokołu z rozprawy, wyznaczona w sprawie pełnomocnik z urzędu adw. A.S. – G. podtrzymała skargę i wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrokiem tym Sąd nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 26 września 2018 r. Od ww. wyroku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wywiódł skargę kasacyjną. Na etapie międzyinstancyjnym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu otrzymał informację, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia 3 sierpnia 2017 r., ogłoszono upadłość skarżącej spółki. Z uwagi na fakt ogłoszenia upadłości, do niniejszej sprawy wstąpił syndyk masy upadłości skarżącej spółki, który działa w sprawie samodzielnie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. oddalił skargę kasacyjną organu administracji publicznej. Pismem z dnia 8 października 2018 r. wyznaczona w sprawie pełnomocnik z urzędu złożyła wniosek o uzupełnienie/sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 13 lipca 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia/sprostowania protokołu rozprawy w zakresie oświadczenia, że żądane koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie zostały uiszczone ani w całości ani w części, wskazując, że nie ze swojej winy nie złożyła stosownego wniosku wcześniej. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku pełnomocnik powołała się na fakt działania w sprawie od dnia 3 sierpnia 2017 r. syndyka masy upadłości i brak umocowania do działania w sprawie z tymże dniem. Wskazała, że na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały opłacone w jakiejkolwiek części, jednak nie wie, czy stosowne oświadczenie znalazło odzwierciedlenie w protokole, dlatego z ostrożności procesowej wnosi o uzupełnienie protokołu w podanym zakresie, jeśli takowe nie zostało zapisane. W dniu 3 października 2018 r. powzięła jednak wiedzę, że jej oświadczenie, o którego uzupełnienie wnosi, nie znalazło się w protokole rozprawy, pomimo tego, że takie oświadczenie złożyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei, po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 5). W ocenie Sądu, złożony w dniu 8 października 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia/sprostowania protokołu z rozprawy z dnia 13 lipca 2017 r. podlega odrzuceniu, albowiem upłynął rok od uchybionego terminu, a z treści wniosku nie wynikają okoliczności uzasadniające wyjątkowy charakter sprawy. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 87 § 5 p.p.s.a. zaostrza warunki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku, z uwagi na złożenie go po upływie roku od uchybienia terminowi, od wypadków wyjątkowych. Ich niezaistnienie skutkuje odrzuceniem wniosku jako niedopuszczalnego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt II FZ 1116/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej: CBOSA). Przy czym, pod pojęciem "przypadek wyjątkowy", należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt II OZ 624/14 w CBOSA). Odnosząc się do przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu, wskazać trzeba, że uprawnienie do złożenia o uzupełnienie/sprostowanie protokołu rozprawy określa art. 103 p.p.s.a., w myśl którego (zdanie pierwsze), strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Mając na uwadze wskazane unormowanie prawne, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie termin na złożenie wniosku o uzupełnienie lub sprostowanie ww. protokołu rozprawy, liczony stosownie do art. 83 § 1 i 2 p.p.s.a., upływał w dniu 14 sierpnia 2017 r. Oznacza to niewątpliwie, że składając wniosek dopiero 8 października 2018 r., pełnomocnik przekroczyła roczny termin, o jakim mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Przechodząc natomiast do oceny podanej we wniosku argumentacji Sąd stwierdza, że fakt ogłoszenia upadłości skarżącej spółki nie stanowił przeszkody dla ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu do pozyskania w stosownym czasie informacji, czy ww. oświadczenie pełnomocnika znalazło odzwierciedlenie w treści protokołu. Pełnomocnik była bowiem wyznaczona w sprawie i niezależnie od faktu wstąpienia do sprawy syndyka masy upadłości, miała prawo do uzyskania informacji co do podjętych przez nią czynności oraz złożonych oświadczeń. Tymczasem, z treści wniosku wynika, że pełnomocnik wykazała zainteresowanie w sprawie dopiero 3 października 2018 r., kiedy to powzięła wiedzę, że oświadczenie, o którym mowa we wniosku, nie zostało - jej zdaniem - zaprotokołowane. Mimo zatem braku powołanego przez pełnomocnik umocowania do występowania w niniejszej sprawie w imieniu syndyka masy upadłości, taką informację uzyskała. Okoliczność ta potwierdza więc, że fakt ogłoszenia upadłości nie miał wpływu na prawo pełnomocnik z urzędu do uzyskania stosownych informacji w sprawie. Ponadto, podkreślić należy, że profesjonalnemu pełnomocnikowi powinny być znane terminy określone w przepisach proceduralnych. W konsekwencji Sąd uznał, że brak monitorowania sprawy przez ponad rok od uchybienia rzeczonego terminu w sytuacji braku nadzwyczajnych okoliczności na to wpływających, obliguje Sąd do odrzucenia wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.