I SA/Wr 156/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W ślad za skargą na wyżej oznaczoną decyzję P. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie K. S. W jego uzasadnieniu skarżący podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postepowania sądowego ze swoich dochodów, oraz że nie ma oszczędności, które mógłby przeznaczyć na prowadzenia sporów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał wnioskodawca, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką, która jest właścicielką lokalu użytkowego o powierzchni 24,50 m², natomiast miesięczny dochód tego gospodarstwa to dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w kwocie 429,52 zł (netto) oraz emerytura jego matki w kwocie 1.274,66 zł. Z dokumentów przesłanych na wezwanie wynika, ponad dane przedstawione we wniosku, że w roku 2011 skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał dochód w kwocie 3.767,18 zł (przy przychodzie w kwocie 53.543,67 zł), natomiast jego matka emeryturę w kwocie 11.977,48 zł oraz dochód z innych źródeł w kwocie 2.440,44zł. W stosunku do wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja kwoty 15.187,15zł, należności cywilnoprawnych, zmianie uległy warunki spłaty zaciągniętych przez niego kredytów. Koszty utrzymania swojego dwuosobowego gospodarstwa domowego określił skarżący w kwocie 1.064,80 zł, nie obejmującej wydatków na wyżywienie. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1)) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku P. L. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną wniosku skarżącego przemawia przede wszystkim, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja życiowa i materialna wnioskodawcy, na którą składa się wysokość dochodu jego dwuosobowego gospodarstwa domowego nie pozwalająca na regulowanie kosztów bieżącego, koniecznego utrzymania tego gospodarstwa bez zaciągania kredytów, wiek matki skarżącego oraz brak majątku strony podlegającego spieniężeniu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.