I SA/Wr 1567/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Dyrektor Izy Skarbowej we W. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia stronie skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 marca 2014 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 2 kwietnia 2014 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 17 kwietnia 2014 r. strona skarżąca wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję. Wraz ze skargą złożono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że decyzja organu drugiej instancji nie została mu doręczona gdyż ustanowiony przez niego pełnomocnik był upoważniony do działania wyłącznie w toku postępowania administracyjnego. Tym samym – zdaniem strony – z chwilą wydania decyzji przez organ drugiej instancji pełnomocnik utracił upoważnienie do działania w jego imieniu, zatem organ winien był doręczyć decyzję stronie skarżącej. Dodano, że o wydaniu decyzji skarżący dowiedział się w kancelarii swojego byłego pełnomocnika w dniu 10 kwietnia 2014 r., gdzie poinformowano go, że na skutek zmiany pracownika sekretariatu pełnomocnik skarżącego przedmiotową decyzję otrzymał dopiero w dniu 9 kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania strony w toku postępowania obejmuje także doręczenie aktu administracyjnego kończącego to postępowanie. W sytuacji, w której strona posiada prawidłowo umocowanego pełnomocnika doręczenie decyzji stronie z pominięciem jej pełnomocnika stanowiłoby naruszenie skutkujące niewprowadzeniem decyzji do obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W odniesieniu zatem do powyższych uregulowań zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy polegającej, najogólniej mówiąc, na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy nawet przy dochowaniu należytej staranności, nie można było usunąć przeszkody do dokonania czynności. Inaczej mówiąc, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Staraniek. "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. IV, W-wa 1980, str. 136). W literaturze dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocenie Sądu podlega zatem, czy skarżący dołożył wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niego oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy, a przy tym wykazane zostanie, iż niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził, że przy zachowaniu warunków formalnych wniosku, wnioskujący nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności przy uznaniu braku winy nie może być wystarczającym argument, że pełnomocnik, któremu organ podatkowy doręczył decyzję będącą przedmiotem skargi upoważniony był do działania wyłącznie w toku postępowania administracyjnego i z chwilą wydania decyzji przez organ drugiej instancji utracił upoważnienie do działania za stronę skarżącą. Z akt administracyjnych sprawy, tj. ze znajdującego się w tych aktach pełnomocnictwa wynika bowiem, że skarżący udzielił pełnomocnictwa adwokatowi A. G. do zastępowania go we wszystkich instancjach w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie między innymi decyzji podatkowej z dnia [...] października 2007 r. o numerze [...]. Z treści udzielonego pełnomocnictwa wynika jednoznacznie, że pełnomocnik otrzymał od mocodawcy ogólne pełnomocnictwo do zastępowania podatnika w prowadzonym postępowaniu, które ze swojej istoty umocowuje również do odbioru pism w postępowaniu podatkowym (które w trakcie trwania postępowania podatkowego były skutecznie doręczane pełnomocnikowi). Jak bowiem wskazuje art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Pismem są zaś wszelkiego rodzaju dokumenty, niezależnie od ich charakteru prawnego. Pismem jest zatem wezwanie, zawiadomienie, postanowienie, protokół, decyzja oraz inne dokumenty kierowane przez organ podatkowy zarówno do strony, jak i do innych uczestników postępowania. Ponadto, co podkreśla się w orzecznictwie, doręczenie decyzji podatnikowi, w sytuacji gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik, nie ma żadnego znaczenia procesowego. Ma jedynie charakter informacyjny (wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1996 r., SA/Gd 1686/95, LEX nr 27280). Z tych też względów, brak było podstaw do przyjęcia, że pełnomocnik nie został umocowany do odbioru decyzji kończącej postępowanie podatkowe, w którym zastępował skarżącego i tym samym sporna decyzja nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego. Podkreślić również należy, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek niedochowania należytej staranności przez pełnomocnika skarżącego, którego obowiązkiem było zapewnienie takiej organizacji pracy w prowadzonej przez niego kancelarii adwokackiej, by przebieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony. W tym miejscu należy podkreślić, że błędy, bądź zaniechania ze strony osoby, której zlecono podjęcie określonych czynności, obciążają bezpośrednio zlecającego, o ile nie wynikają z przeszkód, które obiektywnie uznane zostałyby za niemożliwe do przezwyciężenia (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 24 stycznia 2006 r., I SA/Sz 431/05 – niepubl.). W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego działający w postępowaniu podatkowym ponosi odpowiedzialność za działania osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w kancelarii jako wskazanej w adresie do doręczeń. W konsekwencji Sąd uznał, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zostały zrealizowane przesłanki określone w art. 87 p.p.s.a., od których zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. W związku z czym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.