I SA/Wr 1574/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-02-01

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, której przychody są niskie, a koszty utrzymania rodziny wysokie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie doradcy podatkowego w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku strony skarżącej, niskie przychody z działalności gospodarczej, wysokie koszty utrzymania 3-osobowej rodziny, brak majątku oraz ujemne saldo rachunku bankowego uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą z niskich przychodów z działalności gospodarczej (sklep internetowy), wysokich kosztów utrzymania rodziny (mąż i syn pozostają na utrzymaniu), posiadania zadłużenia oraz egzekucji administracyjnej. Organ podatkowy odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Sąd analizował dochody, wydatki, majątek oraz saldo rachunku bankowego strony.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. oraz od stycznia do czerwca 2009 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego K. M. wskazując, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 736 zł oraz dalszych kosztów postępowania pozostaje poza jej możliwościami płatniczymi. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza, którą prowadzi w formie sklepu internetowego. Zysk z działalności w zasadzie jest wystarczający na wspólne utrzymanie rodziny. Skarżąca podała, że w 2012 r. nie odnotowała w żadnym miesiącu dochodu, natomiast przychód wyniósł 12.026,08 zł. Poza tym, obecnie większość posiadanego towaru nabyła w latach poprzednich i w rezultacie odnotowuje co roku straty remanentowe. Strata za 2011 r. wyniosła 15.077,20 zł. Wydatki wynoszą około 800-1.000 zł. Do końca marca 2013 r. strona spłaca kredyt konsumpcyjny w ratach po 300 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem, którzy pozostają na jej utrzymaniu, posiada udział w ½ domu oraz samochód Ford Transit, rocznik 1994, o wartości 7.000 zł. Strona dodała, że obecnie toczy się wobec niej egzekucja zobowiązania podatkowego określonego wskazaną w sentencji postanowienia decyzją, w której zajęty został rachunek bankowy związany z działalnością gospodarczą. Wskazała też, iż na podstawie wskazanych wyżej okoliczności organ podatkowy odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowych uznając, że wysokość uzyskiwanych przychodów przez skarżącą nie pozwoli na spłatę rat w zaproponowanej przez nią wysokości. Z dokumentów i oświadczeń, przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) wynika, że strona w 2011 r. z działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości 18.562,21 zł. Uzyskała też w tym roku przychód z tytułu świadczenia emerytalno-rentowego w kwocie łącznej 7.531,12 zł. W 2012 r. łączny przychód z prowadzonej działalności wyniósł 12.026,08 zł. Saldo rachunku bankowego, którego wydruki strona przedłożyła, wynosi około (-)33.000 zł. Pozostałe dokumenty potwierdzają dane wskazane na urzędowym formularzu wniosku. Strona wyjaśniła, że mąż nie pracuje, jednak nie jest zarejestrowany jako bezrobotny – sytuacja taka jest spowodowana pobieraniem wcześniej renty z tytułu niezdolności do pracy, do której już utracił prawo. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą łącznie około 1.900 zł (nie uwzględniono w tej kwocie podatku od nieruchomości jako opłaty rocznej). Skarżąca podała też cel kosztów związanych z działalnością gospodarczą i wskazała, że wszystkie ww. wydatki są pokrywane z przychodów pochodzących z działalności. Dodała, iż do przychodów należy doliczyć kwotę 4.000 zł (około 1.370 zł miesięcznie), wypłacaną od października do grudnia 2012 r. tytułem zasiłku chorobowego. Wydatki dzieli z siostrą męża, współwłaścicielką domu. Otrzymuje też drobną pomoc od rodziny. Stosownie do brzmienia art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe okoliczności zostały przez stronę wykazane. Wskazać należy, że uzyskiwane przychody z działalności gospodarczej nie są wysokie i – jak sama strona wskazała – mogą starczać na pokrycie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Dodatkowo zaznaczyć trzeba, iż chodzi tu o utrzymanie 3-osobowej rodziny, gdyż ani mąż, ani syn nie uzyskują dochodów. O niskich przychodach z działalności świadczy też wysokość obrotów na rachunku bankowym, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona prowadzi ją w formie sklepu internetowego. Poza tym skarżąca nie dysponuje majątkiem, z którego mogłaby pozyskać środki finansowe. Na brak wolnych środków wskazuje również ujemne saldo rachunku bankowym. Wszystkie udzielone przez stronę informacje należy ocenić jako wiarygodne, nie budzące jakichkolwiek wątpliwości co do jej możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. W związku z powyższym wniosek uznać należało za uzasadniony. Końcowo wyjaśnić wypada co do zakresu wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego, iż zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. Tym samym na obecnym etapie postępowania stronie przyznane zostało prawo pomocy w powyższym zakresie, jednakże wyznaczenie pełnomocnika, którego wskazała pozostaje w gestii Krajowej Rady Doradców Podatkowych, która zostanie poinformowana o treści wniosku przez Sąd. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło