I SA/Wr 1575/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 29 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec 2013 r. postanawia 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi; 2) w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżący w treści skargi wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. Na urzędowym formularzu wniosku uzasadniał, że nie prowadzi działalności gospodarczej i aktualnie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Obecnie szuka zatrudnienia, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie ma oszczędności. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką, posiada mieszkanie o powierzchni 40 m2, poza tym nie ma żadnego majątku, w tym przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskuje matka z tytułu umowy o pracę – 1.750 zł brutto. Wnioskodawca ma 25 lat i średnie wyksztalcenie – nie jest w stanie obecnie znaleźć zatrudnienia. Z dokumentów i oświadczeń złożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że w 2014 r. wnioskodawca uzyskał przychody ze stosunku pracy w kwocie 1.754,07 zł, jest zarejestrowany jako bezrobotny od 9 lipca 2015 r. i do 21 września 2015 r. Decyzją z dnia 2 września 2015 r. przyznane zostało stypendium w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie na czas odbywania stażu. Matka wnioskodawcy, zatrudniona w sklepie, uzyskuje wynagrodzenie netto średnio w kwocie 1.881,41 zł. Na wydruku rachunku bankowego należącego do skarżącego odnotowane są wpływy z tytułu ww. stypendium i rozliczeń transakcji skarbowych (jak wynika z opisu transakcji, dotyczyły wymiany waluty). Łączna wartość tych rozliczeń od 16 maja do 17 września 2015 r. wyniosła 7.260,24 zł. Na wydruku rachunku należącego do matki skarżącego odnotowane są wpływy z tytułu wynagrodzenia i obciążenia m.in. z tytułu spłaty raty kredytowej w wysokości 359,71 zł. Działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę została zakończona w dniu 25 czerwca 2015 r. i wykreślona z ewidencji z dniem 26 czerwca 2015 r. Wnioskodawca oświadczył, że bieżące wydatki związane z opłatami, żywnością, środkami higieny i lekarstwami są finansowane z wynagrodzenia matki i przyznanego stypendium, nie posiada żadnych środków transportu. Rozliczenie z pełnomocnikiem z wyboru, który zastępuje skarżącego w sprawach I SA/Wr 1574-1575/15, ma nastąpić po zakończeniu postępowań. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 października 2015 r. przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 2000 zł, w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy. Na to postanowienie skarżący wniósł sprzeciw wnosząc o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości z wpisu od skargi. Z urzędu wskazać należy, że w ww. sprawach, które toczą się równocześnie, wpisy od skarg zostały wyznaczone na łączną kwotę 27.061 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje, dotyczące sytuacji materialnej skarżącego uzasadniają - zdaniem Sądu - przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi w całości. Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy i biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku oraz przedłożonych dokumentach, zaznaczyć należy, że skarżący jest osobą bezrobotną i utrzymuje się ze stypendium stażowego w kwocie 498,70 netto. Skarżący nie wskazał wprawdzie jaką kwotę przeznacza na zakup żywności oraz opłacenie rachunków. Zaznaczył jedynie, że wydatki bieżące pokrywane są z wynagrodzenia matki (1.881,41 zł netto) oraz stypendium stażowego. Powyższa okoliczność -zdaniem Sadu- przy przyjęciu najniższej wysokości tych wydatków, nie powoduje trudności w obiektywnej ocenie jego realnych możliwości finansowych. Sytuacji tej nie zmienia także i to, że na wydruku rachunku bankowego należącego do skarżącego odnotowane są wpływy z tytułu rozliczeń transakcji skarbowych, których łączna wartość rozliczeń od 16 maja do 17 września 2015 r. wyniosła 7.260,24 zł. Również fakt, że skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika "z wyboru" w żadnej mierze nie może stanowić przesłanki wpływającej na ocenę jego zdolności płatniczych i kondycji finansowej, bowiem strony stosunku prawnego obejmującego udzielanie pomocy prawnej, mogły dowolnie ukształtować formę i sposób wynagrodzenia za tę pomoc. Ta okoliczność nie może być zatem przedmiotem badania ani oceny Sądu Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i łączną wysokość wszystkich wpisów, która wynosi 27.061 zł., uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zwolniono skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi w całości. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponował odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów to będzie mógł zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.