I SA/Wr 1579/05

Dnia 7 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 1997 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz H. P. kwotę 200 (słownie: dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] H. P. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z żądaniem "anulowania – skorygowania wszystkich decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wystawionych w latach od [...] do [...]pomniejszając powierzchnię gruntu". Żądanie swoje sprecyzował ostatecznie w piśmie z dnia [...], stwierdzając, iż domaga się wznowienia postępowań podatkowych dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości, w tym za rok 1997. Podał wnioskodawca, iż do podstawy wymiaru podatku przyjęto powierzchnię dzierżawionej przez niego działki na podstawie umowy z Gminą W. – [...], gdy tymczasem w toku procesu cywilnego jaki prowadzi z Gminą okazało się, że rzeczywista powierzchnia działki jest mniejsza i wynosi [...]. Decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 243 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 1997 rok, zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] (nr [...]). Wskazał organ, że w odniesieniu do osób fizycznych, zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, to jest w sposób o jakim mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji. Powoduje to, że w takich sprawach ma zastosowanie termin o jakim mowa w art. 68 § 1 tej ustawy, według którego zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W ocenie Kolegium upływ wskazanego 3-letniego terminu spowodował, że wznowienie postępowania podatkowego za 1996 r. nie mogło mieć miejsca, skoro według art. 243 § 1a Ordynacji, wznowienie postępowania jest niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub w art. 70. Na skutek złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...] (nr [...]) utrzymało w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, przedstawiając analogiczną argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. P. zarzucił, Sygn. akt I SA/Wr 1579/05 że terminy przedawnienia mogą być liczone dopiero od daty, kiedy dowiedział się o zawyżeniu przez urzędników metrażu dzierżawionej działki. Wskazał również na naruszenie art. 8 i 9 K.p.a. oraz Konstytucji RP, poprzez niewypełnienie przez Gminę swoich obowiązków w zakresie prawidłowej gospodarki nieruchomościami i obciążenie jego osoby podatkami za grunty, których nigdy nie posiadał. Wskazał również na przewlekłe rozpatrywanie jego sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Domagał się skarżący uchylenia decyzji organu podatkowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie ponawiając dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga była uzasadniona. Podstawę odmowy wznowienia postępowania podatkowego przez orzekające w obydwu instancjach Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stanowił przepis art. 243 § 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) według którego, wznowienie postępowania jest niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 (tej ustawy – przypis). Należy na wstępie wskazać, że postępowanie podatkowe – co do zasady – wznawia się na wniosek strony bądź z urzędu (art. 241 § 1 Ordynacji). W razie wniosku strony, dają się wyróżnić dwa etapy wznowienia: w pierwszym etapie, badaniu podlega dopuszczalność wznowienia postępowania, zaś etap ten kończy się bądź to wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 Ordynacji), bądź to postanowieniem o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1). Jeżeli się okaże, że wznowienie jest dopuszczalne, to po wydaniu w tym zakresie postanowienia, rozpoczyna się drugi etap, którego przedmiotem jest faktyczne wystąpienie podstaw wznowienia, wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 oraz istota sprawy (art. 243 § 2). Decyzję w sprawie odmowy wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje w razie stwierdzenia niedopuszczalności wznowienia. Niedopuszczalność ta wynikać może z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Gdy chodzi o przeszkody wznowienia mające charakter przedmiotowy, to zaliczyć tu należy: upływ Sygn. akt I SA/Wr 1579/05 terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 240 § 2 pkt 1 i 2), sformułowanie przez wnioskodawcę zarzutów nie mieszczących się w katalogu z art. 240 § 1, jak również złożenie wniosku w sprawie, w której nie wydano decyzji, bądź decyzja ta nie jest decyzją ostateczną (art. 240 § 1 in principio). Obok tego ustawa Ordynacja podatkowa przewidywała w art. 243 § 1a, jeszcze jedną przesłankę przedmiotową niedopuszczalności wznowienia, a mianowicie upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub w art. 70 Ordynacji. Jak już wskazano, przytoczony przepis stanowił jedyną, wskazaną przez organ podatkowy, przyczynę wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Należy zatem stwierdzić, że przed wydaniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w II instancji, przepis art. 243 § 1a Ordynacji podatkowej został uchylony przez art. 1 pkt 87 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199). Ustawa zmieniająca, w zakresie przedstawionej modyfikacji stanu prawnego, weszła w życie z dniem 1 września 2005 r., co wynikało z jej art. 27. Tymczasem decyzja odwoławcza organu podatkowego wydana została w dniu [...] Przypomnieć też trzeba, że w pierwszej instancji Kolegium decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, opartą na przepisie art. 243 § 1a Ordynacji, wydało w dniu [...]. Okoliczność, że stan prawny uległ zmianie (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia) po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, a przed wydaniem decyzji odwoławczej w tej sprawie, musi rzutować na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu decyzji, albowiem zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego, wyrażona w art. 127 Ordynacji podatkowej oznacza, że sprawa podatkowa jest w takim samym zakresie i w takim samym stopniu przedmiotem orzekania organów obydwu instancji, a przeto także organu odwoławczego. Jeżeli zatem w dacie orzekania przez organ odwoławczy nie było podstawy do odmowy wznowienia postępowania z powodu upływu terminów o jakich mowa w art. 68 oraz art. 70, to organ ten ponownie załatwiając sprawę, nie mógł uznać zasadności takiej odmowy (wznowienia), czemu dał wyraz utrzymując w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję. W przedstawionym powyżej zakresie doszło zatem do naruszenia art. 233 § 1 Sygn. akt I SA/Wr 1579/05 pkt 1, a także art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 wskazanej obok ustawy.