I SA/Wr 1579/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-14
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Ireneusz Dukiel, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą A. O. podatek od towarów i usług za I kwartał 2004 r. w drodze oszacowania, uznając prowadzoną przez nią ewidencję sprzedaży za nierzetelną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy, po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego, samodzielnie dokonał wyliczeń, które wykazały znaczną ilość towaru nieodzwierciedloną w ewidencji sprzedaży VAT. W związku z tym, zasadnie uznano ewidencję za nierzetelną i konieczne stało się ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił przyczyny niestosowania ustawowych metod oszacowania oraz wybrał metodę średnich marż dla poszczególnych asortymentów, która była najbardziej korzystna dla podatniczki i zbliżona do rzeczywistości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą A. O. podatek od towarów i usług za I kwartał 2004 r. w drodze oszacowania. Organ podatkowy uznał ewidencję sprzedaży skarżącej za nierzetelną z uwagi na znaczną rozbieżność między zakupionym a zaewidencjonowanym do sprzedaży towarem. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA, w tym brak zastosowania się do wskazań sądu z poprzedniego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Dominik, Protokolant Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2004r. oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], określił A. O. za pierwszy kwartał 2004 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny kwartał w wysokości 731,00 zł.
W toku postępowania ustalono, iż podatniczka w 2004 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży odzieży używanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Sprzedaż ewidencjonowała przy użyciu kas rejestrujących, posiadała status czynnego podatnika podatku VAT, rozliczała podatek VAT za okresy kwartalne i dla celów tego podatku prowadziła odrębne ewidencje zakupu i sprzedaży. Z faktur zakupu i kopii paragonów fiskalnych wynikało, że strona kupowała towar handlowy na kilogramy, a sprzedawała na sztuki. Sprzedaż towarów ewidencjonowała w sztukach z podziałem asortymentowym na: swetry, spodnie, płaszcze, spódnice, kurtki, koszule, dresy, sukienki, marynarki, bluzki, odzież dziecięca, bawełnę (podkoszulki, ręczniki obrusy, prześcieradła itp.), zabawki i odzież (m.in. futra, firanki).
Organ podatkowy I instancji, kierując się składanymi przez skarżącą w toku postępowania wyjaśnieniami, dotyczącymi stosowanej marży (10 -70%), ujmowania na paragonie pod jedną pozycją sprzedaży kilku sztuk towarów oraz ubytków, przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego m.in. przesłuchał świadków na okoliczność znacznych strat w zakupowanym towarze, który był wywożony na śmieci bez sporządzania w tym zakresie odrębnych protokołów. Przesłuchano także wskazanych przez skarżąca świadków na okoliczność składowania nieprzydatnego towaru w użyczanych pomieszczeniach, a następnie ich wywozu na śmietnik. W tym zakresie wystosowano także pisma do firm zajmujących się oczyszczaniem celem potwierdzenia składanych przez skarżącą zeznań o wyrzucaniu znaczących ilości nieprzydatnego towaru, które faktów takich jednakże nie potwierdziły. Ostatecznie organ podatkowy przyjął, że strona ponosiła ubytki na średnim ważonym poziomie wynoszącym 41 %.
Organ na podstawie danych wynikających z ewidencji sprzedaży towarów handlowych, dowodów zakupu i remanentów, sporządzonych na początek i koniec 2004 r., wyliczył marżę w wysokości 130,8 %, a po uwzględnieniu ubytków, w wysokości wynikającej z oświadczenia strony, marża wyniosła 284,86 %.
W dalszej kolejności organ, posługując się wyliczoną wagą towarów handlowych i dowodami źródłowymi, wyliczył, że w rejestrze sprzedaży podatniczka zaewidencjonowała sprzedaż towarów handlowych w ilości 2.120,30 kg, tj. znacznie mniej niż wynika to z posiadanych dokumentów zakupu i spisów, które potwierdzają zakup 4.996 kg towaru. Wyliczenia te spowodowały uznanie prowadzonej przez podatniczkę ewidencji sprzedaży za nierzetelną, gdyż, w ocenie organu I instancji, zaniżone zostały osiągnięte z działalności gospodarczej przychody netto, stanowiące jednocześnie obrót będący podstawą opodatkowania w podatku VAT. Organ stwierdził ponadto, że oświadczona przez stronę marża handlowa (10-70%), jak i średnia marża wynikająca z prowadzonej ewidencji (284,86%) są niewiarygodne, gdyż przy uwzględnieniu oświadczonych przez podatniczkę ubytków (tj. 60 - 70% towaru zakupionego w kraju i 30 - 40% towaru zakupionego za granica) organ wyliczył marżę w wysokości 451,89%.
Na podstawie tych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż prowadzona przez podatniczkę ewidencji sprzedaży dla celów podatku VAT jest z nierzetelna w rozumieniu art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, tj. nie odzwierciedla rzeczywistego stanu zdarzeń gospodarczych, co skutkowało oszacowaniem podstaw opodatkowania. Szacując podstawy opodatkowania nie zastosowano żadnej z metod szacowania wskazanych w art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej, wyliczając jednakże przyczyny uniemożliwiające zastosowanie tych metod. Przychód netto wyliczono, powołując się na art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej i stosując średnie ustalone marże dla poszczególnych asortymentów przy zastosowaniu wagi najwyższej.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W.decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji przytoczył stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzuty odwołania oraz stwierdził, że stanowisko wyrażone przez organ I instancji w zakresie szacowania i podstaw uznania prowadzonej przez skarżącą ewidencji przychodów za nierzetelną jest prawidłowe, a następnie ustosunkował się w punktach do zarzutów wskazanych przez stronę w odwołaniu.
Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 523/08, uchylił powyższą decyzję organu odwoławczego z uwagi na naruszenie przepisów procesowych.
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie dokonał ponownej analizy i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zaskarżonej decyzji brak było uzasadnienie faktycznego.
Sąd zwrócił uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie istniały dwie kluczowe kwestie, które wymagały ponownej analizy i oceny, tj. po pierwsze- ustalenie, czy istniały podstawy do zakwestionowania, na podstawie art. 193 Ordynacji podatkowej, rzetelności prowadzonej przez skarżącą ewidencji sprzedaży dla celów VAT, i po drugie- uzasadnienie wyboru zastosowanej metody oszacowania. W szczególności, zdaniem Sądu, organ odwoławczy winien wskazać, jakie ustalenia spowodowały, że uznał istnienie sprzeczności ekonomicznych poszczególnych elementach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Dopiero wykazanie takich sprzeczności, w sposób nie budzący wątpliwości, pozwala na pominięcie jako dowodu w sprawie prowadzonych przez podatnika ksiąg, w tym ewidencji zakupu i sprzedaży VAT. Tymczasem organ odwoławczy nie dokonał własnych wyliczeń i nie wyjaśnił, jakie sprzeczności ekonomiczne spowodowały uznanie ewidencji zakupu i sprzedaży VAT, i w jakim zakresie, za nierzetelną, a jedynie odwołał się w zaskarżonej decyzji do wyników ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Odnośnie drugiej kwestii podkreślono, iż w każdym przypadku organ winien uzasadnić wybór zastosowanej metody szacowania, a wybór metody uzależnić od ustalenia podstaw opodatkowania najbardziej zbliżonych do rzeczywistych. Organy obu instancji w decyzji winny uzasadnić zarówno wybór jednej z ustawowych metod szacowania, a w przypadku ich pominięcia wskazać przyczyny, które o tym zadecydowały. Natomiast w rozpoznawanej sprawie, w zakresie zarówno przyczyn pominięcia ustawionych metod szacowania, jaki i przyczyn wyboru zastosowanej metody szacowania, organ odwoławczy powołał się na decyzję organu I instancji i uznał przedstawione tam stanowisko za prawidłowe.
Wobec tak sformułowanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że decyzja ta narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego, wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej, i nie odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Sąd ten podniósł przy tym, że stwierdzone naruszenie w zakresie prawa procesowego uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się podniesionych w skardze zarzutów dotyczących podstaw pominięcie ewidencji zakupu i sprzedaży VAT oraz zastosowanej metody szacowania podstaw opodatkowania.
We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd nakazał organowi odwoławczemu przede wszystkim ocenić czy wystąpiły przesłanki uzasadniające pominięcie prowadzonej przez skarżącą ewidencji zakupu i sprzedaży VAT. W przypadku stwierdzenia przesłanek do uznania księgi podatkowej za nierzetelną należało wyjaśnić przyjętą do ustalenia podstaw opodatkowania metodę szacowania oraz przyczynę zastosowania tej właśnie metody. Wskazał przy tym, że decyzja organu winna zawierać zarówno uzasadnienia prawne jak i uzasadnienie faktyczne.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r.
Dokonując szczegółowej analizy danych zawartych w ewidencji sprzedaży VAT, księdze przychodów i rozchodów, faktur VAT i rachunków na zakup towarów i remanentów organ II instancji ustalił mierniki ekonomicznej działalności podatniczki, w tym: ilość sprzedanego towaru (2.515 szt.), ilość zakupionego towaru (5.375 kg), średnią cenę jednostkową zakupu netto (2,59 zł/kg), koszt własny sprzedanych towarów handlowych (13.160,88 zł co odpowiada 4.996 kg towarów sprzedanych) i marżę wynikającą z ewidencji sprzedaży w 2004 r. (130,08%).
Organ odwoławczy porównując następnie ilość sprzedanej odzieży używanej w ujęciu wagowym (2.120,30 kg), którą ustalił na podstawie przedziałów wagowych poszczególnych grup towarów pomnożonych przez ilość sprzedanych towarów wg asortymentów wynikających z paragonów, z ilością odzieży (4.996 kg), wyliczoną na podstawie dowodów zakupu i stanów remanentowych, stwierdził, że 2.875,70 kg odzieży nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji sprzedaży VAT za 2004 r.
W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że istnieją podstawy do uznania księgi, a tym samym i ewidencji VAT, prowadzonej przez skarżącą za nierzetelną w rozumieniu art. 193 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie oddającą zdarzeń rzeczywistych, a w konsekwencji nie mogącą stanowić dowodu w sprawie rozliczenia podatku VAT za poszczególne okresy 2004 r., co prowadzi do konieczności ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Dokonując oceny ustawowych metod oszacowania, wynikających z art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy odnosząc się do każdej z nich wskazał, że nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż: metodę porównawczą wewnętrzną eliminuje brak weryfikacji rozliczeń za poprzednie lata (nie były przeprowadzane kontrole źródłowe), metodę porównania zewnętrznego- brak podmiotów prowadzących porównywalną działalność (sprzedaż w 3 punktach), metodę remanentową – brak wskaźników, na których mógłby oprzeć się organ podatkowy (rzeczywista marża stosowana przez stronę), metodę produkcyjną- brak danych pozwalających ustalić zdolność produkcyjną (inny profil działalności- działalność handlowa), metodę kosztową i metodę udziału w dochodzie- stwierdzona nierzetelność księgi i ryczałtowa forma rozliczenia. W tej sytuacji szacowania dokonano przy zastosowaniu metody średnich marż dla poszczególnych asortymentów dla wagi najwyższej. Szacunek podstawy oparty został o materiał dowodowy dotyczący działalności prowadzonej przez podatniczkę. W ocenie organu podatkowego przyjęta metoda jest dla strony najbardziej korzystna i zbliżona do rzeczywistości, uwzględnia bowiem zeznany procent ubytków, który jest wyższy niż w innych punktach sprzedaży odzieży używanej na terenie K. Organ odwoławczy powołał się jeszcze na inne metody, wskazane w decyzji organu I instancji (metoda "marża+ koszt" oraz metoda zbliżona do remanentowej z uwzględnieniem średniej ważonej marży dla całej sprzedaży), jednakże po wyliczeniu danych na podobnym poziomie oszacowany obrót był wyższy, a tym samym mniej korzystny dla strony.
W skardze strona domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie art. 23, art. 127 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi zarzucała, że organ odwoławczy nie zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zawartych w wyroku z dnia 2 grudnia 2008 r., gdyż powielił argumentację zawartą w poprzednio uchylonej decyzji, co chociażby tylko z tego powodu stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Skarżąca zarzuciła ponadto bezpodstawność odrzucenia ustawowych metod oszacowania, w szczególności porównawczej wewnętrznej. Jej zdaniem niskie dochody osiągane w latach poprzednich nie powinny jej eliminować, gdyż takie zastrzeżenie nie wynika z przepisów prawa. Niezrozumiałe jest także dla strony powoływanie się na ustalenia dotyczące innych podmiotów prowadzących podobną działalność, skoro, jak stwierdza to sam organ podatkowy, warunki prowadzenia tej działalności nie są podobne, co miało uniemożliwić zastosowanie metody porównawczej zewnętrznej. W przekonaniu strony świadczy to o naruszeniu przez organy podatkowe art. 23 i art. 125 Ordynacji podatkowej. Zarzuciła ona ponadto, iż stosowane w toku postępowania wyliczenia były dla niej niezrozumiałe, co powodowało jej bierność.
Zarzucono także, iż w toku postępowania strona domagała się powtórzenia określonych czynności i interpretacji materiału dowodowego (pismo z dnia [...]r.), a organ podatkowy postanowieniem z dnia [...]r. odniósł się tylko do ponownego przesłuchania świadków, nie wypowiadając się w drugiej ze wskazywanych kwestii (powtórzyło to się także w treści zaskarżonej decyzji). Takie zachowanie zdaniem strony narusza zasadę dwuinstancyjności, a w konsekwencji pozbawia stronę możliwości merytorycznego rozpoznania jej sprawy przez sąd. Podniesiono również to, iż, nie powiadomiono strony o terminie przedłużenia prowadzenia postępowania.
W ocenie skarżącej w sposób subiektywny, dowolny i nierzetelny dokonano oceny materiału dowodowego. Pomimo oświadczeń strony nie uwzględniono faktu ewidencjonowania na jednym paragonie sprzedaży kilku sztuk towarów, przyjmując za wiarygodne oświadczenie pracownicy jednego, najmniejszego punktu sprzedaży, co dało podstawę do szacowania marży. Ustalenia w tym zakresie mają tymczasem dla sprawy zasadnicze znaczenie, co potwierdza kalkulacja zawarta w tabeli nr 16 (przyjęcie założenia, że jedne paragon to sprzedaż jednej sztuki towaru prowadzi do zawyżenia podstawy opodatkowania). Po drugie organy podatkowe nie dały wiary zeznaniom świadków na okoliczność wywożenia znacznych ilości towarów, opierając się na braku precyzyjnych odpowiedzi w tym zakresie. Zdaniem strony jest to niezrozumiałe w świetle udokumentowanych zakupów z sierpnia i listopada, w tym zakresie decyzja jest niespójna. Po trzecie przy dokonywaniu szacowania organ podatkowy dokonał błędnych obliczeń, co strona wykazała na przykładzie sprzedaży swetrów (błędnie podsumowano wartości jednostkowe, obliczając następnie średnią kwotę sprzedaży brutto przy użyciu średniej arytmetycznej, co dało 11,25 zł za szt., zaś wg wyliczeń strony winno być 11,23 zł) W dalszych wywodach skarżąca powołując się na literaturę z zakresu statystyki wywodziła, że dla prawidłowego wyliczenia średniej arytmetycznej organ podatkowy winien kierować się założeniami i danymi z zakresu statystyki, a jeśli nie jest w stanie w sposób prawidłowy wyprowadzić średniej arytmetycznej winien posłużyć się średnią ważoną. W przypadku ceny sprzedaży swetrów dominanta i mediana nie pokrywają się, a zatem średnia nie jest symetryczna, co powinno skutkować sięgnięciem po wskaźnik średniej ważonej a nie arytmetycznej. Błędy popełniono także dokonując oszacowania przychodu przy zastosowaniu metody "marża +koszt", gdyż przyjmując marżę na poziomie 451,89% i wskaźnik szybkości 1,44 do wyliczeń podstawiono wskaźnik marży 5,5189, co stanowi różnicę 8.661,38 zł i nie jest dla strony obojętne.
Dyrektor Izby Skarbowe we W.Ośrodek Zamiejscowy w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na prawidłowość podjętych działań i wyliczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w skrócie p.p.s.a.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w W. z dnia [...]r. nie narusza prawa.
Na wstępie rozważań odnieść się należy do dyspozycji zawartych w art. 153 p.p.s.a., które stanowią, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Dokonana w niniejszej sprawie ocena prawna i wskazania zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r., przesądzają o kierunku rozstrzygnięcia skargi podatniczki na decyzje organów podatkowych w przedmiocie podatku od towarów i usług za pierwszy kwartał 2004 r. Tylko gwoli przypomnienia wskazać trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając po raz pierwszy skargę podatniczki, we wskazaniach co do dalszego postępowania nakazał organowi odwoławczemu przede wszystkim ocenić czy wystąpiły przesłanki uzasadniające pominięcie prowadzonej przez skarżącą ewidencji zakupu i sprzedaży VAT, a także, w przypadku stwierdzenia takich przesłanek, wyjaśnić przyjętą do ustalenia podstaw opodatkowania metodę szacowania oraz przyczynę zastosowania tej właśnie metody.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, iż powyższe wskazania zostały przez Dyrektora Izby Skarbowej spełnione, co czyni bezpodstawnymi formułowane przez skarżącą zarzuty w tym zakresie. Organ odwoławczy po ponownym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego przeprowadził samodzielne wyliczenia i ustalił niezbędne mierniki ekonomicznej działalności podatniczki, na podstawie których stwierdził, że aż 2.875,70 kg odzieży używanej, na ogólną ilość 4.996 kg odzieży (suma zakupów i stanów remanentowych), nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji sprzedaży VAT za 2004 r. W tej sytuacji prawidłowo przyjęto, że istnieją podstawy do uznania księgi, a tym samym i ewidencji VAT, prowadzonej przez skarżącą za nierzetelną w rozumieniu art. 193 Ordynacji podatkowej, gdyż nie potwierdza ona zdarzeń rzeczywistych. W rezultacie koniecznym stało się ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do poszczególnych ustawowych metod oszacowania, wskazanych w art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej, uzasadniając w sposób przekonywujący przyczyny, dla których żadna z tych metod nie mogła znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do bezpodstawnego zrezygnowania przez organ odwoławczy z dwóch podstawowych metod oszacowania: porównawczej wewnętrznej i porównawczej zewnętrznej wskazać trzeba, iż organ racjonalnie przedstawił argumentację uzasadniającą rezygnację z tych metod oszacowania. W przypadku metody porównawczej wewnętrznej jej zastosowanie uniemożliwiała znacząca rozbieżność w wysokości obrotów pomiędzy latami wcześniejszymi a okresem objętym kontrolą, natomiast porównawczą zewnętrzną eliminował brak podmiotów o podobnym zakresie, sposobie i skali prowadzonej działalności handlowej. Organ jedynie posiłkowo, dla obrazowego przedstawienia rozmiarów skali (dolne i górne granice) wskaźników ekonomicznych, odwoływał się do marży czy ubytków występujących u innych sprzedawców. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż w ten sposób prezentowane dane nie stanowiły podstawy ustalenia wysokości obrotu podlegającego opodatkowaniu.
W dalszej kolejności organ uzasadnił dlaczego szacowania dokonał przy zastosowaniu metody średnich marż dla poszczególnych asortymentów dla wagi najwyższej. Organ podniósł w tym zakresie zwłaszcza to, iż ta metoda w największym stopniu zbliżona jest do rzeczywistości, a nadto korzystna jest dla podatniczki, gdyż uwzględnia zeznany przez nią procent ubytków, który jest zdecydowanie wyższy niż w innych punktach sprzedaży odzieży używanej na terenie K. Organ odwoławczy przywołał dodatkowo inne metody wskazane w decyzji organu I instancji (metoda "marża+ koszt" oraz metoda zbliżona do remanentowej z uwzględnieniem średniej ważonej marży dla całej sprzedaży), przy czym zasadnie uznał, że ich zastosowanie byłoby mniej korzystne dla strony, ponieważ przy danych liczbowych na podobnym poziomie oszacowany obrót byłby wyższy.
Zupełnie nietrafiony jest zarzut naruszenia art. 127 Ordynacji podatkowej (dwuinstancyjności postępowania podatkowego) w aspekcie nieuwzględnienia wniosku strony o powtórzenie określonych czynności dowodowych (zeznań świadków) oraz ponownej interpretacji zebranego materiału dowodowego. Jak strona sama bowiem przyznała w skardze (str.5) organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...]r. odniósł się do wniosku o powtórne przesłuchanie świadków, natomiast ocena zgromadzonego materiału dowodowego (skarżąca użyła pojęcia "interpretacja") dokonywana jest z urzędu w treści każdej decyzji administracyjnej, co oczywiście organ odwoławczy uczynił w zaskarżonym akcie.
Również zarzut niepowiadomienia strony o przedłużeniu rozpoznania sprawy ponad czas jej rozpoznania okazał się całkowicie chybiony, skoro z akt administracyjnych (k.9 tom VI) wynika, iż postanowieniem z dnia [...]r., doręczonym skarżącej w dniu [...]r., zawiadomiono stronę, że odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie podatku od towarów i usług za I,II,III i IV kwartał 2004 r., oraz I kwartał 2005 r. i poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2005 r. zostaną załatwione w terminie do 15 lipca 2009 r. z uwagi na konieczność zapewnienia stronie prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym (zaskarżoną decyzję wydano w dniu [...]r.).
Niezasadne są także zarzuty wadliwego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego odnośnie sposobu ewidencjonowania na paragonie sprzedaży kilku sztuk towarów, wywożenia odpadów (ubytków) samochodem po śmietnikach i wysypiskach w K, czy też błędnych obliczeń na przykładzie szacowania marży przy sprzedaży swetrów. Odnośnie pierwszego z zarzutów z tej grupy (paragony) należy uznać go za gołosłowny, gdyż strona w toku postępowania nie poparła go żadnym dowodem, co wykazały organy w treści zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że prezentowany przez skarżącą sposób drukowania paragonu (kilka sztuk towarów pod jedną pozycją i jedna ceną) jest sprzeczny z przepisami odnoszącymi się do ewidencjonowania sprzedaży, co stanowiło dodatkowa przesłankę przemawiającą za prawidłowością stanowiska organów podatkowych.
Niezrozumiały jest z kolei zarzut co do oceny prawdziwości zeznań świadków co do okoliczności wywożenia odpadów, skoro organ w obliczeniach przyjął podaną przez skarżącą wielkość strat (średnia ważona 41%), która uwzględnia specyfikę prowadzonej przez nią działalności, w której wielkość ubytków uzależniona jest od jakości towarów oraz ceny ich zakupu.
Bez wpływu na rozstrzygniecie pozostaje także zarzut pomyłek w wyliczeniach dokonywanych przez organy podatkowe, gdyż sama strona przytacza błędne liczby, np. odnośnie ilości sprzedanych swetrów w punkcie przy ul. [...]i, podobnie jak błędnie, pomimo prawidłowych założeń, przypisuje organom podatkowym zastosowanie średniej arytmetycznej, gdy w rzeczywistości posłużono się średnią marżą ważoną dla wagi najwyższej na podstawie ustalonej marży dla danego asortymentu oraz udziału (wagi) danego asortymentu w sprzedanej ilości ogółem.
Za bezzasadny należało uznać również ostatni z zarzutów odnoszący się do błędów rachunkowych przy stosowaniu szacowania przychodów ze sprzedaży według metody "marża+ koszty", bowiem jak to słusznie argumentował organ, przy ustalaniu przychodów ze sprzedaży nieudokumentowanej posłużono się obliczoną średnią ważoną marżą dla wagi najwyższej 451,89% oraz kosztem własnym dotyczącym tych towarów, co dało ostatecznie obrót w kwocie 43.422,59 zł, nie zaś jak to twierdziła strona, w wysokości 47.801,31 zł.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło