I SA/Wr 158/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Lucyna Barańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 1996 r. do grudnia 1997 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. (nr [...]), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w Ś. Ś. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 1996 r. do grudnia 1997 r. Odmawiając wznowienia postępowania organ podatkowy wyjaśnił, że powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.04.2004 r. w sprawie o sygnaturze K 24/03, K. G. żądanie wznowienia postępowania zgłosiła w dniu [...]r. Tymczasem orzeczenie Trybunału zostało ogłoszone w dniu 12 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1162) i miesięczny termin do złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, upłynął w dniu 12 czerwca 2004r., to jest przed tym jak strona sformułowała żądanie. W dniu [...]r. K. G. wniosła o przywrócenie terminu do żądania wznowienia postępowania, uzasadniając, że o istnieniu terminu nie wiedziała zaś sprawy podatkowe prowadziła dotychczas bez pomocy prawnika. O konieczności złożenia wniosku o wznowienie w przepisanym terminie dowiedziała się z treści decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej wznowienia, która doręczona jej została w dniu [...]r. Przy tym z decyzją strona nie mogła się zapoznać od razu, gdyż w okresie od [...]. do [...]r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Dopiero po powrocie do zdrowia, zasięgnęła porady prawnika, który wyjaśnił jej znaczenie przepisów w tym zakresie. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W., powołując się na treść 163 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił przywrócenia terminu. Organ wskazał, że przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że do jego uchybienia doszło bez winy wnioskodawcy, co ma miejsce wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu występowania przeszkody nie do przezwyciężenia. Jednakże K. G. wniosek o wznowienie złożyła [...]r., nie żądając wówczas przywrócenia terminu. Ponieważ już wtedy strona wskazała na treść art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji, winna mieć świadomość także pozostałej regulacji prawnej w tym zakresie. Brak staranności strony w zapoznaniu się z przepisami nie może być poczytany za 2 Sygn. akt I SA/Wr 158/05 usprawiedliwienie uchybienia terminu. Podniósł także organ, że strona o uchybieniu terminu dowiedziała się w dacie odbioru decyzji, zaś przepis art. 162 § 3 Ordynacji wyklucza przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu. W złożonym zażaleniu K. G. zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego, gdyż wbrew stanowisku organu o uchybieniu terminu dowiedziała się nie [...]r., lecz po wyzdrowieniu, to jest po zakończeniu okresu, na który udzielono jej zwolnienia lekarskiego. Dyrektor Izby Skarbowej we W., postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, przedstawiając analogiczną argumentację. Stwierdził organ dodatkowo, że w świetle art. 243 § 1a Ordynacji podatkowej, dopuszczalność wznowienia postępowania wyłączyło przedawnienie zobowiązań podatkowych z końcem 2002 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. G. zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 i § 2, art. 187 § 1, oraz 217 § 2 w związku z art. 210 § 4 i art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa. Podniosła, że zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wymagało znajomości szeregu przepisów prawa i nie można zarzucać jej braku staranności. Wskazała skarżąca dodatkowo na nową okoliczność, a mianowicie, że w okresie od dnia [...]. do dnia [...]r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Skoro organ podatkowy przyznał, że o przekroczeniu terminu strona dowiedziała się dopiero z doręczonej w dniu [...]r. decyzji odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego, to powinien uwzględnić też, że od dnia [...]. do dnia [...]r. pozostawała na zwolnieniu lekarskim. Bezpodstawnie organ przyjął, że trakcie choroby należało złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Przyczyna uchybienia terminowi ustała z chwilą zakończenia choroby i od tego momentu należało liczyć 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Organ podatkowy w uzasadnieniu postanowienia nie odniósł się do okoliczności przebywania na zwolnieniu lekarskim na przełomie sierpnia i września 2004 r. Domagała się skarżąca uchylenia decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie ponawiając dotychczasowe stanowisko. Wskazał również organ, że powodem dla którego nie odniósł się do kwestii zaświadczenia lekarskiego, poświadczającego chorobę w okresie od dnia [...]. do dnia [...]r., było to, że treść zaświadczenia, sporządzonego dopiero w dniu [...]r., nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. 3 Sygn. akt I SA/Wr 158/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga uzasadniona nie była. Kwestią niesporną było, że skarżąca wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożyła w dniu [...]r., wskazując na podstawę wznowienia, określoną w art. 240 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej "ustawą OP" lub "OP", oraz - stosownie do tego - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.04.2003 r., zapadły w sprawie o sygnaturze K 24/03. Ponieważ wymienione orzeczenie zostało ogłoszone w dniu 12 maja (Dz. U. Nr 109, poz. 1162), miesięczny termin, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 OP, przewidziany tam dla złożenia wniosku, upływał w dniu 12 czerwca 2004 r. Nie stanowiło kontrowersji również to, że dopiero z treści decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, odmawiającej wznowienia postępowania, doręczonej [...]r., skarżąca dowiedziała się o przekroczeniu terminu, pozostając wcześniej w przekonaniu, że dopełniła wszystkich wymogów określonych prawem. Należy wskazać, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego (art. 241 § 1 pkt 2 OP), ma charakter procesowy i w przypadku jego uchybienia, strona może domagać się przywrócenia tego terminu na zasadach określonych w art. 162 ustawy OP. Według § 1 tego artykułu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W § 3 postanowiono, że przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Z przytoczonego przepisu wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które wystąpić muszą łącznie: 1) wniesienie przez osobę zainteresowaną podania o przewrócenie terminu, 2) uprawdopodobnienie, że osoba ta nie ponosi winy w uchybieniu terminowi, 3) dochowanie terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu oraz 4) dopełnienie czynności dla której ustanowiony był termin. Nie było wątpliwe, że K. G. spełniła dwie spośród wymienionych przesłanek. Dopełniła czynności dla której wyznaczony był termin, któremu uchybiła, albowiem z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego wystąpiła w dniu 4 Sygn. akt I SA/Wr 158/05 [...]r., jak również, że złożyła podanie o przywrócenie terminu, co miało miejsce w dniu [...]r. Sporne natomiast były dwie dalsze przesłanki. W przywołanym powyżej art. 162 § 2 OP, wskazano, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Dla ustalenia zatem spełnienia tego warunku należało rozstrzygnąć, w którym momencie ustała przyczyna, stanowiąca przeszkodę dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania w wymaganym terminie. Nie dociekając, co w istocie spowodowało opóźnienie złożenia wniosku (o wznowienie), niewątpliwą jest kwestią, że przyczyna ta ustała najpóźniej w dniu [...]r., skoro w dniu tym wniosek został złożony. Zatem 7-dniowy termin, jak mogłoby się w pierwszej chwili wydawać, rozpoczął swój bieg w dniu następnym, to jest [...]r. i upływał w dniu [...]r. W okresie tym skarżąca prośby o przywrócenie terminu nie złożyła. Zaprezentowane przed chwilą ścisłe rozumienie art. 162 § 2 OP, powodowałoby, że możliwości przywrócenia terminu pozbawione byłyby częstokroć osoby, które z różnych względów nie miały świadomości, że doszło do przekroczenia terminu. Osoby takie z oczywistych powodów nie składają wniosku o przywrócenie terminu wraz z dokonaniem czynności. Dlatego też w takich sytuacjach omawiany tu 7-dniowy termin liczyć należy od dnia, w którym osoba dowiedziała się o przekroczeniu terminu. Stanowisko takie wyrażano w orzecznictwie sądowym wielokrotnie i należy je w pełni podzielić (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1664/98, opubl. LEX nr 38681). Tak też do kwestii początkowego momentu, od którego należy liczyć 7-dniowy termin dla złożenia prośby o przywrócenie terminu podszedł organ podatkowy uznając, że rozpoczął swój bieg w dniu następnym, po tym jak K. G. dowiedziała się o przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a to z treści decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W., doręczonej w dniu [...]r. Jak zatem widać, 7-dniowy termin upływał w dniu [...]r. Ponieważ skarżąca we wskazanym okresie prośby o przywrócenie terminu nie złożyła, to w istocie uchybiła i temu terminowi. Jakkolwiek z zaświadczenia lekarskiego wynikało, że powodem dla którego nie złożyła podania do dnia [...]r. była jej choroba, to nie miało to znaczenia, skoro termin dla złożenia podania o przywrócenie terminu już upłynął (obiektywne) i był "nieprzywracalny" (art. 162 § 4 OP). Dlatego też brak ustosunkowania 5 Sygn. akt I SA/Wr 158/05 organu do zaświadczenia lekarskiego, nie było ważące dla sprawy, gdyż dotyczyło okoliczności nie mającej znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Na podstawie treści skargi można odnieść wrażenie, że skarżąca zadaje się nie dostrzegać, iż w art. 162 OP mowa jest o dwóch terminach: 1) dla dokonania określonej czynności procesowej (wniosku o wznowienie postępowania), czyli terminie któremu uchybienie wywołało w ogóle konieczność prowadzenia w tej kwestii postępowania, oraz 2) o terminie 7-dniowym do złożenia podania o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie, że doszło do uchybienia terminu bez winy wnioskodawcy, dotyczy tylko tego pierwszego terminu. Tak więc tylko w stosunku do terminu, który upłynął [...]r. istotne było, czy skarżąca miała obiektywną możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania w należytym czasie, czy też nie. Natomiast obowiązek dochowania drugiego spośród wymienionych terminów (dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu) był bezwzględny. Niespełnienie zatem przesłanki, polegającej na złożeniu podania o przywrócenie terminu w ciągu 7-dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania było wystarczającym powodem do odmowy przywrócenia terminu. Niezależnie od tego, należało również podzielić zapatrywanie organu podatkowego, że usprawiedliwieniem dla przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie mogła być nieznajomość przepisów prawa. Brak winy w uchybieniu terminu wyklucza chociażby lekkie niedbalstwo, które co najmniej występuje w przypadku niezapoznania z potrzebną w danym przypadku regulacją prawną. Co się zaś tyczy podniesionej w skardze argumentacji, że powodem uchybienia terminu w czerwcu 2004 r., było przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...]. do dnia [...]r., to nie mogła mieć ona wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia, gdyż strona tej okoliczności w postępowaniu przed organem podatkowym nie wyjawiła. Trudno jest przeto zarzucić organowi, że nie uwzględnił tego faktu przy orzekaniu, albo też, że go nieprawidłowo ocenił. Mając na uwadze przedstawione powody skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawi art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.