I SA/Wr 1581/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2004 r. postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że skarżąca, po wyroku oddalającym jej skargę na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Przesyłka z wyrokiem została doręczona skutecznie 16 lutego 2010 r. W rezultacie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, na urzędowym wniosku datowanym na dzień 2 marca 2010 r. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2010 r. skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym. Po uprawomocnieniu tego orzeczenia, pismem z dnia 2 czerwca 2010 r., przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych poinformował o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu doradcę podatkowego S. Z. Wyznaczony doradca podatkowy wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 8 lipca 2010 r. Wskazał, że wymienione wyżej pismo z dnia 2 czerwca 2010 r. otrzymał 16 czerwca 2010 r. W związku z tym z aktami sprawy, które były niepełne i obszerne, zapoznał się dopiero 22 czerwca 2010 r. Zwrócił uwagę, że w ustawie regulującej postępowanie sądowoadministracyjne ustanowiony został 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Jej sporządzenie jest natomiast obarczone przymusem adwokackim, a należyte sporządzenie wymaga rzetelnego zaznajomienia się ze sprawą. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że w sprawie dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od zawiadomienia go o wyznaczeniu go do występowania w sprawie. Na potwierdzenie swojego stanowiska pełnomocnik z urzędu powołał postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu, wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia z jednoczesnym dokonaniem czynności, której strona nie dokonała w terminie. Ponadto we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę jego przywrócenia. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona, mimo zachowania należytej staranności, z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać czynności w terminie. Przeszkody zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie wskazania też wymaga, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, a w sprawach podatkowych – także przez doradcę podatkowego). Skarżąca, nie mając środków na opłacenie kosztów za odpis wyroku z uzasadnieniem, a następnie za sporządzenie skargi kasacyjnej zgodnie z przytoczonym wyżej art. 175 p.p.s.a., wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (wniosek z dnia 2 marca 2010 r.). W tym względzie, w ocenie Sądu, strona dochowała należytej staranności w sprawie. Natomiast terminy rozpatrzenia jej wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami od niej niezależnymi. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Tym samym należało uznać, że doradca podatkowy S. Z. mógł skutecznie działać w imieniu skarżącej dopiero po powzięciu wiadomości o wyznaczeniu go jako pełnomocnika z urzędu, to jest z dniem 16 czerwca 2010 r. Moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty doręczenia pisma pełnomocnikowi o wyznaczeniu go do udzielenia pomocy prawnej, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie takiemu pełnomocnikowi sporządzenia prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Należy również podkreślić, że w omawianym przypadku uprzywilejowani byliby pełnomocnicy ustanowieni w drodze wyboru, którzy formalnie zachowywaliby trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Na gruncie p.p.s.a. brak jest podstaw do różnicowania pod tym względem obu kategorii pełnomocników. Ponadto, przyjęcie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu powzięcia przez pełnomocnika informacji, że został wyznaczony do udzielenia pomocy prawnej z urzędu. W przeciwnym wypadku bowiem, z kolei pełnomocnicy z urzędu zyskiwaliby "przewagę" procesową, polegającą na możliwości dodatkowo przedłużenia czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej o kolejne siedem dni związane ze złożeniem samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Podkreślenia wymaga ponadto, że trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., pełni on jedynie te same funkcje. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że wyznaczony w niniejszej sprawie doradca podatkowy, uzyskując stosowną informację z Krajowej Rady Doradców Podatkowych w dniu 16 czerwca 2010 r. i wnosząc przed upływem 30 dni, to jest 8 lipca 2010 r., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz dokonując jednocześnie tej czynności, nie uchybił terminowi do złożenia wniosku i uprawdopodobnił, że uchybienie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. nie nastąpiło z winy strony skarżącej. Wobec tego, wymogi formalne, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., zostały zachowane. Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej.