I SA/Wr 1583/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka -sprawozdawca Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mórz Protokolant: sekretarz sądowy Anna Terlecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. w Wydziale I sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu M.W. – M., pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem sprawowania zastępstwa procesowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej w skrócie: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] stwierdzające wniesienie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej z uchybieniem terminu. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 23 września 2013 r. nr [...] r. Burmistrz L. (dalej: organ pierwszej instancji) odmówił D.B. (dalej: strona, skarżąca) umorzenia zobowiązania pieniężnego w kwocie 11.051,80 zł w postaci zaległości w podatku od nieruchomości za poszczególne raty podatku za lata 2009 - 2013. Wymieniona decyzja została doręczona na adres strony w dniu 25 września 2013 r. dorosłemu domownikowi - matce skarżącej G.W. W dniu 10 października 2013 r. (data złożenia pisma w Urzędzie Miejskim w L.) skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. organ odwoławczy, działając na podstawie przepisu art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej - O.p.), stwierdził wniesienie tego odwołania z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona w dniu 25 września 2013 r., a zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 października 2013 r., tymczasem odwołanie strony wniesione zostało w dniu 10 października 2013 r., tj. z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona, kwestionując rozstrzygnięcie organu drugiej instancji z dnia 30 grudnia 2013 r., wskazała, że dotrzymała terminu do wniesienia odwołania. Podkreśliła, że kwestionowaną decyzję otrzymała w dniu 28 września 2013 r. - nie zaś jak twierdzi organ - w dniu 25 września 2013 r. W ocenie skarżącej zatem, termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 12 października 2013 r., nie zaś w dniu 9 października 2013 r. Strona wytknęła również błąd organu odwoławczego polegający na wskazaniu nieprawidłowej daty wydania decyzji pierwszoinstancyjnej (29 września 2013 r.). Zdaniem skarżącej, z uwagi na charakter jej choroby, organy podatkowe celowo interpretują na jej niekorzyść przepisy m.in. dotyczące przestrzegania terminów procesowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie organ stwierdził, że w treści zaskarżonego postanowienia doszło do omyłki, ponieważ jako datę wydania decyzji organu pierwszej instancji wskazano dzień 29 września 2013 r., prawidłową zaś datą był dzień 23 września 2013 r. Na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik strony podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując na brak winy skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego, które nie zostało opłacone i oświadczył, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Przepis art. 145 p.p.s.a. ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie norma zawarta w 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak nakreślonych granicach, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności podjęcia przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 23 września 2013 r. w sprawie odmowy umorzenia zobowiązania pieniężnego w postaci zaległości w podatku od nieruchomości za poszczególne raty podatku za lata 2009 - 2013. Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do treści art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa szczegółowo regulują tryb doręczania pism oraz skutki z tym związane. Zgodnie z art. 144 O.p. doręczenia mogą być dokonywane za pokwitowaniem, przy pomocy szczególnych podmiotów (przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników organu podatkowego, osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów lub sołtysa - gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz, prezydent miasta). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1 O.p.). Zgodnie natomiast z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji doręczona została stronie w trybie art. 149 O.p. w dniu 25 września 2013 r. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza L. z dnia 23 września 2013 r., potwierdzające, że warunki tzw. doręczenia zastępczego, wynikające z powyższego unormowania, zostały dochowane. Przesyłkę, z powodu nieobecności adresatki w mieszkaniu, odebrał dorosły domownik - matka skarżącej G.W. - która pokwitowała odbiór przesyłki własnoręcznym podpisem. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji zaczął swój bieg w dniu 26 września 2013 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 9 października 2013 r. W konsekwencji, wnosząc odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu 10 października 2013 r., strona nie dochowała ustawowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W takiej sytuacji organ odwoławczy zobowiązany był wydać na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, o czym przesądza sformułowanie art. 228 § 1 O.p. "organ stwierdza". Stwierdzenie uchybienia terminu, zobowiązuje organ do wydania postanowienia, które jednocześnie uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Na marginesie jedynie należy wskazać, że nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego przywołane przez skarżącą w toku postępowania okoliczności faktyczne dotyczące jej stanu zdrowia oraz klęski żywiołowej (powodzi), która w latach ubiegłych dotknęła majątek skarżącej. Doręczenie przesyłki adresatce jest bowiem faktem obiektywnym, zaś jego prawidłowość – jak już wywiedziono – nie budzi zastrzeżeń. Na trafność podjętego rozstrzygnięcia, nie mają również zdaniem Sądu, wpływu omyłki pisarskie organu odwoławczego dotyczące daty wydania decyzji pierwszoinstancyjnej oraz nazwy miesiąca od którego rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania, świadczące jedynie o niedbałości organu. Z powyższych względów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W sprawie strona reprezentowana była przez przyznanego jej z urzędu pełnomocnika, w związku z czym Sąd, na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) uznał, że pełnomocnikowi należy przyznać od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 zł z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu (240 zł - tytułem minimalnej stawki – na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia oraz podatek VAT w kwocie 55,20 zł – na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia).